MPSC vs MSSSB
Tun hnaiah Mizo Students Union (MSU) chuan MPSC Chairman chu a hna a tlin lo tiin, a hna aṭanga bâng turin an phut a. Mizo Zirlai Pawl (MZP) pawhin MPSC Secretary leh Controller of Examinations te chu thlak tura an phût thu an sawi bawk.
MSU hian MPSC-in tun hnaia a hna lak dan chungchang ngaihtuahin, tun hnai kum hnih chhung ringawta an tihsual siamṭhatna vawi 20 chuang a chhuah chuan thil fel tawk lo a awm tih a hriat thu leh ṭhalai hna zawng mekteah MPSC rin tawk lohna a nasat tawh thu an sawi a ni.
ZPM sorkar thar chuan MNF sorkarin Mizo ṭhalai hna zawng mekte tana a din tawh Mizoram Subordinate Services Selection Board (MSSSB) a ṭhiah nghawng kal zel ni te pawhin a lang. MNF hruaitute chuan an sorkar leh veleh engti kawng zawng pawha MSSSB an din thar leh tur thu an sawi bawk a nih kha.
MNF sorkar khan MSSSB kha Government Notification No. A. 12016/1/2019–P&AR (GWS) Dt. 19.6.2019 chhuahin a din a. A din chhan ber pawh sorkar hna Group B (non gazetted) hna lak tur interview leh recommendation siam turah independent body-in a awm ang a, administration lamah Secretary DP&AR chu Administrative Head of Department niin, Chairman chu Head of Department a ni ang. An daily routine work chu autonomous body-in a kal ang tih a ni.
Board Chairman leh member pakhat bakah Secretary cum Controller hovin officer & staff 21-in an pui ang a, officer & staff-te chu DP&AR-in attached staff an dahsak a. MSSSB-te employed pensioner full term employee-a dahin hnathawh dan kalphung pawh pension leave, job security pek vek an ni a, CSS (Conduct) Rules, 1964-in a phuar bawk a ni.
Kum 2022–2023 chhung khan MSSSB-in budget allocation cheng nuai 132.02 chauh a neih laiin, MPSC chuan khami kum khan cheng nuai 1107.08 lawih a nei a. MSSSB-in candidate reccomend mi 5,271 (direct recruit 405, promotion 3,046, limited dept. exam 232, absorption 43, regularisation 146, confirmation 1,356 leh conversion of posts 43) a nei a. Khami chhung khan MPSC chuan 129 (direct recruit 90, promotion 7, limited dept. exam 15, regularisation 16, confirmation 1) an nei a, an inthlauhna chu 5,142 zet a ni. Hemi awmzia chu khatih hun lai khan MSSSB-in mi 5,271 lai a chinfel hman laiin MPSC chuan mi 129 chauh a chingfel a, a inthlauhna 5,142 zet a nih chu.
MSSSB ṭhiah thu Chief Minister zahawm takin July thla tawp lama a lo sawi tawh kha hriat sual palh a nei niin a lang tlat. Chief Minister khan Chairman pakhat MZP-te’n bang tura an nawr bâng ta niin a sawi ringawt a. Kha Chairman kha recruitment-in condition a siam ang chuan kum 65 aia upa lo tih a ni a, kum 65 a over tak avanga chhuak ta a ni zawk. Chief Minister-in MSSSB-in kum 2019-ah khan hna tam tak an lo pending tawh nia a sawi pawh kha MSSSB la pian hmaa pending awm sa kha a ni zawk a, MSSSB a function hnuah hna lak tur pending a awm hriat a ni lo.
MPSC leh MSSSB ten exam hun leh interview hun insu buai leh exam hall harsat phah nia a sawi pawh kha MPSC leh MSSSB kha inhrethiam takin an calendar neihte inrâwn tawna insu buai lo thei ang berin routine pawh MSSSB khan a buatsaih hram hram ṭhin a, MPSC exam hall pawh an hmang hawh ve fo ṭhin a ni. Khami ṭum khan Chief Minister-in a sawiah examination evaluation chungchangah (MCQ) negative mark awma MPSC-in a hman tak avanga hna harsa zawk leh negative mark awm lova MSSSB-in evaluation a hman chu awlsam zawka a sawi kha khawl changkang OMR hmanga en ve ve a nih avangin awlsam zawk leh harsa zawk a awm thei lo. OMR khawlah computerised command set fel a nih tawh chuan result chu automatic-in a lo chhuak mai zawk a ni.
Sum renchem chhuanlama MSSSB an ṭhiah khan MPSC tan additional budget allotment cheng nuai 191. 69-in extra financial expenditure atan an sen belh ta zawk a. MPSC building sak belh a ngai a, MSSSB erawh sokar building awm saah buaipui ngai lovin tluang takin an thawk mai kha a ni a, sorkar sum pawh sen belh a ngai lo zawk a. MPSC thawh chhuah ai kha chuan MSSSB thawh chhuah kha a lo tam daih zawk tihna a ni.
Kan ramah hian sorkarna a inthlak a pianga sorkar hmasate hmalakna intihtitawpsak emaw, chhunzawmsak duh loh hi kan ṭhanmawhbâwk pakhat chu a ni. Kalphung thar sorkar hian MSSSB hi chu ngaihtuah ṭha leh se, Mizo ṭhalai hna zawng mekte tan hian a duhawm takzet a ni.
- R. Lalhmangaiha, Bethlehem