Written by
- MC Lalthianghlima

ZPM LEH VAL UPA COUNCIL


Tun hnaiah ZPM Dânpui (Constitution) siamṭhat a nih chungchang leh Val Upa Council chungchang hian social media leh ni tin chanchiNbu lamah sawi a hlawh angreng viau mai a. Hemi chungchangah hian mi puitling tak tak nia ka hriatte pawhin hriat ṭhelh an nei leh ṭhin a, tlem azawng han tuihnih ve dawn teh ang.

Kan ziaktute zinga ka lo ralkhat ngaihsan ve tak leh a thu ziakte ka chhiar ṭhin, kan mithiam Pu H.C. Vanlalruata khan Vanglaini chanchinbua a thuziak October 4&5, 2026 chhuakah khan VUC chungchang leh ZPM Dânpui (Constitution) chungchang a rawn ziak a. He a thuziakah hian Pu H.C.Vanlalruata chuan ZPM Executive rorel dan chungchang sawi langin, "Executive Committee-in an party Constitution siamṭhaa CM chu party President ni thei tura an remtih takah khan VUC chu elected OB-te ruat turin an ti ta a. Executive member ṭhenkhat chu VUC-te ṭawiawm (an duh anga VUC thutlukna siamtir) turin an ruat niin an sawi," a tih hi a hriat sual leh kawng kama mi tute emaw chil pik a dawng sual niin ka hria.

ZPM Executive meeting-in party elected OB ruat tura VUC kuta a dah khan, "Ṭul an tih chuan phungbawm an sawm thei ang" tih mai a ni a. Pu H.C. Vanlalruata'n “Executive member ṭhenkhat chu VUC-te ṭawiawm (an duh anga VUC thutlukna siamtir) turin an ruat niin an sawi," a tih hi thu belhchian dawl lo a ni. Pu Ruata hian hetianga a ziah hma hian party mi, hetiang chungchang hre chiang tur han zawt hmasa sela ṭha tur tiin ka lo ngaihtuah a. VUC hian ṭul an tih chuan phungbawm an sawm thei ang tih a ni nâ a, party EOB ruatnaah hian phungbawm an sawm ta lo. VUC-in party elected OB an ruatnaa tel ve turin executive meeting hian tumah a ruat hek lo.

Tin, ZPM-in Chief Minister leh party President nih kawp theih loh chungchanga party Dânpui (Constitution) a siamṭhatah khan CM leh party President hi ni kawp rawh se an ti lo tih hi kan hriat tlan atan sawi ta ila. CM leh party EOB hi nih kawp theih turin Dân a siam rem mai a ni. VUC hian ṭul an tih chuan CM hi party president-ah ni lo, post dangah pawh an ruat thei a. Khatihlaia ZPM party President Pu Lalliansata kha President term hnihna a hmang zo titih tawh a, a taksa dinhmunin la fit viau pawh ni se la, term hnih president a nih tawh avangin ruat nawn a rem lo.

Hetiang hian han sawi ta ila; chhungkaw pakhatin thlawhma la turin ro an rel a, "Kumin chu pa ber hian inchhungkhura rorelna hi kengkawh se la, a bak ram lama kan thlawhma chu fa u ber kaihhruaina hnuaiah i bawh mai teh ang u,” an ti a. Nimahsela hnuhpui lak chhoh hautak lai takin an fa u ber chuan eng emaw rokhawlhna avangin thlawhhma enkawl chu a rem ta lo va, kum laklawhah chhungkua chuan ro an han rêl ṭha leh a. “Engpawhnisela, kan fa u ber a remchan tak lohah chuan, thlawhhma lak chungchanga tawnhriat ngah tawh leh ram lama chetla ṭhang, kan pa ber hian inchhungkhur rorelna kengkawh chung hian kan thlawhhma lak mêk hi min han ho mai teh se, keini zawng pa ber kaihza vengtu rinawmah kan lo ṭang ang e," tih ang a ni ber mai.

