Generation vannei Gen X

Kum 2000 a rawn her chhuah dawn lai vel han inṭam chho kha chu Covid-19 kan hmachhawn dan nen te pawh a inang lek lekin ka hre ṭhin. Ram changkangah chuan engkim internet leh online system-in an kal nasa tawh em em a, anni tan kha chuan kum 1999 aṭanga 2000 a han ni thut tur kha chu buaipuiawm tak tur chu a ni. Keini internet system pawh la nei mumal lo leh hmun dang biak dawn pawha STD booth-a la luh ngai zelte pawhin kan lo inbuatsaih ve chiam kha chu, inbuatsaihna ve hrim hrim a ang viau mai.

TV lamah erawh chuan khawvel thil thleng larte kan hmu hma deuh a. Kum 1986 World Cup-a thil thleng, Maradona ‘Hand of God’, Maradona’n a kut hmanga a ti goal laite live-in kan lo hmu ve kiau mai te kha a va hlu em!

Kum 1991-ah Gulf War a lo awm a, British hoin Iraq-a bomb an thlak vel kha hmuhnawm kan lo ti em em mai a. Kum 2003-a Iraq War an awm leh khan live ngeiin US Army-te’n Irag khawpui an han la laite kan lo thlir ve thei a. September ni 11, 2001-ah New York khawpuia sumdawnna in lian ding ṭhiang World Trade Centre chu firfiak hoin thlawhna hmangin an su chhia a, a rapthlak em em mai a, TV-ah kan lo thlir ve thei a nih kha.

Delhi-a Kejriwala kaihhruai AAP-in sawrkarna an rawn chang thut te kha mak tiin beiseina sang tak nen kan lo thlir ve rân mai a. Mumbai-a Taj Hotel firfiakte’n an beih a, security force-te’n an beih let dan te live-in kan lo thlir bawk a nih kha maw.

Thlasik rim a rawn nam a, sava pêm chite’n hmun vawt lam an rawn pan a. Lailèn leh Tiau te khelmualah leh tlang velah te an rawn fuan khawm a. “Hu hu hu hu …hu hu hu hu hu hu hu” (Tiaua kal rawh, i awh dawn leh âwk thuai rawh) ti a, kut hnungsuih chunga zawi muanga Tiau thanga khalh âwk ṭhinte kha Gen X te kan ni.

Krismas a hnaih leh hnaih loh hriat nana Tlangsam par hun nghakhlel em emtu te, Tlaizawng par tlan Chháwlhring leh sava dang dang chânga sairawkherh nena zing kar aṭanga dai hnaia tei tei ṭhinte leh masi ruai leh kum thar ruai ei chak em emte kha Gen X te kan ni. Kan nu leh pate’n an neih ang angin masi kawr thar min han lei a, pheikhawk erawh chu kum thara sikul uniform atana rin nghal theih tur Gola/Sola dum ngei mai a nih a ngai ṭhin a nih kha!

Hâlpuah hâl tur nei kan ṭhiante kha kan han zui dâl dâl a, sakeibaknei lu chuang ngei mai, a tlêpa hâl tur neite kha kan va ngaisang thei tak em. Masi urlâwk zanah halpuah 4/5 vel kan han hûm ve a, kan hûm thlan dup tawh tihah hára meilingin kan han dep puak ve dawn a, a lo tlawlh hlauh châng kha chuan a beidawnthlak ṭhin teh asin! A puak chhun erawh kha chuan min tihlim thei hle.

Masi thlen inah nu leh pate an zaikhawm a, keini’n tlaivar ngei kan lo tum a. Mutchhuak eltiang pawhin awm mah ila kan meng lui ve hram hram a, “Chhìn khat pawh ka chhíng lo,” tih kha intihtheihna atan hman kan duh tlat vang khan ṭan a va na ṭhin tak em! Thawhnaw lum nei lem lo mah ila, hárah mei kan tuah hluah a, kan ai reng mai a, kut leh ke chât tak te pawh kan hem ro rap ṭhin a nih kha.

