Written by
- K Zothanpara

Páwl páwl ti lo páwl

Mizoramah aiin Mizoram páwna awm hian 'Mizo thinlung' put a awl zawk a ni teh chêk a niang chu, Bengali khawpui lum uap churh mai Kolkata-a kan awm ve lai khan kan phâk tâwk tê têin kan han 'Zo' ve thei khawp a. Incheina leh thuam lamah han 'Zo' viauna tur nei lem lo mah ila, thinlung lamah kan 'Zo' ve em em mai a ni ber. Chuvangte pawh chu a ni ang, Mizo thil tihna rêng rêngah tel hman loh kan hlau em em a, hman lo deuh chung pawhin tel luih kan tum hrâm ṭhin a; a tel tam ber páwl kan ni ta ve ang.

Kan han awm ve ṭan phat kha Mizo inkhawm–Calcutta Mizo Christian Service (CMCS) lamah kan intât lut ve nghal mai a. Mizorama kohhran páwl hrang hrang, Zo hnahthlak hrang hrangte telna a nih avangin inkhawm hmasak ber aṭangin 'Eheu!' kan han ti nghal pang a. A chhan chu, inkhawma ṭawng hman zawng zawng kha Mizo (Duhlian) ṭawng vek ni mah se, hruaitu leh hun hmangtu dangte ṭawng a âwn deuh vang a ni. A hlimawm phian dawn tih a lang nghal mai!

Sawi angin, CMCS kha kohhran pawl hrang hranga mi te, Zo hnahthlak pêng hrang hrangte hmun khata kan luan za-na a ni a, Mizoram leh Manipur bakah, state danga Zo hnahthlakte'n lungrual takin thil kan ti khawm ṭhin. Mizoramah kohhran pawl hrang a tam a, kan ram chhung bikah chuan thil tih khawm a harsa; Kolkata-ah erawh kha chuan lungrual takin thil kan tiho dial dial ṭhin a ni.

Khatianga kohhran pawl hrang hranga mite kan han inkhawmho dial dial mai kha a nuam ka ti a, a ropui ka ti bawk a. Pathian biaa inkhawm rau rauah, páwl páwl awm loa Pathian duh zawng tak ni lehzual tura ka ngaih avangin a hlu zual hle a ni. A chhunga awmte rilru tak tak, Pathian nena kan inkar ṭheuh erawh thil dang daih a ni.

CMCS kha kum 70 kal taa din a ni a, tunah chuan Platinum Jubilee hial a lo thleng ta reng mai. Kum 70 chhunga CMCS rawngbawlnate khan Pathian malsawmna a dawng nasa hlein ka hria. CMCS-a a kúl a táia inhmang, an zir chhuah hnua rawngbawlna leh sawrkar hna lama mi pawimawh tak tak, mipui pawhin ka ngaihsan rawn tak tak ṭhahnem tak an awm tawh nghe nghe.

Kan awm ve lai khan CMCS-ah theihtawp kan chhuah bakah, CMCS Ṭhalaiah kan ṭang ve nasa a, hruaituah te min han dah ve bawk nen, kan awm chhan tak hlamchhiah khawpin an inhmang ṭêp zawk a ni! CMCS leh CMCS Ṭhalai khan Mizo ṭhalai, lehkha zira awmte leh hna thawka awmte tan theihtawp a chhuah a, hnam dangte hnena chanchin ṭha puanzar kawngah pawh hma a la ve viau ṭhin.

CMCS Ṭhalaite'n Kolkata khawpuiah khaw lum uap churh kara Pathian thu ziak (Bible tract) kan han sem kual ve zak zakte kha, a hring a hrâna ringlo mite hnena chanchin ṭha kan hril ve theihna a ni a, khaw lum uar em em karah thlan tla bawrh bawrh mah se, hrehawm kan hre lêm lo. Kha'ng hunte kha a ngaihawm ta hle mai.

Zaipawl lamah theihtawp kan chhuah ve a, Mizorama zaipawlte chu tluk pha lo mah ila, theihtawp kan chhuah vete kha Pathianin mal a sàwm a, CMCS huang páwn lamah sáwmtu pawh kan nei ve nual ṭhin. CMCS huang chhungah chuan ṭhalai member náwlpui telna zaipawlin hla kan rem mai a; páwn lama sàwmna kan dawn chánga che chhuak tur 'CMCS Choir' kan din bawk a, member náwlpui tel loin, thlan bikte an tel a. Hnam dang zingah hla remin rawngbawlna hun kan hmang ve nual a ni – a va hlimawm ṭhin em!

