Written by
- Zoramchhana

Kan lo fuih thei lo a nih pawhin ngawi ila

Tun hnai October ni 15 Vanglainia Pu K Hmingthankaia thuziak 'Ruihhlo kan do thawm a ring em em: Kan do ṭhelh deuh a ni lo maw?' tihah khan, a thu lak dan ṭhenkhat kha a ṭha lo ka ti hle mai a. Ruihhlo dova theihtawp chhuahtute tilunghnûr thei a nih avangin han chhân deuh ka duh a ni.

1. "Kohhran emaw, kohhran ṭhalai emaw, YMA leh eng pawl pawl emawtein inkhawmpui kan neihna hmuna lungrual taka ruihhlo do kan pass thu uar tak leh chhuang taka kan puan ṭhin hian a thawk na ngai miah lo," tiin a sawi a. A dikna lai chu a awm mai thei. Mahse, a thawk lo tih engtin nge a hriat theih, eng tehna nge a hman tih hi ka zawh letna a ni. 'Miah lo' tih ṭawngkam a hmang a, a duhthawh phian bawk si.

2. "Khawimaw lai hall leh sikulah te, khawimaw lai biak in leh pulpit aṭang te, khawimaw lai dawhsan leh khawimaw lai committee room aṭangtea ruihhlo do thu pass ringawtte hian awmzia a nei thui lo." A hre lo a ni, a hre lo tak zet. Kohhrante leh tlawmngai pawlte'n kawng hrang hranga an thiam ang tâwka an dona hi Pathianin mal a sawm a, a hlâwk em em zawk. 'A hlâwk' tih avanga ruihhlo leh ruihhlo ti ṭhinte an rêm nghal duak tihna erawh a ni lo.

3. "Ruihhlo hi a theory leh ziak ringawtte leh, changkang taka do hneh chi a ni lo," a ti a; a dik ngawt mai. Thuziak hmanga do hneh chi a ni lo va, a ziaktu pawh hi ruihhlo dovin ṭhahnemngai takin a che chhuak ve tawh turah ka ngai deuh.

4. "A mawiah leh mi dem hlauh vang maia ruihhlo do thu pass hi a ho lutuk. Pawl rorel tikimtu atan mai maia, 'ruihhlo hi na takin kan do a ni' tih hian addict ho tan awmzia pakhat mah a nei pha lo." A duhthawh hle. Sawrkar, pawl (NGO) leh kohhran leh kohhran ṭhalai ten ruihhlo donaa hma an lak dawn hian ro an rel hmasa a, rorelnaa an pass angin hma an la ṭhin.

Tuna ruihhlo donaa hmalakna zawng zawng hi rorelnaa pawm hnua hmalakna zel a ni a, ruihhlo do turin rorel phawt a ngai. Chutihlaia 'A ho lutuk' a lo tihsak duh hi a mak a, a pawi a, a zahthlak bawk. "Pawl rorel tikimtu atan mai mai" a tihsak duhte hi a zialo tak zet zet. Pawl rorel tikimtu atan mai maia 'ruihhlo do' thu rêl a hriatte chu hriat ve a chakawm khawp mai.

5. 'Ruihhlo do hi mahni leh mahni pawl tihlâr nan leh pawl hlâwk nana hman kan tum chhung chuan a rêm chu sawi loh, kan do pung tulh tulh ang." Mahni leh kan telna pawl tihlâr nan leh hlâwkna atana ruihhlo dotu mimal leh pawl hi kei chuan ka la hre lo va; Pu Hmingthankaia hi chuan a hria a nih hmel a, tute tak ni ang maw? Intihlarna leh hlâwkna atana ruihhlo do ka la hre lo va, ruihhlo tihrêm an duh tak zet vanga ruihhlo donaa theihtawp chhuahtu mimal leh pawl erawh ka hre ṭeuh thung.

Ruihhlovin kan ram a rûn a, kan rûm a; sawrkar, pawl, kohhran leh mi ṭhahnemngaite'n ruihhlo dova theihtawp takmeuh an chhuah laia ruihhlo dotute ngainêp leh deusawh zawnga thu ziak duh an awm hi a pawi hle. Tun hnuah chuan chuan chìn zui tawh loh ni se a duhawm. Kan lo fuih phûr thei lo a nih pawhin ngawi mai ila; rawtna kan nei a nih erawh chuan ṭha takin sawi mai ila a ṭha hle ang.

- Zoramchhana