Pathian hla suasam

Pathian hla ka tih hi Gospel songs emaw Ascending voices ka sawina a ni, ṭhenkhatin Pathian hla an ti awm e. Vanglaini, 15 January, 2019 a Upa Dr. Lalzuia Colney ziah, Kohhran zaipawl ka hmuh dan tih kha ka rilrem zawng tak a ni a, a sawi te kha a dik ka ti. 

Phuahtuten'n duh tak hla thu leh hla a thluk an siam a, a satute'n mahni mawi tih zawnga an tih danglama, mawi an tih dan anga an han thluk kikawi kual vel hi Pathian hla suasam ka ti a ni. Hetiang hi a dik lova, a zia lova, a kohhran zah lohna a tih theih hial ang.

Zaipawl hi thlarau nun chawm­tu leh Pathian lama koh­hran mite thinlung Pathian lama chawikangtu a ni a, member-te hi Pathian rawngbawltu, kohhrana rawngbawltu pawimawh tak an ni. Tih tak zet leh thinlung taka zawipawlte'n Pathian hla an sak hian ngaithlatute thinlung titui rala mittui hial titla theia thiltihtheihna nei a ni.

Chutiang a nih mek laia Kohhran Hla Bu leh Kohhran inkhawmpuia sak atana hla thlan khawmte ziahna hla bu ami, a phuahtute leh a thluk siamtute'n a sak dan tur ang taka a solfa an lo siam te, an duhdan leh mawi an tih ang zawng an han thlak kikawi kual vel hi chu Pathian hla suasamna tih loh theih a ni lo. Chin zui tlak niin a lang lo. 

Kohhran Zaipawl ni lo, zaimi te'n mal zai (solo) te, duet leh quartet leh group zai te pawhin hetianga Pathian fakna hla suasam lo hian, a hla phuahtute leh a thluk siamtute'n an siam ang chiah hian sa ṭthin se a ṭha.  Malzai a hla sate'n an duh duha an thluk ki kawi kual vel hi kohhran zaipawl te hian an entawn a ni mai thei. Chuti a nih chuan, zipawlte hruai sualtu anni thei dawn tihna a ni. A sak dan tur tak hian mimal emaw group emaw zaipawlte pawhin sa thin ila a ṭha. A part kima sak tura ziah, a engemaw laia solo-a lo sak erawh chu ngaihdam theih tak niin ka ngai.

Hla sak dan sawi takah chuan, ka ngaihmawh deuh hlek pakhat chu, hla satute'n a chang an sak zawm zel laia a chang tawp ber sak dawna sa ta mai lova, instrumental music an ngaithlaa a hnua an sa chhunzaw, ta hi a ni. Hei hi a sak dan tur a ni lova, a chang sak zawh hnu chuan sak chhuzawm zel tur a ni.

Rawngbawlna tana official-a ka retire hma khan ram pawn aṭanga rawngbawltu lo kal te hi ka zuiin, an thusawite zo ṭawngin ka lo let ve ṭhin a. Kan zaipawlte leh mimal zaithaimte zai an ngaihthlakin, Mizote hi zaitham min tiin min fak viau zel hlawm a. Vawi khat chu Upper Norwood, London aṭanga lo kal, Commr. Cairns khan heti hian min hrilh a, "Pathianin Mizote talent ṭha tak, aw ṭha leh zaithiamna a pe chu u hi in vanneiin ka hria. In aw (vocal) leh a remna rimawi (instrumental music) in chawih tawk in hre lo niin ka hria. Hla thuhriat theih loh khawpa ringa music a rik chuan engmah lo mai, dar, awmze nei lova ri mai mai, darbenthek ri mai mai ang a lek a ni" a ti a. A dik ka ti hle. 

Music (sound) controltute'n a tawk chauha tih an tum pawhin, hla satu emaw conductor emaw te'n ti ring turin an kutin signal an pe ṭhin a, control tu tan chuan a manganthlak tak a ni.

Pathian hla sak hi thlarau rawngbawlna pawimawh tak a ni a, Thuthlung Hluiah pawh khan Temple Zaipawl thu te kan hria a. Bible-ah chuan zaipawl tih aiah hla satu tiin sawi lar zawk a ni a. A bika hla satu turte kha Levia chite zingah ruat bik an awm (1 Chro. 6:4). 1 Chronicle 6:23-ah "Hlain rawng an bawl" tiin a ziak a. Zaipawl chauh ni lovin Temple-ah khan Tawtawrawt tumtu leh rithei hmanga rawngbawltu tur te pawh ruat an nih thu kan chhiar. Tawtawrawt hamtu (band) keh Lalpa tana hlasak zir, thiam sa te nen 288 an awm (1 Chro. 25:7).

Juda sal tangte Jerusalem-a an lo kir leh khan Ezra hnuaiah hlasatu 128 an awm a (Ezra 2:4), nehemia hunah kha hla satu 148 an awm thu Nehemia 7:44-ah kan chhiar. 

Anmahni ang chuan tun thlengin kohhran zaipawlte hi kohhran rawngbawltu pawimawh an ni a. Chuvangin, a mawi tur ngawt zawnga hla phauhtu leh thluk siamtute siam sang duh tawk lova, tih danglam, thlak ki kkawi kual vel leh thelh danglam mai mai hi thil tih chi a ni lo. 

Hetia a nih dan tua ang ni lova sak danglam thuah hian zaipawlte member-te mawhphurhtir vek a dik lem lo mai thei. Zaipawl hruaitute mawh a ni thei a, a chhan chu anni zirtir leh kaihhruai ang zela zai ṭhin an nih avangin.

Zaithiam leh sak mawi chu kan tum ngei tur chu a ni a, mahse a phuahtute leh thluk suamtute siam duh tawk lova tih danglam kher erawh a ṭul lova, han thleh kawi kual vel kha mi thinlung hnehna a ni chuang lo. Hla lenglawng leh lengzem hlaah erawh chuan lo ti mahse thu dangah ka ngaui. Chutah pawh chuan a phuahtute tihdan zahsak chu thil dik ver a niin ka hria.

A mawi lam aiin kan tum ber tur chu ngaithlatute thlarau chawm nun a ni a, a hla thuah chengin tih tak taknaa Pathian faka zai tur kan ni. A hla thu pawha awm lo, han kuk raih raih te hi thil tul lo a ni a, a hla  thua tel lo telh ka duh chuan Halle­luiah emaw Amen emaw chu ngaithiam theih niin ka ngai. Kohhran Hla bua hla te hi kan duh anga suasam lovin zahawm takin, ruhsun takin i sa ang u.