CMCS aṭangin rawngbawltu

CMCS leh CMCS Ṭhalai rawngbawlnate kha Pathianin mal a sawm chiang mai a. A zawng a za chuan ni lo mah se, CMCS-a kan telpui zirlaite kha Pathian thuah pawh an tui phian. Kan hun laia zirlaipui, an zir zawh hnua Pathian thu (theology) zir a, hun puma Pathian rawngbawl tura kohhran rawngbawlnaa lut ta, pastor/minister ni zui ta pawh an awm nual rêng a ni. Hei hian CMCS leh CMCS Ṭhalai rawngbawlnate kha a nêu bik lo hle tih a tichiangin ka hria.

Mizoram Presbyterian Kohhran lamah–Jadavpur University-a BA leh MA zir chhuak Lalhlimpuia chu tunah chuan ATC-ah zirtirtu a ni mek a, theology-ah doctorate degree la tawhin, Rev. Dr Lalhlimpuia tih a ni ta. St. Xavier's College-a zir ṭhin zinga pahnih–C Rosangzuala chu pastor ni tawhin, tunah hian ATC-ah doctorate a ti mek a, Malakia Lalnunfela chu pastor niin, tunah hian Tualcheng Bial Pastor a ni mek. BD zir zo si, service-a lut ta lo pawh an awm bawk.

Baptist Church of Mizoram lamah, Bhawanipore College-a zir ṭhin Ramthianghlima chu pastor a ni a, tunah hian UTC, Bangalore-ah DTh a zir leh mek. Scottish Church College-a zir ṭhin leh CMCS Ṭhalaia kan Secretary ni ṭhin Lalruatkima chuan BA a zawh hnuah Serampore College-a BD leh MTh a zir leh a, tunah chuan BCM-ah ordain minister niin, Namibia ramah missionary-in a awm mek. Rev. Maruata hi CCM dinna tura mi pawimawh, Secretary hmasa ber (Recording Secretary) a ni nghe nghe.

Scottish Church College-a zir ṭhin Michael Rualzakhuma'n BA a zawh hnuah United Theological (UTC), Bangalore-a Pathian thu a zir zui a, BD leh MTh zoin, tunah hian LIKBK-ah pastor a ni mek. Scottish Church College-a zir ṭhin ve bawk H Kenneth Lalawmpuia pawhin Pathian thu a zir zui a, a zir chhuah hnuah IKK (Bualpui Ng) kohhranah pastor a ni a; tunah hian CCM-ah Joint Secretary a ni mek nghe nghe.

CMCS an tlem ta

Tunah erawh chuan Kolkata-ah hian Mizorama kohhran ṭhenkhatin kohhran an zuk din ta tlat mai a; kan kohhran–Mizoram Presbyterian Kohhranin kohhran kan din a, a hnu lawkah BCM lamin an din ve zui zat a. Tunah chuan CMCS-ah hian Mizorama kohhran pawl tê zawkte chauh an awm ta! Mizorama kohhrante’n Kolkata (khawpui dangah pawh)-a kohhran kan zuk din hian ṭhatna tam tak a nei ang a; mahse, kei chuan din lo zawk ila aw, ka la ti vang vang reng mai a ni. A chhan erawh sawi rih lo ila.

Hengte a nih avang hian tuna CMCS hian tun hmaa CMCS kha chu a pha thei tawh dawn lo tih a chiang reng mai. Hun rei tak chhung Kolkata-a Mizo awm, a tam ber chu ṭhalaite Pathian thua kaihruaitu leh châwmtu, mi ropui tak tak chher chhuak tawhtu chu tunah chuan kohhran páwl dangte kan papêk ta a. CMCS-in rawng a bâwl tawhna zawng zawngte thlirin, a pamhmaiin a uiawm ngawt mai.

Jubilee duhsakna

Páwl páwl ti lo páwl–CMCS leh CMCS Ṭhalai te hi a chhunga awmte'n theihtawp chhuahin an la kalpui zel a, an rawngbawlna pawh a zau tial tial a, a lawmawm tak zet a ni. Tunah Platinum Jubilee hial an lawm thei ta hi a lawmawm a, a ropui em em. Platinum Jubilee lawmna pui ber vawiin leh naktuk–November 7-8, 2026 chhunga an hman turah tel ve châk viau mah ila, ka tel loin hlim takin lo hmang mawlh rawh se.

- K Zothanpara