Chhungkaw pa berin inchhungkhur inrelbawlna bakah, ram lama an thlawhhma lak mêkah a khaipa a nih kawp vang maiin lo helh viau tur a ni lo. Fa u ber hova thlawhma lak an lo rel tawh chu chhungkaw ṭhat zawkna tur a nih avangin ro an rêl ṭha leh a ni. Mi chhungkuain an chhungkaw tana ṭha ber tura an hriat, an rorelna leh an thutlukna va sawisel fo emaw, lo va inrawlh ve sek chu kan tih tur a ni lo ang.

Mihring kan ni a, a huhova khawsa tura duan kan nih angin pâwl hrang hrang (NGO's leh kohhran)-ah te kan telin kan inhmang ṭhin. Chutah chuan NGO leh kohhran pawhin an hun tawn azir zelin inkaihhruaina dân (Constitution) pawh an siamṭha fo ṭhin. Hmanah chuan pawl ṭhenkhatah hruaitu hi an post ngaiah an thlang nawn tluk tluk ṭhin a, hruaitu ṭha zualte phei chu an post ngaiah kum tam tak an awm nawn ṭhin. Tunah erawh hruaitute chu an post ngaiah term 2 bak thlan theih loh tih dânte a lo chhuak ve leh a. Chutiang zelin kawng hrang hrangah kohhran leh NGO pawh hian kan pâwl inkaihhruaina dante kan ennawnin kan siamṭha fo ṭhin a nih hi. ZPM pawhin an pâwl tâna ṭha tura an hriat angin ro an rêl a, CM leh party EOB nih kawp theih ni rawh se tia Executive meeting-in a pass ṭum pawh khan zaa za deuhthawin remtihna entir nan bân an phar a ni. Bân phar ve kher lo mi 3/4 vel pawhin phar ve kher kha ṭul an ti lo, ṭhiante’n min phar kep a lawm an ti mai a, lungrual tak an ni.

Pu Ruata thuziakah hian, “VUC hi Congress sorkar laia Ethics Committee an din ang leka ṭangkailo an lo ni chho ta a,” a tih pawh hi, thu a uar lu deuh niin ka hria. VUC hian party leh sorkar hi ngun takin, hnai takah a bih reng a, ṭul an tih ang zelin chet an la ṭhin tih hi kan hriat a ṭha hle. Chutihrualin, mi chhungkaw inzilhna leh infuihna zawng zawng ṭhenawm khawvengte hnena puanzar vek erawh thil ṭul lo a ni thung.

MPCC-in September ni 30-a thuthar thehdarhtute an kawmnaah khan, Pu Bualhranga bânna chungchangah, "Mizoram sorkara kan hotupa ber CM Pu Lalduhoma a puhna kha a mak kan tiin kan ngai thutak hle a, Mizoram mipuite'n thu dik kan hriat a ṭul a ni," tiin an sawi a. Amah Pu Buala ngei kha youtuber-in an kawmnaah a sawifiah leh vek tawh a. A sawitu tak pawh a hriat loh thu leh kawng kama mi chil pikna a nih thu zûzî deuh takin a sawi a. Kan Mizo pa zahawmte zinga mi Pu Buala lehkha tute'n emaw politics-a inbeihna atan la chhuaka an chin pawrsak leh zeldin thubâwl ang chi hi sim atan a ṭha hle bawk. Amah Pu Buala ngeiin youtuber interview-ah a sawifiah tawh a nih kha.

Ni 24 September, 2026-a MNYF hruaitute'n thuthar thehdarhtute an kawmnaah, CM leh Home Minister inkara hêm thlak tum ni âwm taka thu an sawite kha politics inbeihna ball awmze nei lo a ni. MNYF chuan, "Dan leh thupek kenkawh kawngah nasa taka ṭan la tur leh, tih tak takna nen Mizoram tan ke pêna hna thawk lehzual turin kan phût a ni," an han ti ngawt mai te kha mahni êk cheh hmuh kâna mi dang vawih miah lo, vawih anga inpuhna a ni. Dân leh thupek kenkawhna kawngah Pu Lalduhoma kaihhruai sorkara Home Minister hian a mit a siai ve lo.

Kan opposition unaute hian ZPM chhungkuaah bomb thawk na chi ber thlak an tum reng a, a la tlawlh zel chu a nih hi maw. 2G leh 5G chu inthlau tak a ni.

- MC Lalthianghlima