Kum 2028 inthlanpui lo awm tura Chief Minister tur thlir lawkna
Mizoram chuan MLA General Election kan lo hnaih leh ṭan ta hle mai a, kum tam kan bak ta hauh lo mai le. Tunah chuan political party hrang hrangte chuan kum 2028 MLA inthlan lo awm tura hnehna chang ngei turin ngaihtuahna leh ruahmanna an siam a, hun bituk pawh nei lovin an bung ṭan leh dawn ta suau suau mai chu a ni a. Kei ka lo thlir dan chuan, tu party-in nge sorkarna rawn siam thei dawn ang aw tih ngaihtuahin ka lo thlir ve vang vang a. Rin dan leh sawi fuh dan tur pawh tun dinhmunah chuan a har dawn hlein ka hria.
Political party hrang hrang inrelbawl dan han en hian Mizoram hmangaihna tak tak leh tih tak zeta mipuite ṭanghma hawi zawnga hmalak tumna tur lam hawia ke an chheh vel dan tur nge an ngaihtuah a ng a, lal hrim hrim tum a, thuneihna an chan theihna tur a nih dawn phawt chuan advance deuha dâwt nena an policy kalpui an tum zawk tih finfiah nghalna mai khawl mit nei lo neih a châkawm ṭhin ngawt mai. Party policy ṭha tak tak an rawn zuar leh ngei hlawm dawn si a, kum 5 chhung chauh tal policy tihlawhtling thei tur mipuite hian kan chuk fuh lo tum teh ang u.
Suangtuahnaa ka lo thlir danah chuan, Mizorama political party kan neih Congress party aṭangte hian Chief Ministerial candidate tur, mipui hîp bet tura mi ṭha, party president pawh ni lo, Dr. Lalmalsawma Nghaka, pianphung leh pumrua lamah pawh iaiawm loh, kohhran leh khawtlang mipuite duhthusama tlawmngaihna leh inpekna thûk tak nena thlun zawm thei tur leh, party president leh chief minister chelh kawp tum ve ngai lo tur hmel pu, rinawmnaah pawh mi zawng zawng rin ngam ni thei tura mize nghet neite hi han theh chhuak ta se, fuat an nei fu maithei. Tin, Lalnunmawia Chuaungo, zirna lam leh thiamna lama Mizo zinga pasalṭha leh hlemhletna lama fihlim leh mi hmingṭha, Zoram ṭhatna tura in leh lo chân huama feh chhuak peih reng hmel pu leh, chanhaite tana khawhawi tizau peih âwm tak hmel pute hi han theh chhuak se la chu, Zoram mipuite hi kan kûr diam diam mai ang tih a hlauhawm fu bawk. Pu Lal Thanzara, pa zaidam leh nun nêm, pa rinawm leh thinnel, Zoram mipuite tana theihtawp lo chhuah tawh ṭhin, thuneihna pumhmawm aia party president nih aia chief minister ni tura inhmeh leh hmelṭha te hi han theh chhuak sel la, Zoram mipuite hi min chûm dûp hneh viau ngei ang le.
MNF party lam pawh hi chief ministerial candidate tur atan hual awm tak tak ka suangtuahna a ka lo thlir an awm thluah mai a. Kan Chief Minister hlui Pu Zoramthanga, lu ruh aia thluak bûk rih hmel zawk leh harsatna tawkte hahdam taka thlamuan thiam a, lamṭanga siam thiam, pa te lian leh leitling hi chuan chief minister nih aia party president nih thlang zawk tura ngaih hi chuan, chuh chut lova thlavênga awm hi a thlang zawk hmel tawh mah mah a.
MNF party-a kum lama rualû zawk chan lo chang thiam Dr. R. Lalthangliana, kohhran upa, thawhpuite zaizâp thiam leh mi thinnel tak hmel pu, thluak ṭha leh hmangchang hriat hmel tak, Zoram mipuite tana in leh lo pawh chân huama nun hlan duh hmel pute hi chief ministerial candidate-ah han theh chhuak se la chuan, Zoram mipui tam takte hi kan lawm avangin kan hualreu tuar tuar mai lawng maw aw.
Tin, hei bakah MNF party-te hian Pu Lalchhandama Ralte, pa hmelṭha, hawihhawm leh zaidam, Zoram mipuite hmakhua ngaia tawnhriat tam tak neih tawh hmel pu, mi rinawm leh thinnel, Mizoram mipuite tana martar ngham khawpa mipuite hmasawnna tura nun hlan ngam hmel pu leh mize nêlawm te hi han theh chhuak mai se la, Zoram mipui hlim au rawl hriat a chakawm tawh ngawt mai.
