Written by
Malsawmdawngzela Hrahsel
Ruahmanna fel tak nen aw...
MNF-in MLA inthlan neih zawh takah khan campaign au hla pui ber pakhat atan 'zu zawrh tihtawp' an hmang a, vote engemawzat chu an hmuh phah ngei ang. Zu zawrh tihtawp au hla atana hmang ve tho ZPM nen MNF hian Congress ai chuan kohhran mi leh sate vote an hui hnem zawk ngeiin a rinawm.
MNF-in sorkarna an han chang ta a, an thu tiam ang ngeiin zu zawrh a nih lohna atan hma an la ṭan nghal a ni. An thu tiamah an dingngheta an fakawm khawp mai. Sorkar lakluh anih aṭanga ni li naah Council of Minister an ṭhukhawm a, December 21, 2018 aṭanga January 14, 2019 thleng zu zawrh phal lohna ni 'dry day' an puang nghal a ni.
Zu hi dan anga zawrh a nih miau avangin zu zawrh titawp tur chuan dan siam a ngai a, chumi tur chuan hun a duh rei deuh dawn a, chuvangin sorkar chuan zu zuar lo tura tun dinhmuna a tih theih 'dry day' a puang a ni. Sorkar chuan January 14 thleng dry day puan duh tawk mai loin, March 10 thleng an pawtsei leh a, heta ṭang chiah hian 'thawm' a awm ṭan nghal a ni.
Mizoram sorkarin dan anga zu a zawrh hnuah Mizoramin zu khap bur a nih laia zu a lakluhna ber ṭhin Lailapur-a wine shop-te chu an tla bal nghal a, Bagha lamahte an insawn a ni. Lailapur-a zu dawr awm chhun pawh luah loh run ang maiin a chul bam a ni. Mah se, sorkarin March 10 thleng dry day a puang chiah mai chu beisei an nei a ni ngei ang, an wine shop an ti lian a, an in chhek muk nghal.
Lailapur lamah an inhralh hleih theih tawh loh avanga Bagha lama tlan chhiate pawhin Lailapur lamah insuan luh leh tumin ṭan an la mek a ni. A chhan bulpui ber chu Mizoramah zu zawrh a nih loh chuan an hlawk leh dawn tih an hriat vang a ni ngei ang. Zu pawh tun hma ai chuan thla khat em pawh dry day a nih hmain an hralh hnem leh nghal reng a ni.
Lailapur aṭanga zu lakluh lo man sak ṭhin chu Vairengte Excise Checkgate-a duty te an ni. Mah se, dan anga zu zawrh a nih hnuah hnathawh tur a tlem sawt avangin Vairengtea Excise mi leh sa engemawzat chu sawn chhuah nghal an ni a, an tlem sawt. Sorkarin dry day thla thum chuang a puang a, hna an ngah leh sawt dawn tih chu thil chiang sa a ni, mahse mihring erawh an tam belh lo.
Tin, Lailapur leh Bagha-a zu late hian Vairengte Checkgate paltlang lo hian tunah chuan harsa lo takin Serkhan - Bagha road leh Saiphai lam aṭangin Aizawl an lut thei tawh. Mah se, sorkar hian Mizorama dan anga zu zawrh loh ringawt a ngaihtuah em ni ang tih rum rum theih turin heng kawng pahnihah hian Excise duty a dah miah lo!
Mizorama dan anga zu zawrh loh nge kan duh, Mizorama zu zawrh loh tih hi tuna sorkar chetdanah hi chuan hriatthiam a harsa khawp mai. Dan angin Mizoramah zu zawrh a ni lo ang a, dan lo ang chuan zu zawrh a ni tho si ang tih a hlauhawm hle. Zu kan khap anga Assam-a zu zuar ho leh dan lo anga zu zuar hoin an hlawkpui daih ang tih hi thil hlauhawm tak a ni.
Tin, Bairabi lam aṭangin Gurmura-ah zu hi lak reng theih a ni a, Bairabi-ah hian Excise Checkgate a awm lo. Tin, Myanmar lam aṭangin zu lakluh reng theih a ni a, Excise in checkgate ṭha tak khaw chhak lamah pawh an neih a ṭul hle.
Vairengte Excise Checkgate thuam chak tur te, checkgate awm lohnaa checkgate siam turte hian tuna Excise & Narcotics dept.-in staff a neih hi chuan a tlin lo. Chuvangin, sorkar hian dan anga zu zawrh tihtawp a tum tak tak a, Mizoramah hian zu awm lose a duh a nih chuan Excise & Narcotics dept.-ah thawktu lakbelh nual a ngai ngei ang. Chuvangin, ruahmanna fel tak nen zu hi khap tum a ngai a ni.
