Written by
R.Zomawia
ITI
Gas harsa leh ṭhin hi...
Buaina hrang hrang kan nei theuh a, harsatna pawh tam tak kan nei ang. Harsatna langsar tak pakhat chu gas neih loh hi a ni. Mipui thlan sawrkar kan hrawn nual tawh a, policy lian pui pui kara ri ring ṭhin em em mai chu ‘gas harsatna’ hi a ni.
MNF party-in sawrkarna an rawn chelh hlim khan mipui lam aṭanga beiseina ri rawn chhuak chu ‘gas a awlsam tawh ang, an sawrkar hma sak pawhin gas a awlsam ṭhin” tih a ni. A bak sawi leh pakhat chu ‘Kawngpui ṭha kan nei tawh ang’ tiin mi tam tak chuan beiseina-in kan thlir a nih kha. Sawrkarna an rawn la a, gas pawh kan han hmu ṭha mai.
Hun an kal leh hlek a, tun dinhmunah chuan gas kan hnianghnar leh ta lo, mi tam tak chuan a man tovin gas kan zawng a, kan neih miau loh avangin lei mai a ngai. Gas harsatna hi chuan awlsam-tein chhungkua a nghawng a, gas a awm loh chuan current-in a lo tuar a, bill chawi a san bakah current hman ngam lohna hi tam tak a awm. Kan politician ram rawngbawl tura rawn inpho chhuakte pawh hian gas hi chu an sawi ve fo.
1. Gas harsa, a man to-in lei tur a awm reng: Hei hi hriatthiam a harsa ṭhin. Gas agent te aṭangin mipuiin gas kan hmuh ṭhat theih loh laiin khawilai-ah emaw a man let deuh thaw-in gas lei tur a awm reng tho ṭhin hi a mak a ni. Sawrkar pawhin hetianga zuar chhawngho hi tih rem tum ngial mah se, a rem thei tak tak lo niin a lang. Zu khap, zu zuar awm reng thei ang deuh hi a ni ber mai. Khawi aṭangin nge zawrh chhawn tur hi an lak ang tih hi ngaihtuahna awm chu a ni.
2. Gas a to-a lo zuar chhawngtute hi lehlamah chuan mi tam tak tan chuan an ṭangkaina hle lawi si. Sawrkarah gas khamkhawp kan lo hmu lo va, sawrkar-in min pe khat si a, a vang ngawih ngawih mai a ni. Helai taka black-a lo zuartute hi hlutna lai riau an nei a, a man to pawh ni sela, nghei ai chuan lei a ngai tlat a ni. A man to pawhin lei tur kan zawng sup sup mai zawng a nih hi.
3. Gas lo thlen dan hi chanchinbu kal tlangin tarlan ṭhin a ni. A lo thlen dan hi uluk takin han en ila, mipui lama harsatna thlen lutuk tur chi niin a lang lo. A semna hmun tur agent lo thlen hma hian gas hi a peng bo ṭhin em ni aw? tih tur a ni. Peng bo tam lo se, gas hi heti em em hian a vang lo mai thei. Thil dik lo a awm ṭhin avang hian mipui hian harsatna tam tak kan tawk ṭhin a, thuneitute hian a tih reh dan zawng sela a va ṭha em!
4. Kal dan phung ngai reng ni loin hma lam pan ve hret hret a hun e. Gas a vang ṭhin a, kan harsa ṭhin tih kan sawi bakah hian gas connection kal phungte pawh hi tihdanglam a hun ve ta. Gas put ṭuih ṭuih ngai tawh lovin sawrkar hian tih tak zetin hma la ta se a theihlohna tur a awm lo a ni. A thei ngei ngei ang, hmalak tan nan chuan sum sen pawh a ngai deuh ngei ang, chu chu sawrkar ve meuh tan chuan tih theihlohna tur a awm lo. In tinah gas connection hi pipe-in lut vek se, hman tam dan a zirin chhungkaw tin chawi dan chu a inang lo dawn a ni.
A hmang tamin an chawi tam a ni mai. Hetiang kalphung hi hmang thei ta vek ilang chuan tuna sawiselna tam tak pawh hi a bo ang. Gas a phai lutuk tih pawh a awm tawh lo mai thei a ni. Hmun pui aṭangin an lo record vek tawh ang. Gas thunna hmunah uluk taka vil rengin an thun khat reng tawh mai dawn a ni. India ram khawpui
ṭhenkhatah chuan tih a ni nual tawh a ni.
5. Gas kan zuk lakna lamah puja a awm avangin gas a thleng ṭha lo tih te, fur ruahtui a tlak avangin kawng a chhia tihte leh chhuanlam dang kan hre fo a. Heng chhuanlamte hi a dik tho mai a, mah se, heti renga chhuanlam siam hi chu mipui lam beng pawhin ‘em em a...’ tia rinlohna thinlung a tuh tawh a ni. A khat mawi tawka siam reng pawh thil zahthlak a ni a, zahna turah pawh kan zak tawh lo nge? Kan tuang hi kan ti chhah thei riau zel bawk.
Hman aṭangin kan harsatna ṭhin hi chu kan hria, lo chhek khawl dan pawh a awm ngei ang. Kan hotute hian tih tak zetin hma han la ta se, buailohna tura kan buaina tam tak hi chu chhem kianin a awm ka ring ṭhin. Kan hotute pawh hian hmalam hun hi an thlir thui tawk lo deuh ṭhin a ni. A thu chuan thui tak an thlir ve ṭhin tho mai a, a taka lalna an han chan hian hmalam hun thui tak thlir kha an ui leh deuh ṭhin nge ni?
A khat mawi tawk hian harsatna hi a awm leh ṭhin a nih hi. Gas harsatna-te pawh hi uluk takin ngaihtuah ṭhin se, an mi enkawl mipuite hi a tak taka min ngaih pawimawh a hun. Tuna min enkawl dan ringawt hi chu mihring changkanna lam ai mahin khawvel hmuh theih duhamna lamah hian thui tak min hruai zel niin a lang. Kan duham vek em em si a. A thu chauha inngaihpawimawh hi chu a khamawm ve tawh a ni.
- R.Zomawia, ITI