KAWNG TLO LO A TLO TAWH EM?
“Kawng tlo lo lutuk hi ZPM a sorkar ruala tihbo kan tum.” Tuna kan Chief Minister hian kum 2023 inthlan campaign lai khan he thu mawi tak hi mipui hmaah duhthawh takin a puang a, a thlamuanthlak hle. December ni 8, 2023 khan ZPM sorkar chu a lo piang ta ngei a, kawngpui siamna atan POL aṭangin chhiah lak a ni ta.
Assembly-ah CM Lalduhawma, Finance changtu ni bawkin POL aṭanga chhiah an lak tawh zat hetiang hian a tarlang:
September 2024–March 2025 thleng – cheng vbc 93.37 an la lut. October–December 2024 chhung ringawt pawhin vbc 46.68 + 46.68 = vbc 93.36 a ni. April – December 2025 chhungin vbc 33.43 + vbc 33.43 a lut leh bawk. Tun thlengin a vaiin cheng bvc 100 chuang a ni tawh ngei ang.
Sum hi a nihna turah an hmang em? Insem dan tur chu: 1. Social Cess (60% Education, 20% Health, 20% Social Welfare) a ni. CM sawi danin, cheng vbc 9 chu Health, Education, Social Welfare-te hnenah pek chhuah tawh a ni. A bak zawng hi Budget-ah an dah lut nge, khawiah nge an dah tih erawh mipui hriat a ni lo. Sem darh dan tur chu 60% Education, a bak 40% chu Health leh Social Welfare-ah a inzata sem tur a ni.
Road Maintenance Cess: 2025-26 budget-ah cheng vbc 15 chu PWD hnuaia Mizoram State Road Fund Board hnenah kawng siam nan dah a ni. Tun 2026-27 budget-ah phei chuan cess atangin vbc 43.25 dah leh niin, a vaiin kawng siam nan vbc 183.25 dah a ni tawh.
AMC inthlan hmaa thil thleng hi ngaihthah theih a ni lo. AMC term chu March 1, 2025-ah a tawp a, SEC-in April 21, 2025-ah a sawn hla. Congress leh MNF chuan, ZPM sorkarin kawng chhe lutuk siam ṭhat hman an tum luatah hun an pawt sei an ti.
Chanmari–Bawngkawn, Dawrpui–Sikulpuikawn, Khatla–Mission Veng patch work nasa tak kha cess hmanga tih a ni tih chu a chiang a, mahse, bill zat leh contractor hming erawh RTI hmanga zawh chhuah ngai a ni. 15th Finance Commission grant hnuaia AMC kawng siam tur pawh May 6, 2025-ah thuin an titawp vek. ZPM-in AMC ward 19-ah ward 17 an la a, kawng siam that kha an chakpui chiang hle.
Aizawl kawngpui an siam tirh khan, “Ekhai! Kan khawpui kawngpui pawh rulngan pa ang zar maiin a dum zar mai,” kan ti hman a. Mahse, thla 6 pawh a daih ta meuh lo. Sum chu an la khawm nasa a, dan ang chuan an sem darh ngei e. Mahse, vbc 15 chauh kawngpui chei ṭhatna atana an hman hian kawngpui chhia hi a daih lo a ni ber ang! ‘Kawng tlo lo lutuk bawkah ZPM sorkar hian min hnûk lut leh ta tho a ni,’ ti ila a dik zawk mai awm e. Kan politician-ho hi an intiamnaah an ding nghet lo ṭhin; MDC hun laia Pu C. Pahlira te ang mi rintlak an vâng ta hle a ni.
- Dr. C. Lalrampana