Written by
R.Lalfakawma Seling

CANCER DAMDAWI BACHHIM

Vai damdawi kan hriat hma khan ramhmul damdawi chi hrang hrang hmangin kan lo inenkawl tawh ṭhin a. Kan pi leh pute khan engtin nge an lo hriat tih mai turin natna chi hrang hrang damdawi kha an lo nei ve reng mai. Mahse, khatih hunlai pawh khan natna ṭhenkhat chu a enkawl dam ngaihna an hre bik lo. 

Pathianin mihringte finna ramri a kham leh natna enkawl damna kawnga a ramri kham hi engtik lai mahin a la inzawl tawk ngai lo. Tuihri leh TB damna dawite hi hun rei tak hmuh chhuah a ni lo va, mi tam takin an thihpui tawh. Mahse, a damdawi hmuh chhuah a nih chinah chuan AIDS leh cancer a lo lang leh thung a. AIDS leh cancer damna-dawi kan hmuh hunah natna chi dang, enkawl ngaihna kan hriat loh a lo lang leh mai ang. Mihring finna hian Pathian remruat a phak lohzia tifiahtu pawh a ni awm e. 

Tun hnaiah cancer dam­dawi atan Bachhim a ṭhat thu social media lamah kan hmu nasa a. Cancer hi a damna-dawi tak tak hriat a la nih miau loh avangin Mizo zinga cancer vei leh an chhungte chuan Bachhim kan zawng sup sup a mai. Pathian khawngaihna a zarah dampui leh ṭhatpui tawk pawh kan awm ngei turah ngai ang. Damdawi atan a ṭhat thu a lo lar chhuahna Kawrte nu chanchin kha kan hre hlawmin ka ring. Damlo na tawh tak mai, na chhawkna sang hmanga an enkawl fe tawh kha Bachhim a ei ni tlai la la aṭangin na chhawkna hmanga injection a ngai ta miah lo a. Mak an tiin an lawm em em a, an lawm thu leh mi dangin lo hre ve se an duh avanga an thu post chuan Zoram a deng chhuak thuai a ni. 

Hetia cancer natna vei tan Bachhim a ṭhat thu a darh tak chiamah chuan Bachhim man chu eng tiang takin to nghal ang maw ka lo ti rilru vang vang a. Mahse, ka rin loh ang takin tun thlengin Bachhim zuar ka la hre miah lo! Zawrh chu sawi loh mamawhtute hnen thleng turin zoram hmun hla tak tak aṭangin kan inthawn tawn a, kan inngaihtuah pui nasa mai. WhatsApp leh Fb lamah chuan tu tuten emaw Bachhim an neih thu leh a mamawhtu tan a thlawna pek an inhuam reng thute hmuh tur a awm ta thluah mai - Mizo nih hi a va nuam em! 

Kan duhthawh luatah Mizo tlawmngaihnate hi bo ta vek angten mi ṭhenkhatin kan sawi hial a, a lo ni lo tawp a nih hi mawle. Aia upa zah kawngah te, nun dan mawi leh hawihhawm kawngahte erawh kan duhthusam ang tlin lo mah ila Bachhim avang hian Mizo nun mawi tak chu a la tham ral lo tih a chiang e. Bachhim neituin “Kan huanah a awm a, a thlawnin keimah ngeiin an inah pek ka duh” tih thute phei hi chuan min vel lo chauh a ni. 
Bachhim kan buaipui sup sup lai hian science thiamna hmanga mi fingte hian cancer damdawi atan a ṭhatna chhan tur a awm lo an rawn ti ang tih ka hlau khawp mai. Vai damdawi zingah a damna-dawi hmuh chhuah a la ni rih si lo va, chutih mek laia mi ṭhatpui leh ngeih, rilru thlamuanna leh damna petu hi an sawisel a nih vaih chuan mi rilru tinatu, cancer veite beidawnna ruama hnuk luttu a ni tih loh theih an ni lo vang. Bachhim hi cancer veiten an chhiatpui a nih si loh chuan a theih chen chen chu hna thawk se a duhawm hle mai. 

Kei ngei pawh hian pum nuam lo deuh, taksa na ṭhem ṭhum, mutpui tham ni em si lo hi ka nei ṭhin a. Ka nau tana an Bachhim chhumsak hi saihlum tia lek ka eisak a, ka ngaihbel vang nge ni a tukah chuan ka pum nuam lo ṭhin kha zu awm tawh miah lo a! Pum damdawi atana vai damdawi leh zo aieng tui ka in lai aiin ka ngeih daih mai - ka lawm hle a ni. 

Cancer damna-dawi hmuh chhuah a la nih miau loh avanga cancer vei thar leh an chhungte rilrua cancer hnathawh natzia hi sawi fiah thiam rual a ni lo. Mihringte hi kumhlun tur kan awm lo; amaherawhchu, kan thih hun tur tumahin kan ngaihtuah ṭha duh lo. Miin cancer vei a ni tih a inhriat chuan a inhriat rual rualin a beiseina zungzam kha cancer zungzamin a luahlan ta ṭhin a, beidawnna ruam aṭang chuan mihring nun hi a lo tlo lo bik ta em em mai a lo ni. 

Hetia beidawnna ruama cancer veite an awm mek lai hian Bachhim hian an nunah thu a rawn sawi thar leh ta, a ropui tih loh rual a ni lo. Mi ṭhenkhatin an dampui ang a, mi ṭhenkhatin an ṭhat­pui ang; ṭhenkhat tan erawh vatawk dang ang tho a ni thei. Engpawh nise, cancer vei zawng zawngten Mizo nun ze mawi pho langtu Bachhim hi lo ṭhatpui hlawm mawlh teh se. 
R.Lalfakawma Seling