Ruihhlo do kawnga rawtna ka neihte kha lo chhiar nawn leh rawh

'Sawi tur tam tak neih pawha mi mâwl laka insum theihna hi mahni zahawmna humhimna a ni' tih thufingte chu lo awm bawk mah se, ka hming pum hmerh meuhva mimal taka min bei nulh nulh duh mi mâwl chu engvangin nge maw tlemte tal chuan ka han chhan loh bik lem ang le. Amaherawhchu, mi rawn chhang let ve zel te a nih pawhin, Bible-in, 'Mi â chu chhan chhan loh tur' a tih angin, chhan ṭul bik riaute a awm a nih loh chuan, chanchinbu tihnawk tam mai mai tur chuan kei chuan ka chhang ve zel duh tawh kher lo ang.

Chanchinbu article huanga mi thu ziah a dodal zawnga langsar taka chanchinbu veka lo beih let chiam chiam te, a ziaktu lo challege vak vak te hi a hmanlai tawhin hriat tur a vang tawh em mai a. Tuna hetia mi a pakhatin min rawn bei ta chiam mai pawh hi a lunglenthlak angreng zawk hle mai.

Ruihhlo kan do thawm a rin tehlul nen hian ruihhlo leh addict ho chu an tlem phah miah si loh thu leh, an zalen tulh tulh zawk ni hiala ka hriat avanga kan do dan a fuh lo nia ka hriat thu leh, do dan tur rawtna ka neihte ka ziah chu mi pakhat chuan mi rawn tâwng ta chiam mai a nih kha. Hepa hi tu nge a nih a, khawi lam mi nge a nih a, eng rual nge a nih pawh ka hre lo. Mahse, tun hmaa chanchinbua intawng vak vak chin hun lai leh in challege vak vak chin hun lai vel hre pha kha chu a ni ngei ang a, chutiang chu tih dan tur emaw a la ti tlat pawh a ni mahna. A hming ang hi chu ka hriat theih zawng tak mai a ni a. A chhan chu, Tuirial Hydel Project khuah pâmṭûl ṭhak khawpa componsation uchuak lutukah khan hetiang hming ang deuh kha a ri ring riau tlat ṭhin khan ka hria a ni. Heti tak maia mi lo ei loh danah pawh hian amah pawh hi a nih duh hmel te pawh ka ti ta rum rum mai.

Mi fing leh mi thiam tak tak, talent leh experience nei ṭha tak takte’n chanchinbuah thu ngaihnawm tak tak te, thu bengvarthlak leh zirtirna ṭha tak tak te, thu hlu tak tak leh thu awmze nei tak takte an rawn ziah lai hian, kei hi chuan thu sepsêl te te, thusawi tluangtlam ho te te, tumah pawhin an bengkhawn vak tak tak loh tur leh awmze nei tak tak tur hlei lo hmang hian chanchinbu hi ka lo tihnawk ve mai mai ṭhin ang tih hi ka hlau em em a ni. Tunah pawh hian chutiang chu ka lo ni reng tawh maithei tho bawk a ni.

Mite’n 5G khawvel a ni tawh e an tih lai hian, thil zêp hnîhnê leh pehhêl vel te, thu thluaithlum kual velte leh thu tluangtlam satliah vel mai mai ziah ve loh hram hi ka duh ṭhin. Thu thluaithlum kual vel leh pehhêl kual vel hnîhnê hi ka talent dawn pawh a ni ve lo. Amaherawhchu, a ziaktu mihring keimah hi engangin nge mite’n min lo hmuh a, keia thu ziah vete chu eng ngaihin nge an lo ngaih tih phei chu ka hre bik chuang miah lo a ni. Ka phak tawka thil sawi ka han tum ve tawh hi chu ka rilrua a thawh dan ang chiahin, sawi chhuah ka duh dan ang chiah leh ka sawi tum dan ang chiaha dik tak leh tlang taka ziah mai zel hi ka duh ṭhin a. Chutianga ziah chuan ziah man pawh a awm nge nge a, nghawng pawh a nei nge nge ṭhinin ka hria a ni.

Tuna ka thu ziah a rawn beih let chiam pawh hi tute emaw ka khawngaih deuh avangin ka rilrua a thawh dan ang chiah pawhin ka ziak duh lo chung pawhin nghawng chu a nei a nih hi. Mi pakhat mawng chu a lo za ta zak mai a nih hi. Ka thu ziah ṭhenkhat chu word by word, sentence by sentence-a la chhuak a, a do zawnga a rawn chhan dan te, a ziaktu mihring keimah mi challege dante chu chhan ve leh kher pawh ṭul ka ti lo a. Chhan ve hrim hrim kher pawh kha ka tum chiah lo nâ a, ka hming pum kha a lam ve sek mai bakah, rawtnate rawn neih zawk tur alawm, te kha a la tih tak deuh deuh avang khan tlemte tala chhan ve chu ngai ka ti ta a ni.

Kawng zawh luih luih avang te, khawmpui leh committee thu pass avang te, pulpit sermon avangte leh ruihhlo ngai leh ruihhlo ti ve mai tura hlauhthawnawmte pawh ni lo bula ruihhlo sawi vak vak leh thu tiam rual dual dual ringawt hian kan rama ruihhlo leh addict-te hi a tihtlem phah emaw, a tihrâlṭit phah leh phah loh emaw chu ni tin zan tin chanchin thar leh Vanapa Hall chhehvel aṭang hian mahni ṭheuhin thutlukna chu kan siam tawh mai dawn nia.

