Written by
Kezo
Bawlhhlawh lo thliar lâwk hi a ṭha
Aizawl khawpui enkawltu Aizawl Municipal Corporation (AMC) chuan bawlhhlawh paih danah kalphung thar 'Ṭawih thei leh ṭawih thei lo thliar hran' a kalpui ṭan mek a; hei hi veng tam takin ṭha taka an kalpui laiin, veng ṭhenkhat erawh chuan a paihnaah hmun pakhatah an paih leh vek tho, tih vangin an thliar ṭha duh vak lo a nih hmel.
A paihna hmuna an tih dan chu eng pawh ni se, veng tam takin bawlhhlawh ṭawih thei leh ṭawih thei lo an lo thliar lâwk hi a ṭha ngawt mai; bawlhhlawh paihna hmunah a tak taka ṭawih thei leh ṭawih thei lo an paih hran hunah harsatna leh buaina an nei lo nge ngein a rinawm. A paihnaah hmun khatah an paih vek tho, tih vangin hnual mai lo se, lo chhunzawm zel se a ṭha ngawt ang.
SIPMIU lamin bawlhhlawh sawngbawlna tur hmun an siam mek a, an siam zo ṭep tawh turah ngai ila; hman hlân a nghahhlelhawm hle. An siam zawha hman theih a nih hunah chuan Aizawl khawpui bawlhhlawhte pawh a paihna hmunah chuan mumal takin an thliar ngei turah ngai ila.
Tunah hian kan bawlhhlawhte hi thliar loin paih tawp tawp reng ila, a tak taka bawlhhlawh paihna hmunah a ṭawih thei leh ṭawih thei lo an thliar hunah inzir lâwkna pawh awm loin, thliar hran tur ti thut mai si se la, mipui hi kan buai phah lutuk ve thei. A chhan chu, a tak taka kalpui a nih hunah chuan, loh theih lohin thliar ngei a ngai tawh ang a, mipui rilru a inpeih hman si lo ang a; mipui inzir lâwkna awm loin min barh thut tiin kan phun leh si ang tih a hlauhawm. Chuvangin, bawlhhlawh paih khawmna lamah a tak taka an thliar hran hmaa bawlhhlawh neitu mipuite'n hetia muangmara bawlhhlawh ṭawih thei leh ṭawih thei lo kan lo thliar a, kan inzir lâwk hi a ṭha em em a ni.
Bawlhhlawh paihnaah hmun pakhatah an paih vek zel tho, tih chhuanlama hmanga tuna bawlhhlawh ṭawih thei leh ṭawih thei lo thliar hrang duh lo veng leh a chhunga chhungkuate pawh lo inngaihtuah nawn leh se; tun hi inzir lâwkna hun a ni tih hriain, bawlhhlawh ṭawih thei leh ṭawih thei lote thliar ve tawh se, an lo inhmakhua ve dawn tihna a ni. An inchhîr lo ang.
SIPMIU lam pawh an ṭan leh zual a ngai. Eng harsatna nge an neih kan hriatpui hauh lo nãin, bawlhhlawh paihna/sawngbawlna hmun thar, Tuirial lui chhaka an siam mek chu siam zawh hun tura tihah an zo lo phawt mai a. SIPMIU hian hmalakna hrang hrang an nei a, an hmalakna avangin Aizawl khawpuiin thil ṭha leh ṭangkai tak takte pawh a nei tawh âwm e. Chutih rualin, an hmalakna langsar ber pahnih sawi ila, kan sawi ngei tur nia lang chu - Sewerage Treatment Plant (STP), Chite-a mi leh Tuirial chhaka bawlhhlawh paihna/sawngbawl hmun siam mekte hi a ni ngei ang.
Heng project pahnihte hi SIPMIU hotute chuan February 4, 2017 khan media-te an tlawhpui a; chumi ṭum chuan, Tuirial chhaka bawlhhlawh paihna/sawngbawlna hmun (Water Resource Centre leh Compost Plant)-te chu December 2018-ah hman ṭan tum a nih thu leh, Chite-a STP pawh December 2017-ah siam zawh tum a nih thu an sawi.
July 24, 2018-a chhuak Vanglaini-ah chuan Chite-a STP chu December 2018-ah enchhinna (trial run) neih tum a nih thu leh June 2019-ah zawhfel tum a nih thu a chuang a; chutih laiin, May 10, 2019-a chhuak Vanglaini-ah vêk STP siam hna thawh mek chu 79% zawh a nih tawh thu tarlan a ni leh chauh mai si. Chuvangin, SIPMIU lam pawh an ṭan hle a ngai a ni.
Kezo