Written by
- B Laltlanmawia, Ramhlun Venglai

‘A NI’ vs ‘ANI’

Mizo ṭawng hi harsa ti tam tak kan awm a, harsa kan tih ber chu ziak zawm tur leh zawm lo tur kan hre lo hi mi tam zawk tan chuan a ni awm e. Hriat pawlh awl tak tak a awm a, awlsam tak si, mi tam takin kan tih dik loh a awm bawk a. Kan ngaihthah hrim hrim avanga uluk lo te pawh kan awm nawk ang.

Kan changkang zel a, hnam dang ṭawng kan thiam telh telh a. Mahni hnam ṭawng ni lo, mi ṭawng dik lo lai hre thei em em si, mahni hnam ṭawng thiam leh chuang miah si lote hi thil mawi lo tak a ni. Hnam dang ṭhian kan ngah a, Mizo ṭawng rawn hriata thiam ve duhte pawh an awm ang a, a zirtirtu tur leh a Mizo berte’n a dik ber pawh hre lo leh thiam lo kan nih chuan thil zahthlak tak a ni.

Ni tina kan hman ṭhin, kan message chhutah te, kan status caption-ah te leh pawl ṭhenkhate’n an official letter-ah hial an ziak dik loh ṭhin han tarlang dawn ila; chu chu ‘a ni’ tih leh ‘ani’ chungchang hi a ni.

A NI: Mizo ṭawngah chuan sentence tawp khar nan ‘a ni’ hi kan hmang ṭhin a, sentence laihâwla hmannate pawh a awm bawk. Sap ṭawnga ‘it is’ kan tih ang kha a ni deuh mai a; thil nihna leh a dik tak kan sawi dawnin kan hmang tlangpui ṭhin a, ziak zawm loh tur a ni.

Entir nan, Sap ṭawnga ‘He is my friend’ kan tih ang te pawh, ‘Saw saw ka ṭhianpa a ni,’ tiin kan ziak thei ang a, ‘This is my book’ kan tih pawh, ‘Hei hi ka lehkhabu a ni’ tiin kan ziak thei ang. Sentence laihawla kan hman dawn pawhin, sap ṭawnga ‘This is it, the real victory’ tih chu ‘Hei hi a ni, hnehna tak tak chu’ tiin kan let thei awm e. Bible châng lâr takah pawh, ‘A ni, thihna hlim kawr ruam zawh mah ila…’ tih kan hmu a, hetah hian thil nihna chat a rawn sawi vangin zawm loin a hmang a ni.

A thlûk han tisang deuh ila, ‘ní’ tih hi ‘date’ sawi nan a hman leh theih a; hei pawh hi ziak zawm loh tur tho a ni. ‘I know which month but I don’t know which day’ tih pawh kan leh chuan, ‘A thla chu ka hria a, a ní ka va hre mai lo ve’ kan ti thei ang chu. Ziak zawm hun tur kan tarlang leh ang a, hemi bakah chuan ‘a ni’ tih hi zawm lo zel ila, kan ti sual tam âwm lo e.

ANI: Ziak zawm hun ve thung chu, sap tawnga pronoun kan hmanna ‘he’ leh ‘she’ atana kan hman hian a ni. Mizo ṭawngah pawh pronoun tho a ni a, a tlangpuiin mihring kâwk thu kan sawiin kan hmang ṭhin. Sentence tawp khârna anga kan hmannaah chuan ziak zawm hauh loh tur a ni.

Entir nan, ‘He helps people in need’ tih chu, ‘Ani chuan ṭanpui ngaite a pui ṭhin’ tiin kan ziak thei ang. Bible-ah, ‘Ani chuan hlobet hring dup hmunah…’ tih kan hmu a, heta ‘Ani’ pawh hi Pathian sawina, pronoun a ni a, ziak zawm a ni.

‘A ni’ leh ‘ani’ tih ni lo, a aia khirhkhân leh har zawk tam tak pawh a awm thei ang. Mahse, a awlsam zawk pawh hre loa hman pawlh vak vak mai te hi Mizo ngei tan chuan a zahthlak hle. Hnam dang ṭawng kan thiam rual hian mahni hnam ṭawng hi i thiam zel ang u.

- B Laltlanmawia,

Ramhlun Venglai