Written by
- C. Dorema 4/30 Khasi Veng
Kulikawn
MEDICAL REPORT
1. Damlo hming : Kan chenna lei (khawvel)
2. Kum zat : Kum 3,500,000,000
3. Natna hmuh chhuahte: Buh leh bal te, ei leh in, rannung thahna damdawi (insecticides) leh thil ṭha lo dang dangin a pawlhsawp nasat avanga bawlhhlawh te, plastic leh polythene hal khu leh paih darh tam luat avanga leilung nghet lo leh lei chhungrila cheng nungchate tan harsatna siam te, CFC leh lirthei tam lutukin boruak a tihchhiat avanga boruak ṭha tlakchhamna avanga bawrhsawmna te, mi cheng tam luat avanga ei leh in tur leh thildang indaihlohna nasa lutuk te, politics leh sakhuana avanga inthahna leh in nghirnghona te leh retheihna avanga harsatna namen lovin a tlakbuak avanga chawrche tawh leh ei chhiat lutuk avanga chak lo leh taksa awngrawp tawh te leh zu leh ruih theih thil avanga taksa chhe lutukte namen lova tam hmuh a ni.
4. Natna thlentu (natna hrik) hming: Khawvela cheng faina leh thianghlimna leh ṭhat tlanna tur lam ngai pawimawh ve duh reng reng lo, ram leh hnam hmangaihtu nia inchhal mah se, mahni hamṭhatna chauh ngaihtuaha chutianga inti hausa leh sakhuana kawra hmanga thil ṭha lo engmah tih hreh nei hauh si lo mi te.
5. A nat dan leh harsatna a thlen awmdan: Nungcha chi hrang hrang, ramsate leh sava te, thing leh mau, hnim, thlai, thei, chi hrang hrangten an nun nana an mamawh leilunga thilte pawh Siamtu Pathianin enkawltu tura a siam mihringten kan tichereu zo ta. An khawsakna ramngawte lamin a lo chereu zo ta. Leilung hausakna a tlahniam a, khua a lum tual tual a, fur ruahtui awmdan pawh a mumal ta lo. Chhim leh hmar tawp (pole) a vur khawn awm pawh tuirilah a kal tam tial tial a, tuifinriat chim chin a lo sang zel a, khawmual awm sa pawh a zim tial tial a ni.
Hetiang harsatna hrang hrangin a rah chhuah chu rethei leh hausate inkar a hla tial tialin mite in unauna leh inlainatna leh inhmangaihna a tibo tial tial a. Mihring hriselna pawh nasa takin a tlahniamin hri rapthlak pui pui pawh a lo tam tial tial bawk.
6. Laboratory test report: Lei, tui, leh boruakte thil dang dangin nasa takin a pawlhsawp a, mihring, ran, ramsa te, rannung leh sava te, thlai, hnim leh thei te, thing leh maute tana natna leh harsatna thlentu namen lovin a lo pung ta. Ram hrang hranga chengte leh hnam hrang hrangte karah mi leh sa inthliarna te, rethei leh hausa inkar a zau zel a, inhuatna leh khaknate nasa takin a lo pung. Chung chuan no tam tak an paiin ram hruaitu inngeih lo leh invau te, insual tura innger to to pawh an awm reng tawh.
7. Enkawl dan tur (Mizoram tan bik): Lei, hnim, rannung, ramsa leh ran te, thlai, thing leh maute ṭha taka an inchhawr tawn leh in rinchhan leh theihna tur buatsaih thar leh a pawimawh. Siamtu Pathianin thing leh mau, hnim leh thlai te a lo siam ang leh an awm ṭhin dan pangngaia ram ngaw a lo insiam leh theihna tura buatsaih a pawimawh hle. Chutiang ti thei tura lo neih dan system thlak a, ram tih kan loh leh hal loh te, ramsa leh sava humhalh te, sangha vuak leh tura hrai te bansan vek a ṭul. Hetiang a nih loh chuan enkawl dam theih dan kawng a awm tawh lo ang.
Sawrkar hnathawk leh politician-ten mahni hmasialna lam ringawt buaipui aiah kan chenna lei lo chhe zel tur venna atana inpekna nena thawh a ṭul ta. Rethei leh harsate chhawmdawl leh chawikan hna pawh nasa zawka thawh a nih loh chuan khakna leh inhuatna a pung zel dawn. Sikul lama inzirtirnaah pawh hetiang lam hi ngawrh taka inzirtir a ṭul.
Pathian thuin, “Nangmah i inhmangaih angin i vengte hmangaih rawh,” a lo tih te a taka nunpui a, midangte duhsak leh hmangaihna neia an tan malsawmna ni tura ngaihtuahna leh theihnate an tan hman a ngai a ni. Zu leh ruihtheih thil pawh khap leh tih rem indap leh in veh reng ngai lo tura mitinin duh loh nachang kan hriat a ngai e.
- C. Dorema
4/30 Khasi Veng,
Kulikawn