Written by
- Vanhlunmawia

SUAL VULH LIAN


Thuhmahruai

Mihring nunah hian thil lian tham leh pawi nasa tak thlen thut hi a tlem khawp mai. Thil pawi engkim mai hian in tanna leh bulthut, zawi zawi a lo inphum ru, kan lo hmuh loh der emaw, kan lo ngaihthah bik hluk emaw a nei tlangpui thin. Chutiang chiah chuan, sualna pawh hi a rawn lian thut ngai lo va; keimahni chhungkua, thian rual, leh mimal nun ngei a kan lo zep ru, kan lo ngaihdam mai mai, leh zilhna leh hremna dawt lova kan lo liampui hian sual chu kan lo vulh lian thin a ni. He sual kan vulh len, kan khat tawk a a lo par chhuah meuh chuan khawtlang a tibuai a, chhungkua leh mimal nuna mualphona khup leh lungngaihna rapthlak a thlen thin a ni. Zoram khawvel kan thlir pawhin, pawngsualna te, tualthahna leh tharum thawhna hrang hrang lo thleng fo mai te hi zung thuk tak, sual kan lo vulh len tawh rah chhuah a ni chawk thin.

Sualna kan vulh len dan leh a Par chhuah dan

Sual kan vulh len dan hi hriat chhuah a awl lo fo thin. Chhungkaw chhungah emaw, mimal nunah emaw hmelma lakah ni miah lo, mahni riruang chhungah ngei thil dik lo a thlen hian, zah thilah leh mualpho hlauh vangin kan thup tlat thin. "Chhungkaw hmingchhiatna a ni," tiin fate thil tih sual lian tak tak kan zep pui a; thian te thil hriat sual kan thup mawi sak a, chutiang chuan zawi zawiin chu sualna chuan hmun a lo khuar nghet a, a lo lian hret hret thin.

He thil kan zep leh kan ngaihthah chhung hian a titu tan huangtau phah nan leh, "Engmah a thleng chuang lo" tia thlamuan phah nan a lo zawn thin a. Nimahsela, eng sualna pawh hi a ruk a vulh reng theih a ni lo va, a lo len tawk meuh chuan a puak chhuak nge nge thin. Chu a lo puah chhuah meuh chuan mimal nun chauh ni lo, chhungkua leh lainat te thlengin mualphona nasa tak leh, engtikah mah siam hrat leh tawh loh tur hliam a siam thin a ni.

Zoram Khawvel leh Khawtlang Harsatna

Vawiin thleng hian kan Zoram khawvel hi a hlimawm thlawt lo va, ralkhelhna leh rualuina nute hian hmun a luah thuk hle mai. Pawngsualna thichhia leh tualthahna thleng te hi a hming hriat rightawt pawhin hnam pum min timualpho hle a ni. Chutiang harsatna kan tawh fo chhan pawh chu a tir te a khuahkhirhna kan lo siam hman loh vang leh, dikna leh thudik lanna tura kan hma lakna a chak tawk loh vang a ni tlangpui.

Mizo khawtlang tlawmngaihna hi thil tha tak ni mah sela, chang chuan thil sual ti te thup mawina leh, "Inremna" hming hmanga thudik tuchhahna hmanrua a ni palh thin. Chu chuan pawisawi lote inhumhimna aiin sual ti te zalenna a siam lian zawk a, chu chu sual vulh len dan pawi tak pakhat a ni.

Dikna Chanvo leh Inhumhimna

Pawi a thlen thui hma hian keimahni mimal tina kan inhumhimna tur "Dikna Chanvo" (Rights) hi kan ngaihsak a, kan hriat chian a hun khawp mai. Mi tam tak chuan mahni dikna chanvo te hi sawi ngam lovin zah thilah kan la fo va, zep thuk tak kan thlang thin. Nimahsela, thudik dawt a dan hma a kal ngam leh tual chhuah ngam hi sualna laka kan inhumhimna tura hmanrua min petu a ni.

Kan dikna chanvo kan ngaihthah a, sualna laka kan ngawih reng si chuan, sualna hi a pung zel dawn a ni. Misual te hian dawt an sawi ngam a, tharum an hman ngam laia, a tuartu leh thudik zawk te kan ngawih tlat hian misualte huang kan lo tizau tih kan hriat a ngai a ni.

Tlipna

Sualna lak a tang hian tu chhungkua mah kan fiah bik lo va, tu mimal nun mah tling tawk kan awm bik lo. Chuvangin, sualna hi a tir te a kan zilh a, kan hrem a, kan taih hmaim loh chuan a puak chhuak tur keimahni mualphona thlentu a la ni ngei dawn a ni. Sual chu vulh lian lovin, a tir te a sah tlah hi kan khawtlang leh kan ram damna tur a ni. Pawi a thlen thui hma hian i dikna chanvo hmang tangkai la, thudik thlawp tlat la, chutiang chuan sualna pun lohna tur leh kan ram a lo him zawk nan i thawk ho dial dial ang u.

- Vanhlunmawia