Written by
- Lalrinliana Colney

BIAS THLARAU LEH MIZOTE

Bias chu mi dang ngaihdan thlir ve miah lova, mahni ngaihdan chiah dik nia ngaihna tiin sawi a sawi theih awm e. He bias thlarau hian Mizote a ti buai ṭhin khawp mai a, a bikin sakhuana leh politics-ah hian, hnam a hruai buai nasa tawh ṭhin. 

Sakhuana lamah: Sakhuana lam hi thlarau lam thil a nih avangin, bias thlarauvin min man tawh chuan, thihpui ṭhak duhna thlengin min hruai thei a, kan rinna min ṭawmpui ve lotu chu, thlarau sualin a hruai ang maia ngaihna a piang hmiah mai a ni.

Gospel centenary kan lawm khan, Mizoramah kohhran pawl hrang 84 ngawt a awm hman. Kum tin deuhthaw rin hran nei, bias thlarauvin a man beh kan awm tihna a ni. Bias thlarau hian mi ṭhenkhat chu a sawp chhe khawp mai a. Mi hausa tak tak leh mi fing pui pui ni awm takte kha, khaw chhak lungpui lum hlauvin, khaw chhak lamah a pemtir a, mahni in ṭha pui pui ti ralin, a tawpah meihawl rawhna khurah a khalh lut a, tun thlengin bias thlarauvin a man tih an la ngaihtuah chhuak reng reng lo. 

Mahni chhungte laka inla hrang a, chhiat ni ṭhat niah pawh mahni pianpuite ngei tlawh serh tlat te, Laldiheli bana inziaka innghat, Laldiheli hre ve lo Santi Bahini ho hnawh kir leh te pawh kan awm nawk. Bias thlarau hi sakhuana lipuia kan liluhpui tawh chuan, inhai chhuah leh chu har tak a ni tawh ṭhin. Kan inhai chhuak leh thei a nih pawhin, a lo tlai lek lek tawh ṭhin a ni.

Politics lamah: Mizo Union party a lo ding a, Mizo Lalte thuneihna an sut tluk hnu khan, independent thlarau khan min man bet a. Darkar 24 chhung Mizoram hi kan kuta a awm chuan, UNO-in independent min puansak dawn tiin, bias thlarau bawk chuan min man bet tawh bawk a.

Mizoram hi darkar 24 chhung awp thei turin chakna kan nei zo meuh em? lo nei thei ta pawh ni ila, UNO chuan independent chu min puansak tak tak ang em? tih pawh dilchhut taka dawn hman lovin, Tuirial dunga kan Changel zawng zawngte hmanga changkanna ropui tak lo piang tur anga ngaihna thlarau khan min bual a tlat mai a. Independent chu a theih dawn loh a ni titute chu, hmelma lian leh dah ṭhat tur list-ah kan khung hmiah hmiah mai bawk si a. A sawp chu nasa tak a ni tih kha, kum 20 chhung zet min hmuhtir a nih kha. 

Politics-ah hian bias thlarau hian min luhchilh rang khawp a, mahni party hi kan hmu lian thur vek mai a, inthlan apianga chak ngei ngei tura in chhut tling thei kan ni vek mai. Tlin vek chu a theih si loh avangin, a tak ram kan dai hunah, kan inchhut dik lohna kan hre let ve leh mai ṭhin.

USA inthlan kha: Ram ropui an nih avang ni mai lovin, Kristianna vawn him chungchangah, US ram ropui khu a kal sual kan lo hlau ve a. Liberal leh Conservative inbeihna a nih avangin, keini Mizo tam zawk chuan, Conservative pachal Donald Trump kan lo ṭan em em a. A ni lah taka, Liberal lam chezia social media lama video kan lo hmuhte chu, an ṭawngṭaina pawh Mother earth aṭangin an han ṭan mauh mai a, krishna te, Lord Buddha te an address nawk nawk tawh mai si a. Trump-a lam a ṭan loh theih a ni lo. 

An inthlan result-ah kha bias thlarau bawkin min hruai leh ta. Hetah hian kei pawh Trump-a ka ṭan em avangin thui tak ka tel hman. Inthlan result dik lo nia lang kha, court thupek a chhiar ṭhat leh beiseinain kan lo thlir a, beisei ang a thleng lo. Supreme Court khan thu a pek ngei ngei kan rin pawh khan awmzia a nei chuang lo. Trump-a kaihza vengtu Mike Pense kut a thlen tawh kha chuan, Swing state vote kha chu chhiar that lehna tur thu a pek ngei ngei a rinawm tawh. Mahse beisei a bo leh ta. 