Masi tuk a lo ni a, sial/lawi/vawk talhnaah kan lo awm ve ṭhap a. Fatute’n sa phîng ṭha deuhin min han laksak a, vaivutah kan hrual nawk nawk a, biang ṭeh hak hak khawpin kan theihtawpin kan han hâm puar a, kan pet ta ṭhin kha a ni a. Ballboot a ngai lo a, ke lâwng khan pêt a nuam em em mai a ni.

Masi leh kum thar ruaiṭheh a zawh chuan, “Tute nge lung phun tur awm ang aw?” tih kha kan rilru luahtu a ni. A nih loh leh ‘Lawmthu sawi / chawimawina nei tur an awm em,’ tih a ni mai. Sa ei kha kan la châk thei em alawm!

Thing hnah tla kawlh chite hnah a rawn chawr no chho leh ṭan tih kan hriat chuan luia kal a, nghakuai khai (khaw ṭhenkhatah chaun nghakuai chiah an ti) a hun tih kan hre thei a, kan phûr thei teh a nia. Nghakuaia chah tur kaikuang kan han khawrh hmasa te te a, lung kan han phawk hi tum loh taka tuirûl man palh a awl em avangin, kei, rûl hlau ta na nâ nâ chuan ka phawk fimkhur thei teh asin.! Chhunah chawfâk hun a lo ni a, sangha khai pakhat ṭheuh kan han thawh khawm a, chu chu ‘anbawng’ emaw, ‘kawksadawn’ nen kan han chhûm a, chaw ei a va han tui ṭhin tak em. Ka vawi khat kal venaah chuan sangha ka khai ve miah lo mai a, ka ṭhiante / rualûte khai sa ka ei ve a, rualawh a na duh khawp mai. Kal leh hunah chuan nghavawk emaw, nghalêr emaw chu khai ve ngei tumin rilru ka siam nasa mai.

Kan û-te hoin riakin an lui kalnaah min han hruai a. Tlai thim hmain lènkhang kan han zar a, lên pangngai kan han densan a. Zanah lenkhang sût a lo hun chuan a naupang ber kha a sûttu tur kan ni si, zan thim hnuaiah lui kam lehlam kan va hleuh phei a. Vaukam kan han chuang chhuak chiah tihah tuitu an lo hram a, “Tuitu, tu tu tu…” A zâmawm duh ṭhin a sin. Hlauh zual deuh châng phei chuan, “Tu tu nge in nih,” ti angte hian zuk hriat theiha maw le!

Sunde sikul bân veleh dai hnaia sangha dila chêng turin a hmei a pain kan tleh chhuak a. Tui hleuh la thiam chiah lote kha chuan nylon thâwl, tui litre 5 dawng kan pawm a, kan chhek ve bârh bârh mai a. Chuti chunga kan tlak palh chuan kan u-te khan kan chhipsamah min rawn ṭhâm nghal chat ṭhin a; an lo va han fel em. Anni vang khan tuihleuh hi dam chhung atan kan thiam hlawm a ni.

Computer te hi ‘khawl thluak nei’ ti ngata hria kan nih avangin Prof. A. Sawihlira computer khan kan fail tur leh pass tur a hre theiin kan ring tlat! Floppy aṭangin pendrive kan hûm chho a, desktop computer mai ni lovin laptop leh tablet thlengin kan han khâl ve leh a. Mobile phone a rawn chhuah tirhin a nei hmasa pawlah kan lo ṭang ve thei a, hmasawnna chu a takin kan va tem nasa tak em.

Sikul kan kal laia kan zirtute’n, “Nakinah chuan khawl vekin hna thawh a la ni ang,” an tih mai bakah, fiamthuin, “Chaw pawh khawl vekin a ei ang,“ an tih hunte kha hei a takin a lo thleng chu a ni ta mai si.

Tun hun kal meka Mizorama sawrkar hnathawk, sumdawng hlawhtling, kohhrana rawngbawltu, politics lama challang leh kut hnathawk hlawhtling tak tak ho hi han bih chiang ila, Gen X deuh vek an lo ni tlat tawh mai. Hetiang hun inthlak hrang hrang tawngtu Gen X-te lo liama generation vannei hi an awm thei tawh chuang dawn em ni le!?

- Hrangchhuana Sailo

Emai: hsailo_pg@yahoo.com

MB: 9436352280 / 8873095663