Kan ramah hian Pathian hnathawh mak tak kan dawng te a nih ngawt loh chuan tuna kan kal dan ang ringawt hi chuan ruihhlo leh addict hi kan ziaawm phah ka rin loh thu ka sawi a nih kha. Hei, tunah hian Pathian hnathawh chu a ni nge ni lo pawh ka hre lo, Central Home Minister Amit Shah-a'n kum thum chhunga India rama ruihhlo do beihpui thlak a tum kal zelah tunah hian chumi hmalakna avang chuan ruihhlo tawlh rutu lian ṭhenkhat chu an han man ta phawt chu a ni a. Engtin nge ni zel dawn tih erawh chu hunin a la hril ang chu.

Addict ho chungchanga rawtna hi vawi eng emaw zah ka lo ziak tawh, ka rawtna pawh a ngai reng. Tunah pawh khan rawtna ka neih avang leh ka rawtna chu a fiah theih nan kan tih mek dan ka sawi hmasa a nih kha. Khata ka rawtna leh a hma pawha rawtna ka lo neih tawh ṭhinte kha i duh chuan i duh lam zawng zawngin rawn commend zawk ta che. Ruhhlo leh ruihhlo titute kan huat avang leh kan mangan lutuk tawh avanga kan rem hriat dan dana aupui tawh kan nih lai a, ruihhlo do duh lo leh tihṭhuanawp tum ang zawnga inchhuahte kha a ṭul lo khawp mai. Ka ṭhahnemngaihna i rawn sawisel vek avang zawk khan nang pawh kha ruihhlo do rêm leh addict awm loh hlau ka ti ve thei tho che asin.

Amaherawhchu, chutiang chu kan ni lo dun ve ve chiang ang a. Ruihhloin kan ram min tihbuai lutuk avanga kan mangang hian a do dan turah hian kan van ruai ruai a, kil tin mai hi kan hâwl kual vel taah ngai zawk ila. Ruihhlo do kawnga kan ṭhahnemngaih luat dun vang a ni e, ti dun mai ang hmiang.

Aw le, thil pakhat erawh chu ka'n sawi ve hrim hrim ang e aw. Chanchinbua article huangah hian miin thil an ziahin, mimal hming hmerhin emaw, mimal chanchin chhe lam emaw, mimal chungchang an rawn ziak a nih loh chuan, mi thu ziah leh a ziaktu direct taka lo sawisel vak emaw, lo chhan chiam emaw leh lo challege vaknate hi chanchinbu veka rawn ziah ve leh hian tu tan mah rah ṭha a chhuah duh lo khawp mai. Tin, tunlaiah chuan an ching tawh vak lo bawk. Mi ngaihdan te, mi thu ziahte kan ngaihdan a lo nih ve chiah loh pawhin, kan ngaihdan leh kan hriat dante chu fiah takin article danga ziah ve leh mai hi a mawiin a finthlak zawk lo maw?

Chanchinbua mi thu ziah leh a ziaktu chu chanchinbu veka langsar taka mâwl taka kan lo beih let chiam avang hian kan mâwl âtso thil tih chuan eng tak sawhkhâwk rawn nei leh si ang maw, tiin hlauthawng ru deuh reng chung hian kan lo awm ru reng leh si mai lo ang maw? Thin phu dep dep chung hian eng silaimu tak chuan nge maw min rawn dêng ang le tiin, tuk tin hian chanchinbu hi kan lo keu ru dûk dûk leh fo ṭhin si mai lo ang maw?

Mi tin hian kan hming hi kan ngai pawimawh hmasa ber ṭheuh ṭhin a. A ṭha zawng emaw, a chhe zawng emaw, fakna emaw, deusawhna emaw pawh ni se, khawi hmunah pawh kan hming hi a lo lang emaw, an lam rîk emaw tawh phawt hi chuan rang takin kan beng leh kan thinlung hi a verh nghal zak ṭheuh ṭhin a nih hi tiraw. A chhe zawng a nih phei chuan a mi den dan hi a dang zak ṭhin a nih hi tiraw. Chuvangin, mi hi an hming pum lehnghala deusawhna hi chanchinbuahte hian tarlan mai mai loh tur. Engtin emaw tak min rawn ti let ve thei tho tih hriat reng tur. Kei chuan mi tu pawh, mi narân an ni emaw, mi ropui an ni emaw, anmahni leh an chanchin ka fakna tur pawh ni se, tu pawh an hming leh an chanchin chanchinbua ka ziah lan dawn reng rengin, a theih chin chinah chuan an phalna ka la hmasa phawt emaw, ka thuziak chu ka entir hmasa phawt emaw ṭhin. A chhan chu, kan hmingin min den dan hi a dan ṭhin em avang hi a ni. Hei, tunah pawh kei chuan a den nat lutuk loh nan tiin tu hming mah pawh ka sawi lan duh miah loh hi.

Tunah pawh hian a tir phat kha chuan, khaw nge, na tak leh hnehsawh takin ka'n chhang teh ang, ka ti zet nâ a, thil ṭha ber a ni lo tih ka hriat avangin tihian, nêm tak leh tluangtlam takin, tawitein ka han chhang ve satliah mai mai ta zawk a nih hi.

- K. Hmingthankaia