Written by
- - Huna Kawlvawm

SBI hmunphiat hna thawk, kum 20 a niha pasal sun, lehkha zir chhunzawm, AGM thlenga kaisang, doctor ni leh thei

Hun khirh leh harsatna tam tak mahni inkhawngaihna tel loa huaisen taka hma chhawn ngamte chuan an tumruhna leh taimak leh huaisenna rah duhawm tak hlawhtlinna chu an sual chhuak nge nge ṭhin.

India hmeichhe pakhat, a hming Pratiksha Tondwalkar hi pasal a sûn hnuin State Bank of India hnuaiah hna nghet lo, a kahpahin hmunphiat (part-time sweeper) hna a thawk a, heti chung hian theih tawp chhuahin in lamah lehkha a zir chhunzawm a. A hnathawhna State Bank of India (SBI)-ah chuan dah ngheh a ni a, kaisanna exam hrang hrang hmachhawn chho zelin, officer lian tak Assistant General Manager (AGM) thleng a kaisang a ni. Hringnun hma lam hun kawng sialna atan mihring tlawm duh lote hian mi dangte huaisen turin chakna an pe ṭhin.

Pratiksha Tondwalkar hi kum 20 a nih laiin a pasal a sûn a, fapa pakhat an nei a. A fapa enkawl chung chuan SBI-ah a nghet loin hmunphiat hna a thawk a. An nufa khawsakna harsat dan chu ngaihtuah ngam loh khawpa harsa a ni.

Pratiksha hi kum 1964-a piang a ni a, chhungkaw khawsak harsatna avangin lehkha zir pawh a chawlhsan hma a, pawl 7 thleng chiah a zir a. Kum 17 a nih laiin pasal a nei a. A pasal Sadashiv Kadu lah chu an inneih aṭanga kum thum hnuah lirthei chetsualna avangin a thi a. Pratiksha hi pasal a sûn hian kum 20 mi chauh a la ni a, a hma lam hun a ngaihtuah a, a thimzia a hre chiang kher mai. Lehkha thiam lo ni chungin fapa pakhat enkawl hna chu a kutah a tla ta. Mahse, mi dangte hmuhsitna leh diriamna ṭawngkam dengkhawng tak takte leh mahni inkhawngaihna zawng zawngte chu dahṭhain, kawng thar zawh a tum tlat thung.

Pratiksha hian sum thawh chhuah theihna tur remchang apiang a thawh zel a ngai a. Mumbai khawpuia SBI branch pakhat, a pasal sûn tak thawhnaa a pasal hlawh la lak lohte buaipuiin a dawr a, zah pawh sawi thei loin Branch Manager hnenah chuan ṭanpuina dilin, hna hniam eng pawh pe turin a dil tawp mai a. Thla 5 hnuah chuan SBI chuan hna nghet lo, a kahpaha thawh (part-time sweeper job) turin kohna a dawng ta hlauh mai a. Kum 1985 aṭang chuan SBI-ah part time sweeper thawk ve ṭan ta a, thla khatah Rs 60-65 vel chauh a hlawh a ni.

Pratiksha chuan chutiang zat lek hlawh chung chuan engtikah mah harsatna chuan a kiansan dawn lo tih hriain, lehkha zir bul ṭan ṭhat leh a tum ta a. Lehkhabu hlui zawrhna aṭangin pawl 8, 9 leh 10 zirlai bu a lei khawm a, exam hmachhawn turin zan lamah rim takin lehkha a zir ve ta a. Class 10 chu a vawi khat exam-naah mark 60% hmuin a zo hlauh mai a. Mumbai, Vikhroli area-a zan lama zir theihna aṭangin Class 12 a zo leh a, night college-ah inziak lutin, BA Psychology a zo leh ta a ni.

Kum 1990 a lo her chhuah chuan Pratiksha chu a hnathawh lai, party time sweeper nghet lo aṭangin a nghetin peon (messenger) atan a kaisang ta a. BA zo a nih tawh avangin kum 1995 khan internal departmental examination a hmachhawn a, clerk-cum-cashier atan a tling a. Kum 1993-ah Pramod Tondwalkar nen an innei a. A pasal chuan a hna aṭanga kaisan theihna exam (internal banking examinations) hmachhawn zel turin a fuih reng a. Hna kaisan theihna exam pawh chu ṭha takin a paltlang leh a, officer a ni chho thei ta hial a ni.

SBI officer a nih chhung hian mawhphurhna hrang hrang a thawk a, chung zingah chuan Deputy General Manager (DGM) a tel a. June 2022 khan SBI officer lian Assistant General Manager (Basic Pay 89, 990 total salary 2.30 lakh approx)-ah a kaisang leh a, a pension thlengin he hna hi a chelh ta a ni.

Pratiksha hian doctor nih a châk ṭhin a, kum hnih zir Nuturapathy (two-year course in naturopathy) chu kum 55 mi a nihin a zo leh bawk.

Vanneihna hi van aṭanga a thlawna rawn thlak tawp a ni lo. Mi hausa fa nih kher a ngai lo, mi huaisen leh tumruh mahni inkhawngaihna tel loa hma lam pan tlat tumte chanvo a ni. Vanneihna tawng turin i thawk chhuak ve ngam dawn em?

CHHURBURA THLAHTE

Nang leh kei hi duh lo sing sang sawmsarih mah ila Chhurbura thlahte kan ni tho tho. Kan pu Chhura nupui rai no khan theithûr a ei châk a. Kan pu Chhura ngei khan chêngkek rah lo turin a thawk chhuak a, chengkek rah tam tak awmna kha a kuai kûr a, a rah kha lo thei lo-ah a inngai tlat a, "Nâa chu ni se a lo mai awm si a," a ti a nih kha. Nâa (Nahaia) nih kher a ngai em ni? Hlawhtlinna chu thawhrimna hmangin i lo thei lo em ni?

Vai tluk lo, vai fa ni chunga hlawhtlinna chan nge i duh, i awm ang khan?

- Huna Kawlvawm