Written by
- Rotluanga Varte

Thil siam dangte laka kan rilru puthmang

Khawvela kan khawsakpui nungcha chi hrang hrang laka kan rilru puthmangah hian a hmasawn zawnga kan kal zel a ngai. Mihring hi mahni maiin kan khawsa thei lo a, mi dangte nena nung ho tur kan ni a, chu chu kan nihphung a ni. Kan vela thilnung dangte nena kan khawsak honaah hian a ṭhen chu chaw atana kan rin theihte a awm a, a ṭhen chu nun tihlimtu leh ennawm tak tak ei chi ni si lo tam tak tak a awm bawk. Chung thilnung tam takte chu kan mamawh an nih rualin, min mamawhtu an ni ve bawk a ni.

Khawvel hnam changkanna hian information leh technology lama hriatna lo pung leh khawl hmanga thil siam thiamna ringawt a kâwk lo a, thil nung dangte hlutna leh an pawimawhna hriat te, enkawl leh humhim te, tihpun leh a tawk bithliahpui te, kan hmasawnnain a nêkchêp avanga an khawsakna tur ngaituahpui te hi a ṭul zual em em tawh.

Thingtlang leh khawpuia chengte’n kan mawhphurna leh kan tih theih tawk a inang vek thei lo a, chutihrualin, a tuate mah kan râlbâng thei lo. Rilru leh thinlung taka Pathian thilsiam leh a kutchhuak thil hlu leh ropui tak takte hi venhim ṭul tihna kan neih a ngai. Kan ei tura kan vulh rante pawh duat leh kawnghmang fel taka vulh a ṭha a; chuti ni lova kan talh tur tho tih vanga nghaisak leh tihnat hi kan tih loh tawp tur a ni.

Khawpuiah chuan thingtlang aiin rama khawsa ṭhin nungchate hmuh tur a tlem zawk ngei a, chutihrualin, hmuh tur eng emaw zat a la awm ve tho. Thing leh mau a ni emaw, an chenna tui leh khawmual leh boruak pawh ni se, a tidanglam leh tichhetu chu mihringte kan ni zel. Nungchate nena kan chen hona leilung hi a chhiat a ṭhatah mihringte aia mawhphurtu leh mawhpuh tur dang an awm thei lo reng reng a ni.

Thilnung dangte chuan Pathianin a duan angin an nungin an khawsa thiam mai a, an chenna leh tlatna hmunte pawh sumin an leiin an hralh ve lem lo. Mihringte chuan hmun leh ram te hi sum hmanga kan lei a nih avanga kan khawsakna hmun hi kan ta tak emaw tia duh duha tihdanglam hi thiang ta riaua inngaihna te, inthiam riauna te hi kan nei ṭhin. Siamtu Pathian hian mihring tan liau liau a pe bik ngawt lo a, thilnung dangte hnenah pawh neitu nihna hi a pe ve ngei awm asin; ni lo se he khawvelah hian an awm ngawt bik lo ang. An awm ve avangin he khawvel hi a nih tur ang ni ṭhin a, a mawi tur angin a mawi ṭhin zawk a ni.

Heng thu mâwl tê tê, thu dik ni si hi hre chiang ila, nunpui ngam ila, ‘Thih leh ruam khatah, dam leh tláng khatah’ tih angin kan vela thil siam dangte nen inpumkhat a, zai khata kan luan ho a va hun tawh em. Eng nungcha mah hi awmze nei lovin Pathian hian a siamin a rinawm loh a, an ṭangkaina lai kan hriat loh vanga kan hlauh satliah ngawt avanga kan tihrêm mai hian thiam min chantir kher lo ang. Chuvangin, a tirêm zawng te, a tikhawlo zawng tea khawsak hi siamtu laka pawi khawih theihna a tling ang tih a rinawm tlat a ni.

- Rotluanga Varte