Zu kan khap ve si ang a, pawisa nei tan chuan duh duha zu lei tur a awm leh si chuan, mirethei zawkte rahbehna a ni ngei ang. Zu khapna hnuaiah a neinung deuhin zu ṭha deuh an in ang a, a nei lo deuhin zu chhe deuh an in ang tih a hlauhawm hle. Ngaihtuahna mumal tak sorkar hian a neih a rinawm a, a lo nei lo palh a nih chuan nei mawlh rawh se.
Zu man a to chuan thil chiang sa chu mi tam tak ruihhlo lamah an kir leh dawn a ni. Tunah pawh Lailapur leh Bagha lamah ruihhlo tlan tura liam thla an pung ṭan an ti. Ruihhlo lama kir turte hi mi hausa an ni dawn loa, mirethei zawk ruih tur duh ve site an ni dawn. Chuvangin, zu khap rual hian ruihhlo do lamah ṭan lak a ngaihzia hi sorkar hian theihnghilh mawlh suh se.
Sorkar chuan ruihhlo a do hneh lohzia chu tlang hriat a ni awm e, Central YMA lamin theihtawp chhuah lo phei se chuan Mizoramah hian tun ai hian ruihhlo a zalen lehzual ngei ang. Kum 3 dawn zu zawrh a nih hnua tihtawp leh thut a nih chuan mi tam tak ruih tur duh si, ruihhlo lama tlan an awm dawn. Chung atan chuan sorkar hian enge ruahmanna a siam le?
Aizawl khaw daia zu lei tur awm rengna hnuaia zu khap a nih chuan sorkar a fail kan ti lo thei lo ang. Chuvangin, sorkar hian zu a khap dawn a nih chuan khap tak tak se, zu khapna kenkawh hna hi ngawrh takin kalpui ngei se ka va ti em. Zu hi kan duh lo tak tak anih chuan Airport chhehvela pawh checkgate kan siam turah ka ngai.
Mizoram sorkar hian zu hi khap 'bur' tak tak tura rilru a seng a, hma a la a nih chuan kei chuan ka thlawp tlat ang. Chutihrualin, zu khap chung si a, pawisa nei deuh leh thil ti theih deuhte'n a sen chi duh duha an in theih leh thoa, a nei lo deuhte'n rakzu lei tur an hmuh theih rengna a nih si chuan sorkar a hlawhchhamah ka ngai ang. Tin, zu lei a harsat tak avanga ruihhlo lama mi an tlan leh phah tur hi thil pawi tak a ni a, ruahmanna ṭha neih a ṭul.
Mizoram hian dan ṭha tak tak kan nei ṭhin a, MLTP Act leh MLPC Act-te pawh hi dan ṭha tak a ni a, a kenkawh kawngah duhthu a sam lo mai a ni. MNF kaihhruai sorkar pawh hian MLPC Act thlakna tur ṭha tak a duang chhuak leh ngeiin ka ring a, a kenkawh kawngah an hlawhchham ang tih erawh ka hlau.
Dan kenkawh hlawhchham a nih chuan Mizo mipuite'n zu kan ngaihsanna leh buaipui luai luai ṭhin a reh chhoh ṭan mek lai hian, zu buaipui leh ngaisang hnamah kan kir leh ang tih a hlauhawm. Tin, mi nawlpuiin zu in dan chin tawk an thiam chhoh mekna hi rehin, an hmuh chhunah chintawk an nei leh lo ang tih a hlauhawm khawp mai.
Zu aṭanga sum hmuh aia zu avanga damlote inekawlna senso a tam zawk an sawi ṭhin thu hi sawi zui ve i la. Zu khap a nih lai khan zu avanga damlo engemawzat an awm reng a, MNF sorkar hian zu hi khap se zu avanga damlo an awm leh tho a ngem? Zu aṭanga sum lakluh awm bawk si lo, zu avanga damlo inenkawlna senso a awm reng tho si a nih chuan a pawi lehzual ngei ang.
Zu khap bur a nih lai khan zu avanga damlo kha chhinchhiah mumal a ni loa, zu zawrh chungchang zirchiangtute pawh khan buaithlak an tih phah viau. MNF sorkar hnuaiah hian zu khap bur a nih leh chuan zu avanga damlo zat chhinchhiah ni ngei tawh se...
Tin, zu aia kan ram leh hnamin a tawrh zawk 'hlemhletna' chungchanga sorkar hmalak dan hi mipuiin a hma aiin an thlirzui ngei ang. Zu laka che rang hle si, a aia pawi zawk eirukna do kawnga an che muang a nih chuan mipuiin an dem ngeiin a rinawm. Zu chungchanga an che rang tluk zet hian eirukna do kawngah pawh kan sorkar hi an che rang turah ngai ang.