Written by
-Dr. C. Lalrampana

ZAKARIA SAWISAK RAWN DAN KHA!

“Tual i that tur a ni lo” tih leh “Tu pawh a unau hua chu tualthat a ni; tualthattu tumah chatuana nunna pai reng reng an awm lo.” Mizo Kristiante hian ṭawngkam chuan Pathian thu kan sawi peih hle. Tuk tin zan tin whatsapp group leh social media platform hrang hrangah Pathian aia thu zawk ni awm ang hrimin ninawm tham khawpin Bible chang hrang hrang post-in kan râk chuah chuah ṭhin. Mahse, a taka Pathian zahna nei hauh si lo, chatuan nunna pai reng reng si lo awm khawm kan ni ber mai awm e. Kumin chho ringawt pawh hian tualthahna a thleng zing ta malh malh hle mai! Zahna nachang lah kan hre dêr si lo. Pathian hian engtin tak ngai ang maw?

New Builum khua, Kolasib mi Zakaria Lalhriattluanga, kum 29, Assam Regiment-a sipai, Jammu & Kashmir-a awm, chawlh laa lo haw, mahni in lum pawh a la thlen hmaa sawisak hlum a ni hian rilru a khawih hle mai. Kristian rama thil thlengah chuan a rapthlak takzet a ni.

September 20, 2026, Pathianni tlai khan NH-306, Bualpui khaw bul, thingpui huan (Coffee Board Plantation) bula thleng a ni a. Kawng chhe lutuk avangin motor pahnih an inpel thei lo va, inhnialna a chhuak. Zakaria hi Lengpui Airport aṭanga a ṭhianpa truck driver John Lalṭanpuia’n a hmuak a, an pahnihin New Builum lam an pan lai a ni. Bualpuia an ṭhian Lalchawiliana te inah thingpui ina an chawlh hahdam hnuah an tlan chhunzawm a ni.

Kawng a pin laiin John-a nen truck dang driver nen an inhnial a. Chutihlaiin picnic zo hlim haw tleirawl rual, zu rui nia an sawi mi 20 vel pickup truck-a kalte an lo inrawlh ve a, John-a an sawisa ṭan a. Zakaria hian a ṭhianpa chhan tumin a lo inrawlh ve a, amah zawk chu kutthlak rawn niin a hmunah a thi a ni. John-a pawhin hliam tenau a tuar bawk.

Hemi hnu hian Zakaria nu Lalṭhazovi’n FIR a theh lut a. Kolasib SP Lalrinpuia Varte chuan, “Mi 8 man a ni,” tih a puang; mipa puitling 5, hmeichhe 1 leh naupang 2. Hmar Veng, Kawnpui khua mi vek an ni. Puitling parukte chu Jail-a dah an ni a, naupang pahnihte chu Juvenile Justice Board hmaah hruai an ni. Post-mortem zawh hnuah September 22 khan sipai zahna famkim nen vui a ni.

A chhungte sawi danin, Zakaria hi kum 2017-a Assam Regiment-a lut a ni a, a pa kum 78 mi VL Duailova leh a nu kum 60 te enkawltu ber, chhungkaw innghahna a ni a, in sakna loan-te pawh a la rûl mek a ni.

Kawnpui Hmar Veng VC leh YMA te pawhin he thil thleng avang hian New Builum khawtlang hnenah ngaihdam an dil a, dan anga hremna khauh ber pe turin an phut thu an sawi.

Post-mortem result kimchang (injury detail tak) chu Police leh a chhungte lam aṭangin an la tlangzarh lo. SP Lalrinpuia Varte sawi dan chuan, “Post-mortem hi zawh fel a ni tawh,” tih a puang. A zawh hnuah September 22, Thawhṭanni khan full military honours nen New Builumah vui a ni.

Thu dang official-in an chhuahah chuan, "A hmunah a thi," tih leh "Kutthlakna avanga thi," tih chauh a la awm a. A lu a hliam em, thisen a chhuak em, tih ang chi forensic report chipchiar chu Court-a charge sheet thehluh hma chu an puang ngai lo tlangpui.

Thawm ṭhenkhat witness sawi dan chuan, zu rui tleirawl rualin a ṭhianpa an sawisak lai chhan him a tum laia lo bei an ni a, a lu-ah leh a taksaah na taka kutthlak a tuar nia sawi a ni. Mahse, hei hi post-mortem result official tihna a ni lo. Postmortem result hi official-a chhuah a nih hunah thil engkim a la chiang thei dawn chauh a ni. Kolasib District Hospital emaw, SP Office emaw update a awm beisei ila.

Tun hmaa kan mizia kha khawiah nge a awm tak? Insual rawn, inbeih rawn te hi dawihzep thawmhnawah kan ngai ṭhin. Mahse, tunah chuan inbeih rawn, insual rawn, insawisak hlum te hi intihtheih nan kan hmang ta ni berin a lang. Mizo kan ni ta lo zawk em ni? Nge, Covid-19 hripui khan new normal ṭha lo takah min hruai lut mek ta zawk em ni?

Zakaria khawih rawntute hian mi pakhat chauh hi khati taka beih rawn a ṭul em ni? Ṭawngkaa sawi fel mai theih reng si, kut inthlak luih ṭâlh kan ching ṭhin hi thil pawi tak a nih bakah, mâwlna chi khat a ni. Chuvangin, Mizote hi kan inenfiah a van ṭul tehlul em!

Pathian thusawi, inkhawm, ṭawngṭai, gospel camping, crusade, inkhawmpui uar ber leh taima ber awm khawm si hian a takin Pathian thu nunpui kan tum lo. Rinna leh thiltih a inkawp tlat tur a ni. Sawi ringawt leh hriatna ringawt hian kan nunah a ṭha zawnga rah chhuah a neih si loh chuan engmah sâwtna a nei lo. Sorkar hian inbeih rawn, insual rawn chingte hi dimna nei miah lovin hrem ngam ṭhin se tun ai hian a ṭha zawngin hma kan sawn ngei ang.

-Dr. C. Lalrampana