KHAWHAR HLA LEH MIZO KRISTIANNA
Lalruotmawii rawn lâr hluai lai khan thil tam tak ka ngaihtuah ṭhin a. A hla sakho kha Mizo nu leh pate’n kan hriat lar em em an ni deuh vek a. A bik takin khawhar hlaho phei kha chu! Amah kha a zai thiam hrim hrim a, a aw a no nalh a, a thlûk a tling ṭhain a aw a puitling ṭha. Amaherawhchu, khatia han lârpui hluai a, a ram pum âta han âtchilh luai luai tura hla ropui an nihna han sawi fak tur erawh ngaihtuah thiam a har viau. Mahse, khatih hun lai khan, sawi hleih theih loh khawpa nasain a ropui em em ringawt mai a nih kha. Bethlehem Vengthlanga kan Upa Thangliana (L) khan a Bible karah Lalruotmawii thlalak a zep ru ṭût ṭût kha vawi khat chu ka hmu fuh a; kohhran inkhawmpui rorel niin kan ṭhu dun a, chuta ka hmuh chu a ni. A dang pawh sawi tur ka hre ṭeuh a, mahse, chu lam chu kan sawi lo mai ang!
Khati tak maia a ropuina chhan kha thil dang a awm ang tih lam hi ka sawi tum chu a ni. Pathianin Mizote khawhar hla min pekzia a tifiah riauin ka hre ṭhin. Hlim hlate pawh kan han sa a, kan han lâmpui viau ṭhin tak nâ a, Mizote thinlung chhun keh a, tituiral tak taktu hi chu kan khawhar hla hi a ni fo. Hla lamah kan hausa thawkhat a, hla chi hrang hrang pawh kan phuah ngei tak a; mahse, kan khawhar hla phuahtute hla thu chheh tluka mawi leh ril a awm thei meuh lo chu a nih hi. Kan literature hausakna pawh khawhar hlaah hian a inbilh tam ber hial âwm asin. Eng vang pawh hian han zai khawm ila, kan han tui tak tak hi chuan, kan insûm ngar ngar pawhin khawhar hla thlang lo turin kan inkhap hneh meuh lo deuh zel chu a nih hi!
Khatia Lalruotmawii ropui em emna chhan leh, Pathianin a hman em emna chhanah khan rin dan nghet deuh ka lo neih chu, ‘Lalpa’n Mizote thinlungah khawhar hla tihnun thar a duh a niang’ tih hi a ni a. Rinna chhan ṭha tâwk tak pawh neiin ka inhre nghe nghe: khawhar hla hian Zofate thinlung a khawih thûk em em a, pa sehhel ber thinlung pawh khawhar zai hian a tinêm duai duai ṭhin tih hi Pathianin a hre chiang hlea ka hriat vang a ni. Khaw khat pa rorum deuhho, biak ina tuiral zo lo pawh hi khawhar inah an tuiral fo si a. Chu zai ropui leh hnam ro hlu, Pathian min hnaihtira min pâwltir ṭhintu, Pathian nena lêng dun tura ama hnen min hruai thleng ṭhintu chu kan zinga kai harh thar turin Lalruotmawii kha Pathianin a hmang a ni ang tih kha ka ring tlat ṭhin!
Tunlai hian Mizo khawhaar hla thlûk pangngai aia tho deuh, sak nuam leh hla mawi tak tak kan nei thar ta deuh nual a ni awm e. Hmun ṭhenkhatah phei chuan ṭhalaite’n kan khawhar hla roho aiin sak nuam an ti zawmah niin a lang. Zêp nâk emaw, a ṭhente phei chu Pathian hla huanga khung rem meuh lo, lênglâwng páwl zawkte pawh a ni awm e!
Khawhar ina zaiho hi thil chi hnihin a ngaihtuah theih ang a. Engti kawng pawha lusûnte hnem hrim hrim leh, Pathian aṭanga thlamuanna dilpui chunga Lalpa lama lusûnte hruaite a ni awm e. Khasi rama kan awm lai khan Khasi-ho mitthi ruang tlaivarpui ve dan, lusûnte an hnem ve dan kha kan hmu ṭhin a. Kawtlaiah eirawng an bâwl a, a kal apiangin kan ei a. Kuai (kuhva) leh eng eng emaw an chhawp a, a ṭhenin lehkha an lo dêng bawk a. Khatiang pawh khan lusûnte chu an lo hnêm ve em em tho mai, lusûn hnem nan hrim hrim chuan a ṭha phian tho.
Mahse, Mizote khawhar hla leh kan Kristianna inzawm dan leh inchâwm tawn dan erawh hi chu thil dang daih, thlarau lam thil a ni tih hi kan hriat reng a ṭul ta viau a nih hi. Kan sawi tawh angin, khawhar hla aṭang hian Pathian pâwl tharna ropui tak kan chang ṭhin. Lusun chhâwkna narân ni lo, mahni chhungte thih ni pawha Pathian faka lâm dawrh dawrh thei tura min siam theitu, ṭahna ruam kan zawh lai pawha nunna tuihna, Pathian nena inpâwlna nung nei tura Pathian hriak thih hlate hi kan kalsan thui loh a ṭha hlein a rinawm.
Khawhar chhungte tihlim thei thil kan ngaihtuah zel ang a, an lungngaihna theihnghilhtir thei thu leh hlate pawh kan ngaihtuah ngei tur a ni ang. Mahse, Pathian hnen ata thlamuanna, khawvel pek theih loh thlamuanna erawh chu kan duhpui ber tur, an tana kan tih theih hlu tak, chatuan nunna pai thilpek hlu a ni tih kan hriat reng a pawimawh viau ang!
- Rev. Jh. Za Hluna