Ram i hmangaih ang...

Ṭhalaite hian ram leh hnam chungchangah pawh hmun pawimawh tak kan chang a ni. Tunlaiah chuan chhungte thawh chhuah sa rin ringawt chu kan duh tawh lova, mahni a intodelh ve duhna rilru kan nei tawh a ni. Company etc. ah te kan thawk ve a, hetih lai hian rinawmna leh taimakna kan vawn tlat a pawimawh hle. Kan khawsak te pawh ti sang vak lo thei ila a ṭha ngawt ang. 

Zirlaite kan pawimawh hle mai, nakin lawka ram hruaitu tur, officer ṭha tak tak ni mai turte kan ni. Thiamna tak tak pawchhuak thei turin kan zirlaite ngun takin zir ang u. Hetiang tur kan la nih vang hian kan rilru sukthlek (moral) te pawh a piangsual ang tih a hlauhawm hle. Tun aṭanga kawng dika min hruai thei tur - lehkhabu, film etc. te kan thlan thiam a pawimawh. Zirsanna ringawt bakah hian zir tur tam tak a la awm a ni tih theihngilh lo ila. Miten mihring chu a thih ni thlengin zirlai a ni, an tih ṭhin te pawh hi kan pawm thiam a ngai ang. 

Kohhran leh NGO - Sawrkar kut leh ke ber kan ni a, chuvang chuan kan nun duh dan te siam fel thiam a ṭul hle. Pulpita kan thusawi te, biakina kan zirtir ṭhin te hi pawn lamah keimahni ngei pawn zawm tum ila. A sawia sawi ringawt hi chu awmzia tak tak a nei lo. Sawrkar khalh ngil turin ṭawngṭai fo ila, a theih phei chuan thurawnte pawh pe ve ṭhin ila. Sawrkar thu leh hla te pawh a theih ang ang chu lo bawhzui ve ang u. Tlawmngai pawlte kan pawimawh, sawrkar kut leh ke ber kan ni a, Mizo society-ah hmun pawimawh tak kan chang a ni tih i in hria ang. Chuvang chuan kan nun te uluk ila, zu, zuk leh hmuam etc te tih loh tum ila, tichuan, kan lo ṭangkai lehzual thei zawk ang. 

Kan hmalakna dangah te fel takin, thlei bik nei lovin, huaisen a hunah huaisen takin thil ti ṭhin ang u. Midangte tana kan thawhna reng rengah taima takin Chunglam hriat pui tlak ni thei zel turin a hnenah i in kawl tir tlat zel ang. 

Officer rual - Sawrkar mi pawimawh tak kan ni a, lehkhathiam mi tling kan ni. Kan kutah sawrkar hmalakna tur a awm deuh vek a, chuvang chuan kan mawhphurhna a sang hle. Eirukna, thamna, mahni inhaivurna etc. ang chi reng reng te kan hnar ngam a ṭul. 

Hetiang hian ram a tichhia a, ram rethei leh hmuh­sitawmah min siam ṭhin. Kan thiamna leh finnate hmang tak tak thei turin inbuatsaih peih ila, nitin ṭawngṭainaah i hmang ṭhin ang. Mipui lam pawh hian thil dik loah chuan nawr nawr bik lo ang u, chuti lo chuan keimahni tan tho nakinah a pawi leh dawn a ni. Hotu kan ni a, office thil te pawh renchem takin hmang zel ila, ṭul mang lo ang chi e.g. motor 2/3 lai mai kawl tlat ang chi te hi tih loh tur. Keimahnin kan tih ngam chuan kan hnuaia mite pawn min rawn zawm ve mai ang. Kan khawsak te pawh ti sang lutuk lo ang u, tichuan, min hre chiangtute chuan min zahin min ngaisang ru riau zawk dawn a ni. Kan nunphung a dik chuan kan ram pawhin ke a pen chak sawt ang. 

Politician te - Sawrkarna chelh ve lo te, opposition ṭha tak nih tum ang u. Sorkar hnathawkte pawh kan party mi a ni lo, tih hrim hrim vanga tawngpawng sawisel vak vak lovin. A ṭha lo lai, dik lo laite huaisen taka thur chhuak a, au chhuah pui ngam zel turin inbuatsaih ang u. Ruling lam te pawh nawmchen leh intihhlim lam ringawt ngaihtuah lovin, ram tan hmathlir duhawm tak neih tum zawk ila. Kan hnate pawh ṭha takin, tlo tak, mawi tak tur siin thawk ila, nakina chim leh rum rum tur ang chi kha chu leng lo sela a ṭha hle ang. 

Minister leh MLA te pawh Pathian leh ram tana thlan kan nih ang ngeiin thawk ila. Sum tam tak aiin hmingṭhat thlang ngam ang u. Tichuan, chawisanin kan lo awm zel dawn a ni. Hruaitute an ṭhat chuan mipui lam chuan kan zui mai ṭhin a nia. Hetiang hian hnathawh kan tum a, kan hnung in rawn zui zel ang a, rawn ti phir-si (corrupt etc) in awm chuan, kan lo khawihna ta deuh che u a nih paw’n ngaih loh lamah in lo ngai lo dawn nia, Pathian leh ram tan, han ti ngam sela, tunge zui duh lo awm ang le? 

Ram hmangaihtute han tih hian kan rilruah kan political party-te an rawn lang nghal mai thei. Mahse, vawiinah chuan a te ber aṭanga lian ber thleng hian ram hmangaihtute kan ni. Kan hna ṭheuhah rinawm tak leh taima takin din tum ila, ka ramin engnge mi tih sak theih tih aiin, ram tan engnge ka tih ve theih, tih hi in zawt fo zawk ang u. Tichuan, ram kan lo hmangaih tak tak thei dawn a ni, hawh u ram i hmangaih ang.