AN INKÂP HLUM PALH LEH TA!

Mizote hi kan luhlul tlat hian ka hre ṭhin. A khât tawkin inrâl palh kan awm leh ṭhin; tun hnaiah pawh kan hriat leh tawh hi.

PC Ministry hun lai, 1978 to 1984 khan silai license hi an lo restrict khawp mai; amah ngamtlak deuh hovin license phalrai ve deuh tura an hrilh chiam pawh khan CM Brig.T Sailo khan, "Sa pêla silai in chelek uar chuan in inkap palh fo vang tih ka ring a, chuvangin, license pawh hi khuahkhirh deuh a ṭhain ka hria," tiin a chhang niin an sawi ṭhin.

Chief Minister thu kha a lo fingin a lo Pathian thu khawp mai. Ministry siam khawpa a tlin zui loh chhan zingah hetiang hi a tel ngei ang. Mahse, a thu sawi kha a lo dik si. Pu Ṭhena rorel tawp huna rorelte khan nungcha humhalh engah mah an ngai lem si lo hi kan tuar phah a ni. PC Ministry tawp hnu, kum 1984 aṭanga tun inkara ramchhuak khuahkhirh loh vanga ramchhuak inkâp hlum palh hi an ṭhahnem tawh hle. Nunna pakhat hloh pawh hi kan Pathian hian a ngai thutak hle tih chu Kaina'n a nau Abel a thah aṭang khan a chiang viau a; intihhlum dan a dang hlek nâin. Thihna chu eng tianga thihna pawh ni se, a pawm êm êm vek.

Sawrkar hian ram chhuah hi na takin khap se; chutihlaiin, opposition party zawng zawngin lo thlawp bawk se a ṭha ber ang. ZPM Party hian rorelna an chan hma khan environment humhalh kha an tih tur zinga an chhawp a ni; an ti ṭha ṭan viau nâin, rorelna fawng lo vuan tawhtu party dangte angin vote hloh an hlau nge, rin aiin an kal chak lo ta deuh niin a lang (duh thawh thuah).

Sawrkar hian nungcha a humhalh ṭhat phawt chuan kum 2028 inthlanah pawh Pathianin mal a sawm leh ang a, a laltir leh i ring ang u. Kum 35 ro lo rel tawh party-te anga vote hloh hlauh vanga nungchate thlavâng hauhna kawnga ṭuan fûm tak ang hi chu ni ve hauh suh se. Chu chu kan duh lo a nih chuan (ṭawng thu chhe lovah), kan la inkap hlum palh foin a rin theih. Dan bawhchhiaa sa kan pèlnaah emaw, sa kan chànnaah emaw kan inràl palh leh a nih chuan he kan thu ziah thlen dikzia hi kan hria ang; mahse, se bo hnua se kawng khar ang a ni tawh si ang.

Kan Pathianin duh taka a siam, mihring nun tinuamtu leh tihlimtu ramsate hi a rûk a rálin i pêl fo lo ang u. Kan ti lui zel a nih a, ṭhian leh ṭhian, chhung leh khatte inkap hlum palh kan nih chuan kan duh rêng vang emaw, kan cho chhuah emaw a ni ang; a pawi hle dawn a ni. Chutihlaiin, Pathianin a hlut em em mihring nunna kan hlut lo tihna pawh a ni thei ang; chu chu Isua zuitute awm dan tur leh rilru put dan tur ni hauh lo.

Nungchate hmangaih hi kan zavaia kan tih mâkmawh ni mah se, nungchate hmangaih kher lote tan pawh, inràl palh a thlen tawh loh nan, mihring nunna humhim hrim hrim nan pawh sa pèl/ramchhuah sim a hun tawh tak zet a ni.

- Dr. JT VL Ngheta, Advocate,

Writer's Lexis & Law.