Written by
- F Lal Thanzuala, 9436141242

WHAT THE BIBLE SAYS!

Bible-in a sawi chu hetiang hi a ni. Mizo Kristiante zingah hian Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar hre hrang thiam lo leh chu vanga pulpita Thuthlung Hlui zirtirna sawi chiam chiam kan tam khawp mai. Tirhkoh Paula te thuhril vânglai hun pawh khan Judaizer an tih, rinna chauh ni lovin Mosia Dan zawm tel a ngai tia nasa taka bei an awm rêng kha.

Kan Bible bu hming an ziak dan hian min hruai bo deuh chu a ni; Genesis aṭanga Malakia hi Thuthlung Hlui tiin an ziak tlat a ni. Kan hriatthiam dan tur awlsam tak chu, Thuthlung Hlui hi chu Dan thu kha a ni tih hi hriat tur a ni. Genesis leh Malakia inkarah hian Pathian thuthlung ni hranpa lo, Pathian thu pawimawh tak tak a inziak ṭeuh a; thilsiam thu te, Abrahama koh thu te, Aigupta sala tân thu te, Josefa chanchin te, Aigupta sal ata hruai chhuah te, et cetera.

Thuthlung Hlui lo zîk chhuah dan chu, Pathianin khawvel a hmangaih em em avangin chhandama an awm theih nan a Fapa pek a tum chu, a bul ṭan nan mi rintlak Abrahama a ko chhuak a, sipisial taka khawi len a tum a ni. Abrahama aṭanga kal zelin Davida, chuta ta kal zelin Mari, a Fapa pian nan Israel-te hi a vulh lian a ni. Chu a Fapa hringa a seilenna atan Israel mipuite chu ama thlan bik ni tur leh inlaichinna sipisial a neihpui bik ta a, thu a thlunpui ta a. Chu a thuthlung chu Dan tiin sawi a ni ta ṭhin a. Dan leh thuthlung hi thil pakhat a ni e. He thuthlungah hian Jentail-te hi kan tel miah lo, Israel-te chauh leh Pathian an ni.

Bible-ah chuan tihian a inziak, "Ka thu in awih tak zet a, ka thuthlung hi in pawm chuan khawvel hnam zawng zawng zingah hian ka tan ro thlan bîk in ni ang," Pathianin a ti (Exodus 19:5). ‘Khawvel hnam zawng zawng’ tih hi Jentail-te tihna a ni a, chung zing ata chu Israel-te kha Pathian ro thlan bîk an lo ni ta. Tichuan, a thuthlung a pekte chu Thusawm Pek aṭangin a inziak ṭan ta a (Exodus 20), Deuteronomy thleng zawkin a chap chho ta a ni. Kan vawn tlat tur chu–thuthlung tih hi Pathian Dân pekte kha a ni tih hi.

Chung Dante chu Abrahama thlah aṭanga lo piang tur Lal Isua, Paula’n ‘Chi thlah’ tia a sawi khan thu a rawn thlun thar thlenga hman tur, a hnuah chuan hluihlawn tawh tur a tih kha a ni (Gal. 3:19). Mantira a awm dawn zanah khan, "Hei hi ka taksa, in aia pek tur chu a ni... hei hi ka thisena thuthlung thar chu a ni, in aia chhuak tura chu," tiin thuthlung thar a lo siam ta (Luka 22:19, 20). Hmâna thlun thuthlung, Dan thu chu a tawp ta a, hman tur a ni tawh lo. Hei hi Kol 2:14 leh Rom 10:4-ten an sawi kha a ni.

Thuthlung hi civil law (mipui inenkawlna dan) te, ceremonial law (serh leh sâng inthawina lam dan) te, mihring ṭha taka awm leh nunna lam dan, moral law a awm leh a. Heng dan pumpui hi Lal Isua taksa leh thisena thuthlung thar khan a luahlan ta vek a ni tih hi chian tur a ni.

Chuti a nih chuan, mihring nun dan tur dik leh ṭha inzirtirna tur zawng zawng pawh a bâng ta vek em ni, tiin a zawh theih ang. Sam têa chhânna chu–khang ṭhatna dan zawng zawng pawh kha Lal Isua’n a tibâng vek tho! (Rom 10:4). A nih thuthlung thar hian ṭhatna dan min pek thar a nei em? Teh reng mai! Rom 12:1 aṭanga bung 15:21 thlenga tih tur ‘rawh u’ tih zawng zawng te, Apostol-te'n kan tih leh tih loh tur min zirtir zawng zawngte kha thuthlung thar dan tharte chu an ni ta!

OT hunah kha chuan Dan kha nunnaa luhna a ni a, kan Lalpa pawhin "Nunnaa luh i duh chuan thupêkte chu zâwm rawh," a tih kha (Mat. 19:17). Tichuan, thuthlung hmasaah kha chuan, "Ti la chatuan nunna i nei ang," tih a ni a. Khawngaihna hunah erawh chuan, "Lal Isua’n i tan Dan kha a zawm zo vek tawh, amah chu ring la i nung ang," min ti ta a. Mihring nungchang ṭhatna tur dan thar pawh danglam takin, Pathianin a Fapa thihna leh thawhlehnain a faah a siam che a, chu khawngaihna avang chuan i Pa Pathian lawm zawngin hetiang hian nung tawh ang che," min ti ta zawk a. Nunna nei tûra thil ṭha tih ni lovin, nunna neih tawh avanga thil ṭha tih a ni ta daih a nih chu.

OT hunah kha chuan Dan khan ‘Ti rawh’ ti mah se, Israel fate khan an thei lo, khawvel mi tuman an thei lo. Anni aia kan danglamna chu thil ṭha ti thei turin min siam bik tlat mai (Eph 2:10). A Thlarauvin min chen chilh tawh a ni. Tichuan, OT moral law pawh tihbân a ni a, NT moral law thar, fa kan nih tawh avanga lawm chunga rawng kan bawlna tur min siam leh ta tho a ni. NT moral law (Law ṭawngkam hman pawh hi a fuh chiah lo!) chu Kalvari tlang nena innghêng renga thawh chhuah tur a ni. Sawma pakhat pe tura hman lai Dan hmanga innawra inthlêm ai chuan, Kalvari tlang kross-in a phût chhuah hi Pathian lawm zawng zawk a ni, a tam emaw a tlem emaw pawh ni se!

- F Lal Thanzuala, 9436141242