Kan ram hmasawnna tura ka suangtuahna

Kut hnathawh uar a ṭul: Kut hnathawh han tih hian lo neih kher emaw, huan neih khera hnathawh lam a kawk lo. Mistiri hna te, lu meh, pheikhawk siam emaw, a dang tam tak a awm ang. 

Kut hnathawh zak ṭha­lai kan tam lutuk hian kan ram intodelhna tur leh hma­sawna tur kawng a dal tlat a ni. Cement mistiri hna te hi zak lovin thawk ngam ila, kan building sak zozaite hi hnamdang ho hi i chhuhsak teh ang. Nulate pawh hian inchei deuha bike leh car nena leng zuai zuai ṭhalai ai chuan kut hnathawk zak miah lo leh taima te hi i ngaisang ngam teh ang u. Mahni thawhchhuah ni miah lova inchei a, lirthei changkang tak tak nena intithei taka khawsa ṭhinte hi i hnuchhawn ngam teh ang. Kut hnathawh zahpui hi changkanna changkang lo tak a ni. Ram changkang leh mi changkang apiangin kut hnathawh an uar. 

Literature lamah i ṭhang­harh ang: Ṭhalai lehkhabu chhiar malh malh hmuh tur an vâng hle. Khawvel changkannain a ken te pawh kan ti thei ang chu. Hmun hrang hranga han kal hian ṭhalai mobile kheuh mawlh mawlh bak hmuh tur an vang a. Mobile aṭang lo chuan thil pawh hi kan chhiar ṭha peih meuh lo ni te in a lang. Lehkhabu ṭha chhiar tam hian mihring nun a tichak a, huaisenna a pe a, a tihlim bawk a ni. Lehkhaa thuziak hi chu a nung reng a thi ve mai mai thei lo, chuvangin chhiar te, ziakte i uar thar teh ang. London-a kan kal kha, sap ṭhalaiho ka hmuh tam tak chuan lehkhabu leh newspaper an en peih hle mai. Ram changkangah chuan lehkha chhiar hi an lo uar thar leh tawh em ni ang ka ti hial. Chhiar tam hi finna a ni a, ziak tam hi midang tan malsawmna nihna a ni bawk. 

Hunawl neih tam loh: Hunawl kan ngah lutuk ṭhin hian a chhe lamin kan nun a kaihruai tam hle. Ruihtheih ngawlvei kan tih tam berte pawh hi hunawl an ngah luat vang a ni fo. Nu leh pate pawhin kan fate hi hunawl an neih loh theih ang ber tura kaihhruai a pawimawh tih hi hriat a ṭul a ni. Hunawl kan ngah chuan ngaihtuahna ṭha lo a lo piang nghal a, chu chuan kawng dik lovah min hruai ṭhin. Kan ram a changkan theihna tur chuan taima taka hun hman leh intih hmasawn a ṭul a, finna kan chhar zelna turin kan chhiar peih pawh a ṭul. Ram tana mi ṭangkai takte hi mi thatchhia an awm ngai lo. Hnathawk peih emaw, chhiar leh ziak peih, hunawl hmang ṭha te an ni zel ṭhin. 

Kan ram kan hmangaih a ngai: Kan ram hi kan zavaia ta a ni. Kristian ram kan nih avangin Kohhran lam pawh kan kalna khawp mai. Kohhran inhungna pawh kan la na bawk. Mahse, kan ram siamṭhatna kawng hi kan hmaih palh ang tih a hlauhawm. Kohhran lam inlakbingna lam dahṭha a, ram siamṭhatna kawngah pawh hian ke kan pen tlan a ngai. Chutu a nih loh chuan kan ram zimte hi chim ral kan ni thuai ang tih a hlauhawm takzet. Tripuara te pawh khu a ram neitu nia kan hriatte khu chimral an ni tawh a, Autonomous an nei thei ṭawk chauh a ni tawh. Hnam ang zawnga kalna takte hi Kohhran lam hian kan hmu pel he deuh em aw ka ti hial ṭhin. 

Pathian awm ring lo an pung: Europe rama pung chak ber nia an sawi chu Pathian awm ring lo (Ethist) kan tih ho hi a ni a, a dawtah chuan Muslim a ni. Kan ramah pawh hian Ethist kan tihho hi ṭhalai zingah an tam hle tawh nia hriat a ni. A langa Kristian, rilru lama Pathian awm ring si lo hi kan pung chak viau ang tih a hlauhawm hle a ni. Kohhrante pawh hian hemi kawngah hian tan lak a ṭul hle. Nitina HIV pun chak dan te hi a rapthlak ta a, nawmchenna leh eirukna a hluar tulh bawk si. Kohhran member nia kan ngaih si, Pathian awm ring hauh lo, homo sexual, KS, ruihhlo eddict etc. engzat tak awm ang maw? 

Puipunna kan ngah lutuk: Hei hi kan chhiatpui a ni. Hnam tlemte ni si hian huau huau hi kan ngah em em mai a. A ram pum huapa kut kan hman chu thuhran ni se, chutiang ni lo, phuah chawp puipunna kan ngah lutuk hi kan ṭhalaite nun tichhetu pakhat a ni. Thawhchhuah leh intodelhna nei si lo, thiltihkhawm neuh neuh kan ngah lutuk a, zan kan chhuak hnem si, hei hian kan hnam min tichhe mek. Hahdam taka hauhsak tumna hi dah ṭha ila, mahni thawhchhuah ngei hmangin intodelh i zir ang u. 

Heng thute hi ka rilruah a khat em a, kan auchhuahpui ve a ni. Tu huatthu mah a nih ka ring lo ve. Zawm theih a mual mual a awm chuan hmasawnna rahbi ṭha tak a nih ngei pawh ka ring e.