ZAN KHAT CIVIL HOSPITALAH

Zan khat chu ka zakhnuai, ka hnute veilam bul deuh thlenga na ṭhin hi a na zualin ka hria a, chhun lamah kawng chhuk chho deuhah ka kal bawk si a, ka ngaih a ṭha lo hle mai a. Tlai chaw ei khamah thuthlengah ṭhuin TV ka en a; ka nâk chung, ka hnute veilam bul vel hi a rawn na leh a, ka ngaih ṭha lo chuan emergency-in Civil Hospital-ah i kal u tiin ka nupui leh ka fanu ka sawm a. Kan nauvin kan motor min khalhsak a, kan pali chuan zan dar 8 velah kan kal ta a. Traffic a zam deuh avangin Civil Hospital Casualty chu zan dar 9 velah kan thleng thla a, Casualty emergency room-ah kan inziak lut nghal a. Duty-te chuan min han check nghal zung zung a, doctor an han râwn a, engkim test theih ang ang test nghal vek tur an rawn ti ta mai a. Ka huphurh khawp mai a, damdawi ina ka riah luh lohna pawh a rei ta a, admit nih chu serious viau ni turah ka ngai a, ka rilru a hnual nghal rawih mai a, ngaihtuah a thui duh khawp mai.

Duty-te chuan, “Ka pu hlau suh, Civil-ah seat chan a har nen, doctor-in admit tur a tih chu a lawmawm zawk a nia,” an ti a. Kei lah chu ka lawm lo zawmah a, ka huphurh ngang mai. Lung lam ṭha lo neite ka lo nih chuan aw, ka dam chhungin inenkawl a ngai tawh ang a, tiin, ka rilru a kal thui hle mai. Ka thisen test result a lo chhuak a, “Thisen result a ṭha, heart attack a awm lo,” tih a ni a, mahse, admit tur tih a ni ta tho.

Tichuan, admit tur chuan min han tifel a, Cardiology Ward lamah wheelchair-in min nawr chho ta a. Ka rit ve roh si a, security pakhat hian ṭhen chawk chawk chungin min nawr chho a, a hah khawp ang. Kei lah kal thei ka intih laiin, doctor-in kea kal a phal si lo va, a inthlahrunawm duh ngang mai. Zanlai dar 12 velah roomah kan lut chho va, damdawi ei turte min pe a. Duty ho lah an lo fel hle mai a, chumi zan chu kan han riak ve ta a. A tuk zing a lo ni a, damdawi min eitir hnuah test pakhat tih tur an rawn ti leh a. Nurse duty-te lah chu an felin min ngaihsak ngang mai a. Kan bula an admit hote lah chu na tak tak an ni a, an khawngaihthlakin ka vanneihzia ka inngaihtuah a.

Chu test ka tih zawh hnuah chuan test chi hrang hrang, thisen leh a dangte a chi kimin a ni ber e, min han test leh bawk a. Doctor-te an fimkhur ngang mai. Full checkup min nei a ni ta ber a, a tirah chuan lawm em em nachang pawh ka hre lo. Nimahsela, ka resut a lo chhuak a, test chi hrang hrang kan neihah, tunah chuan eng chi hrang hrang a ṭha vek rih tih result ka dawng chu ka lawm ta hle mai.

Full body checkup ka neih ngai pawh ka la hre lo va, awlsam taka chawhma pawh tling lova min han check zo vek mai kha, Civil Hospital-a doctor leh duty-te inpekzia leh an felzia kha ka fak lo thei lo. Kei michhe daikil kara mi khati taka min ngaihsak a, mi pawimawh ber ni awm fahrana min han enkawl kha an fakawm thlawt a ni. Dar 12:00 chhunah duty a lo kal a, “I chhuak thei e,” min rawn ti ta mai a; kan bula awmte pawh khan mak min tih hmel khawp mai.

Tihfel ngaite kan han tifel zung zung a, senso engzat tak ni ang maw kan ti a. Mahse le, MUHCS a lo awm reng tih kan mangnghilh ṭêp a, ka MUHCS card-te kan han pe lut a, engmah chawi ngai lo. Civil Hospital-a damdawi leina leh senso dang pawh a cash-in in rawn la leh dawn nia, an ti ta mai. A va lawmawm tehlul mai em! Kan sorkar Health Department-in MUHCS an lo ti hlauh mai hi chu keini mirethei tan phei chuan ava han lawmawm tak em kan ti ta vawng vawng a. Khami ṭum kha chuan Health Minister leh a staff-te pawh an hahchhiau tuarh tuarh ta ve ang.

Ka pum lam ṭha lo deuh leh BP lo sang hret bak kha chu engmah result ṭha lo ka dawng ta lo kha Pathian ropuizia leh a hmangaihna avang a ni tiin Pathian ka fak mawlh mawlh mai a ni. Damdawi in kan awm hriate pawhin min kan hman ta lo va, zan khat leh chawhma chauh awmin dam takin kan chhuak leh ta mai leh, senso engmah awm lova sorkarin engkim min han tihfelsakte kha hahîpa sawi loh theih a ni lo. Dam leh hrisel hluzia min hriat nawntir a ni ber a. Eng emaw insawiselna kan neih chuan in checkup vat te, ei leh in leh khawsak phung fimkhur a ṭulzia ka hre nawn awn awn mai. Damlo na tak tak tuara rûmte ka hmuh khan ka thinlung chhung hi a fan a, a na ngawih ngawih a ni ber.

A hnuah ka han ngaihtuah leh a. Civil Hospital-a in admit a har tehlul nen, khatia min han admit kha a lawmawmzia ka ngaihtuah leh hnuhnawh a. Full chekcup neihte kha mi nazawngin kan tih ngai loh leh mi tin tana thil pawimawh tak a nih lai a, awlsam taka chawhma chhunga min han nei zo maite kha a va hlu em! Civil Hospital doctor-te inpekna leh an fimkhurna te kha fak loh rual a ni lo.

Chutah kan sorkarin MUHCS scheme a lo siam a, in register-te tana senso ngai miah lova engkim min han tihsakte kha a va han Mizo em ka ti a ni. Vairam ni se, milian leh thiltithei pawisa nei deuh tan lo chuan thil tih a har ṭhinzia te, doctor pakhat koh eih pawh thil namai a nih lohziate ka ngaihtuah a. Kan ram sorkar hmalakna leh Health Department hmalakna hi chu a fak loh theih loh a ni mai.

Mizote hi state entawn tlak, mi rethei leh hnuihnung zawkte tan pawha chhenfakawm state, state dangte tan pawh entawn tlak ni zel turin ṭan ila sauh sauh ang u. Pathian thu leh Kristian kan nihnate hi sawia campaign vak vak ai hian, kan thiltih hi entawn tlak ni se la, chu chuan ringlo mite chu a la kai harh zel ngei ang.

- Reuben Lalnunthara Hnamte