KUTDAWH

Kutdawh kan tihte hi a tlangpuiin piangsual, kut-tual-leichham kan tihte hi an ni fo. Mahnia ei leh bàr tur zawng thei lo, nuna harsatna tâwk te an nih avangin mi khawngaih leh zah der an hlawh hle ṭhin.

Isua Krista hunlai pawhin an lo awm ve tawh ṭhin a. Petera ngei pawh ‘Mawi’ biak in bulah a lo ṭhîng ve a nih kha. Mahse Petera chuan pawisa aiin Lal Isua Krista hmingin ‘Tisa leh Thlarau Damna’ a pe ta zawk a nih kha. Kan têtlai pawhin kut­dawh an awm ve a, mahse ‘Chawkhawn’ tia sawi an ni mah zawk ṭhin. A chhan chu kalkawnga kutdawha an ṭhut ve reng ngai loh vang a ni. Mi chaw ei dawn àwm velah hian zing leh tlaiah thleng ruak kengin mi inah an kal mai ṭhin a. A ṭawng theiin “Chaw ka khawn” an ti a, a ṭhente chu ngawi renga thleng ruak keng mai an awm bawk. Ka la hriat reng ṭhin te chu – i) Pâṭhuama ii) Rawksaia (Rawksai a ah reng ṭhin avangin) iii) Lalruaia iv) Zatawna v) Lalthuthlungliani vi) Pi Chhingpuii (Phunbungi) vii) Pi Vanhnahthiali – sawi tur an tam mai. Heng mi ang chi hi miin chaw an chhum kêp a, thinlung taka khawngaihin an pe mai ṭhin, an phû èm reng a ni.

Rev. Vanlalnghaka hian vawi duai lo ZEF zaipawlte Sap ramah a hruai ṭhin a. Chuta a thusawi ka hriat ve zingah chuan, “Mizote hi kutdawh hnam kan ni lo va, kutdawh, pawisa khawn an awm ngai lo,” tia a sawi hi a ni. Chu chu Sapho pawh chuan mak an tiin ṭha an ti hle a ni tih hi.

Tunlai kan Zoram hi han thlir ila, a bik takin Dawrpui Vengah ringawt pawh hian kutdawh engzat nge awm tawh ang i le? Chhungkaw chawm nan, eizawnna atana hmang an ni tlangpui tawh lehnghal a. Mizo kutdawh pawh an awm ve nual laiin a berah chuan hmun dang aṭanga lo kal an ni.

Tunlai ṭhalaite hi makna tak an neih ve chu kutdawh pawisa pek an chîng, an intihhmuh hi a ni. Ṭhalaite’n pawisa an pe lai hi ka hmu zing ve tawh em em a, ka ngaihtuahna pawh a kal thui ṭhin. Anni chuan an neih chhun phal takin an pe a, an khawngaih vang a ni ngei ang, a va hluin a va thianghlim em! A bak erawh ngaihtuah ngai a awm.

Heng kutdawh kan tihte hi Chakma, Tuikuk leh Burma ram aṭanga lo kal an ni ta deuh ber mai. An chhungkuain, an nupui fanau nen zingah taxi-in an rawn inchhawp a (Mita ka hmuh ngeite an ni). Nilengin an bulah engmah dang thawh tum loin an tâp ve a. Cellphone an lo khawih mai mai a, chawhnu lamah rûk takin an nu ber emaw pa ber emaw khawn chhuah sa an chhiar a, an thlep fel ṭha a, bag-ah an dah hmak a, a ṭhente phei chu Apex Bank-ah te ka hmu ṭhin a, deposit an siam a, fixed deposit an dah lai pawh ka hmu. Engmah investment a awm ve si lo a, hlêp hlang a ni mai si a, tam tak chuan kan tluk tawh lo ang a!

Kristian kan nihna anga midangte khawngaih leh hmangaih tur kan nih rual rualin kan hnam mualpho leh mawi lohna venghim tur pawh kan ni ve tho. Hnamdang, kan ram rawn tlawhtute mithmuhah hian khawlaia kutdawh ṭhu tlar tuar maite hi a mawi lo em em a, Mizo an ni lo tih pawh an hre lo, sawi lo mahse min hmuh dan tur a hril nghal vek a ni. Vai ram a thil ṭha lo, kutdawh tam lutuk kan nina kan hmuhsit phahte khu kan la ni ve thuai lovang tih a sawi theih loh, kan pung chak em mai!

Chakma leh Tuikukte kan khawi pun zelna pakhat pawh a ni ve hrim hrim; kan hnialin kan hnar hreh em em si a. Anni lahin nuamsaah an la a, an pung tulh tulh mai a. An theihna hmunah chuan Delhi tlangahte a chhe thei ang berin min hêk a, an hnam awptu sual leh tiduhdahtu berah te min chhuah leh lawi si a, kan harhchhuah hi chu a hun ve tawh lo maw? Thil hi a tlai luat hmaa a hun taka chinfel zel te hi a finthlak ber ṭhin, tlai luatte hian pawina a nei ngai e!

Kan Local Council-te hian thil ngun taka an chhuiin khawi aṭanga lo kal nge an nih tih te, rawn inbenbel mai theihna an nei em tih te, a ṭul ang ang lo check chhuak turin hmâte lo la se la. Vai ramah kut zu dawh ve ngawt dawn ila ni khat pawh kan awm thei ngût dawn em ni, min ûm bo rang ngawt ang. Thil hi a nih tur anga ngai ngawt lovin ram humhimna tur lam hi i ngaihtuah chiang teh ang u.

Central lamah loh theih lovin kut kan dawh tih tawh nak alaia, kan ram chhungah lehzel hi chuan kutdawh hi i titlem teh ang u!