Heta ṭang hian kei chu ka bias thlarau ka chhuahsan tawh. Ka rilrua zawhna awm chu, Mike khan ama lalna ngei pawh paihthlakna tur rorelna a hawng daih mai kha, thamna a dawng anga puh theih ni mah se, inremlohna riau a awm tlat. Sum tam tak aiin hming ṭhat hi thlan zawk tur a ni, tih thurin vawng ve tu, Mike hi a carrier ti chhe khawpa sum duh a nih ka ring ta hauh lo mai. Chutiang taka rethei pawh a ni bik lo vang. 

Kan hriat ve loh thil hi a awm zawk a nih ringin, side B lam ka thlir ve ṭan ta. Trump-a te lam hi, thuneihna fawng vuantu zawk, supreme court-ah pawh lamṭang ngah zawk, join congress kaihruaitu pawh a kaihza vengtu. Heng zawng zawngte hian thamna avanga phatsantua an ṭan vek ka ring phal ta tlat lo. 

Law Trump-a'n Martial a hmang dawn ni awmin boruak a inmung leh ta, Washington DC ah sipai tam zet mai tirh luh an ni. Bidena president-a lak luh huna buaina chhuah loh nan a ni, an tih laiin, White House chhunga Biden leh a pawlte an awm laia man khawm tur an nih rinna, thu theh darh a tam em em. 

Mahni duhthusam lam chauh thlen dik tir tum tlat chuan, beiseina min petu a lo awm ve zel a. Sipai hotu General Hyten telegram ni awm tak aṭangin, Biden lak luh a nih dawn zingkar, keini tan zan dar 9 vel aṭang khan, minute 5 dan velah thu mak tak tak a rawn post a. 

Sipai thlalak rawn dah chhuakin, 'pray for those that are puting their lives on the line for others' tih te, 'nothing can stop this tih' te, 'they can no longer hide in the shadows' tih te, a rawn post zauh zauh mai. Bidena leh a pawlte man tura beiseitu tan chuan, khai le sipai chu an thawk chhuak ngei dawn e lo tih loh chi pawh a ni lo. 'One step closer,' tih a rawn post hnuah, 'last hour' tih a rawn post phei kha chuan, an ri rup mai dawn ni hian a lang ve tak tak a. A telegram channel lah chu, minute tin mai hian mi 1000 telin an subscribe sup sup mai si a. Media lam aṭanga lo thlirtu tan chuan, boruak a ṭang tawh khawp mai. 

Kei erawh chuan ngaihṭhatlohna ka nei ta tlat, sipai General meuhvin khatianga thu a rawn post zut zut mai kha, a va hman awm em em ve, a account hi a tirah a siam pawh ni se, miin an hack sak a ni lo maw, tiin ngaih ṭha lo takin ka lo thlir reng a, subscriber lah chu an pung tual tual mai si. Ka hauhthawn ruk ang ngeiin, thu post thar a lo chhuak ta. Sorkar official miin sorkar dona thu an ti chhuak ngai lo, he account hi scam a ni e, tih thu a rawn lang ta. Chutaṭang chuan a thu post chu inbumna a nih ka ring ta tlat a, ka mutsan ta daih a. A tuk zing lamah ka han en leh chuan, subscriber tam takin an lo chhuahsan leh tawh bawk. Hetiang vel hi thil awm dan a nih avangin, bias thlarau nena thil thlir tlat chuan, kan beisei kha lo thleng ngei ngei tura rinna a awm tlat a. A lo thlen loh kan phal loh vangin, beiseina awm thei chu kan bawh ruak ruak mai a lo ni. 

Trump ṭan hle mah ila, EVM boruak lo tleh ang mai khan, ram pawn aṭanga inthlan result tihchingpen boruakte nen, zawlnei thu puan hrang hrangte pawh, lamṭangah han siam viau mah ila, kan ṭan lohna lamah min phet thlu zel si. Kan hriat ve loh thil hi a lo awm zawk a, chu chu Pathian remruat pawh a lo ni zawk a ni awm e. 

Engpawhnise, bias thlarau hian mihring nun a hneh hma khawp a, a ṭha lo zawnga kan kalpui phei chuan, mahni nun tih chhauhna te, chhungkua leh ram thleng pawhin a tuarna a thleng thei. Bias thlarau lakah hian inven i tum tlang  ang u. 

Lalrinliana Colney