Written by
- Rev Lalbiaksanga Chinzah

FAIR LEHZUAL NAN

Hun eng emaw lai aṭang khan kan sawrkarin hnathawk a la ta zauh zauh va, department eng emaw zatah thawktu indaih lohna a la awm nual ni pawhin a lang. Hna lian deuh zawk, competition exam kaltlanga MPSC-in a lak châng pawh a awm. Tuna sawrkar hian hnathawktu tur lak thuah fair taka tih an tum niin a lang a, fair pawh a fair thawkhat turah ngai ila. Tun hnai khan MNF hotu pawimawh ber pawl pakhat khan an sawrkar leh a nih chuan tripple SB tihnun leh ṭhalai mithiamte hmakhua ngaihna lam thu ṭhahnemngai takin a sawi a. Kan hotute hi kan ring a, hna lak kawngah an rilru a ṭha hleah ngai ang.

Thupuia ka han dah khi kan hotute rin lohna emaw, duhkhawp lohna emaw a ni lo va, ka rilru a awm rawn bun chhuahna a ni ber. Tuna kan hotute’n fair taka hnathawktu tur an lak hi sawisel tur a awm lo, a thiam ber leh a thiam leh tha tling apiang an la a ni maiah ngai ila. Fair lehzual han tih hian thil dang ni lovin, thlirna kawng khat dang belhchhah hlek dan a awm thei ang em–mamawhtute mamawhna (need base) zâwn aṭanga fair dang belh tihna.

Ṭhalai lehkhathiam leh mi fel kan neihte hi khawpui mi chauh ni lovin, thingtlang aṭang pawhin kan nei tih kan hre theuh mai. Mi special hrim hrim leh chhungkuain a zir avanga zirna ṭhaa zir thei (background nei ṭha) te. Chutihlaiin, mi special ni lo, chhungkaw dinhmunin a phak loh vanga a ṭha ber han thleng pha ve lo, fair taka lakte zinga tel pha ve lo kumkhua turte an awm a rinawm. Heng mite thleng pha hian kan hotute hian fair dan chi dang ruahman thei se, tih hi kan thuin a tum chu a ni. A har deuh maithei; mahse, kawng zawn dan a awm em, Mizote’n ar talh dan chi khat chauh a awm lo kan tih ang te hi hmang se. Fair dan chi dang dap dan a awm em, tihna a nih chu.

Kohhran lam mi ka nia, hna latu Board/Committee-ah ka tel ve lai hun a awm a, kan nula/tlangval rawn interview-te hi ṭhiante hian an hna dil subject bakah, kohhran mi an ni em, kohhran ṭhalai pawlah an inhmang ṭhin em, tih te an zawt tlangpui a, a pawimah reng. Kei ka zawh tel ziah chu, eng ang chhungkua nge an nih, pi leh pu, nu leh pa, awmthei leh ropui deuh an ni nge, mi rethei, hmeithai fa tih lamte an zah lohna tur tâwkin hriat ka tum ṭhin.

Chutiang chuan tlangval pakhat, ka hriat mi pawh ni lo chu nasa takin ka duhsak a, ka nawr a, a tawp a tawpah kan la ta a; tunah chhungkua dinin, in ṭha tak a nei tawh a, ka lawmpui hle. Peon pakhat kan lak dawn ṭum pawhin, thingtlang pa pakhat rawn interview ve, ka hmel hriat loh chu kan hnâwl a, mi changkang ang reng tak kan la a, a hnu lawkah hna ṭha zawk a hmu a, min chhuahsan a. Tichuan, Pu Biaka’n a duhsak em mai, tia waiting list-a kan dan chu kan ko ta a, mi fel tak a lo nia, a fapate pathumin MA an zo vek a, pahnihin hna ṭha tak an thawk a, pakhat party lamah a inhmang a, a fanute pawh ngaihtuahawm lovin an awm vek a, ka lawm khawp mai.

Mahni lam thilte ka sawi nual a; ka sawi tum ber chu, kan sawrkar leh a ti theite hian mithiam background nei ṭha, a tling leh thiamte bakah hian, dinhmun hniam leh harsa zawk chan chang, mi ṭha fate compete pha lote tan malsawmna ni tel thei zel se la, kan Pathian duh dan pawh a nih ngei a rinawm.

- Rev Lalbiaksanga Chinzah