ZPM chief ministerial candidate tur pawh hi an party chhungkuaah phei chuan Pu Lalduhawma hi chiang sa, party president-ah pawh a duh vang rêng pawh ni lo mai thei a, an Val Upa Council-in an ruat ngat, an chhungkuaah pawh a tla na ngawtin a rinawm a. Amah duhtute hi zaah za an tlin loh deuh pawhin a khing phel tam lam chu an ni ngei ang le. Amaherawhchu, an party-ah chuan chiang bal leh chiang lehzual ni mahse, neutral-te lungthluk zawng a nih leh nih loh lamah hian thui tak a innghat ngei ang le. A chhan chu, MNF sorkar lai khan Mizoram mipuite a hlawp hlawpin MNF an ni ta deuh vek a mi chu aw, an intih lai leh tling leh ngei ngei tura an inbeisei lai khan, MLA inthlan result a rawn chhuah meuh kha chuan khawvar lam arsi ang pharh an lo ni ta mai a. Hei vang hian party behchhan bakah mipuite belh tlingtu tur hi a pawimawh lai tak zawk chu a ni tlat mai.
Tun hma lama Congress leh MNF sorkar kal ta kha kalphung hlui, mipuite beisei pha chiah lo, mipuite beisei pha ngei tura kalphung thar zuartu ZPM kha hneh takin sorkar an siam mek chu a ni a. Mahse, tun an dinhmunah chuan kalphung hlui MNF leh Congress te ang tho khan kalphung hlui ang bawk khan an insuan lut ve leh tawh si a. Chief Minister leh party president nih kawp loh an zawrh kha, an zawrh loh zawk bawk kha an lei ve leh ta si a. Eng nge mipui ngaihdan ni ta ang le? ZPM party-in duh taka an zawrh kha Congress leh MNF party hian man man takin an lo leisak zawk a nih a, kan thlai tharte thlenga kalphung thar kha an lo leisak a nih ngat phei chuan aw, mipuiah an hausakpui phian mai thei a ni.
Pu Lalduhawma, kan Chief Minister ni mek hi a felin a zam a ṭha a, thusawi a thiamine, kohhran upa a nih ang takin rinawmna leh dikna ngaina tak hmel a pu a. Hei bakah a thutiama a thla kipa ding nghet hmel pawh a pu bawk a. Thil a chhui ril peih a, a thluak a awltir mai mai ngai lo va, Zoram mipui hawiher a man thiam a, ṭhahnem a ngai a. Hmasawnnana tur ruangam leh ngaihtuahna a hmang nasa a, Zoram mipui tan a finna leh a theihna zawng zawng sawr khawm tur hmel a pu a. ZPM party hian loh theih lohna avang pawh ni lo mah se, theh chhuah tlak leh zawrh leh atan pawh beisei tisang berte zinga mi a ni ngei ang.
Tin, Pu Dr. Vanlaltlana, Minister fel leh zam ṭha tak, eiru ve thiang lo tura intiam ngam ngat leh rinawm tak mai hmel pu pawh hi mipui hmasawnna lam kawng zawhpui tur atan chuan sitawm loh leh hawiher zau tak a ni a. Chief ministerial candidate atan chuan ṭha pawl tak leh îtawm pawl tak zinga mi a ni ngei ang le.
Tin Pu Lalnghinglova Hmar, Minister fel leh zamṭha, englai maha eiru ve lo tur leh thu taka ding hmel pu pawh hi pa rilru ṭha tak leh zaidam tak, beiseina tihlawhtling tur pawha thapui thawha ṭan la ṭhin, mahni mawhphurhna ṭha taka hlen chhuak duh mi, pa rinawm leh dawhthei tak, Zoram hmasawnna tura rilru leh ngaihtuahna senga hmathlir thui tak nei mi a ni a. Chief ministerial candidate-ah pawh vawrh chhuah ni se, Zoram mipuite hi kan thle dual dual mai thei a ni.
Hetiang a lo nih takah chuan MLA term thar turah chuan mipui duhthusam leh beisei chief minister Mizo Kristian nei turin Tlumtea thlirin i lo thlir leh phawt mai ang u hmiang.
- HC. Thanchungnunga J.