Written by
Revd Chuauṭhuama (Revd CHṬ - 10.2.2021)
RAMRI BUAI BAWK
Hmân ni lawkah Kolasib DC leh Cachar DC te chu Kolasib-ah an inbia a; ramri chungchângah ziaawm lam kan pan tùrah kan lo ngai rilru deuh a. Cachar DC phei chuan Kolasib DC chu Assam inthlan tùra motor an indaih loh avàngin ṭanpui tùrin a dil hial ni àwm taka sawi thãwm a awm a; zâi a va zâp ta êm kan lo ti hman tawh nghe nghe a ni.
Hemi hma daih hian 27.1.2021-ah khân Republic Vêng Community Hall No.2-ah Sports Minister-in, Ramri-a buaina awm ṭhin chu mipuite duh dàn ang ngeiin chin fel a lo ni ta! a lo ti tawh a. A chil per pawh a la ro hman lo ang tih tùrah nimin (9.2.2021) tlai lamah khân Zophaiah buaina a chhuak leh ta si. Vaiho chuan Bairabi VC President leh Secretary chu na takin kut an lo thlak hmasa a; chumi hnûah chuan lungin an intàwng ta a, lehlam lehlamah hliam an awm nual a ni àwm e.
Zophai buaina nghawng chhuah ni ngeia lang chu Gharmura-a Presbyterian Kohhran Mission Compound chu Muslim mi sual rual khat, an sawi dàn chuan 30/40 vêlin an bei a. Mission Compound Quarters hmasa ber Lalramchuani (Evangelist) te in leh an motor (Santro) chu an hàl chhiatsak nghâl a. Lalramchuani te in dawt chiaha awm Headmaster H. Vànlaldika te Quarters chu an bei zui bawk a; in chhûngah luhchilhin an bungraw ṭhenkhat an tihchhiatsak a. Headmaster te chhûngkua hian hliam an tuar nasa hle a; a zàn a zànin Kolasib damdawi in pan pui an ni.
Synod Executive Secretary i/c Mission Rev. K. Lalrinmawia pawhin Kolasib a pan nghâl bawk a. Hliam tuarte chu Kolasib-a an buaipui hnûah Synod Hospital (Durtlâng) panpui an ni a; tûkin dâr 6 pelh hnu lawk khân an lo thleng chho a. RAgT Test-ah an negative a; ngaihtuahawm an ni lo àwm e. Lo ṭha chhuak leh thuai se tih kan duhpui hle a ni. Synod Mission Board Secretary Rev. Zorammawia chuan vawiin khan Gharmura a pan bawk ang. Tûn ṭum buai chu Presbyterian Kohhranin kan tuar bing ta deuh a ni.
Bairabi bul Zaphaia buaina inṭan a nih lâia Gharmura daiha Mission Compound chu Muslim mi sualhoin an lo bei chiam mai hi ruahman lâwk a nih a rinawm hial a ni. H. Vànlaldika-te sawi dàn chuan mi sual chem kengin kawngkapui sát chhiain an luhchilh a, an sawisa nghâl bawrh bawrh mai a ni. An fapa H. Lalbiakdika chu mi pathumin an sawisa lai a nû Muanpuiin chhan a tum a, a nû hi a chalah an sát a, hmun 5-ah ṭhui a ni. A bân a tliak bawk a, a tukkhumah chhûin rei vak lo nikhaw hre loin a awm. An fapa chuan a bân leh a kê-ah hliam a tuar a, a kut zungṭang a tiche thei lo. An fanu upa zâwk Lallianpuii chu a hnungzângah an sát a, tháwk harsa a ti deuh.
An fanu pakhat Malsàwmdawngzêli chu a kut vei lam a tliak a; a ding lam pawh an cher khawng bawk. Pa ber chuan a lû leh bánah hliam a tuar a; a lu vûng hi a nasa tial tial niin an hria. H. Vànlaldika hnungah vuakna hnûhma a tam hle bawk. Hetianga an tuar lai hian pa ber chuan, tuar hrãm hrãm rawh u, Isua vànga tuar in nih kha; kan tuarna hi Isua ropuina chauh ni rawh se, tiin a chhûngte chu a fuih a ni. Muslim mi sualho hian Mission Compound-a thawkte an tithlabâr hle a. Kolasib DC leh Karimganj DC inbiak hnûah Gharmura Mission Compound chu Assam Police-in an véng ta rih a ni àwm e. Muslim-ho hi an sual vek pawh a ni bîk lo; an zîngah Bangladesh aṭanga dàn loa lo lût (illegal immigrants) an tam a, chûngho chu a sual zualte an nih a rinawm. An buai laia Mizo lo ṭanpuitute chu Muslim leh Hindu mi ṭha an ni tho tih a ni a; chuvàng chuan Muslim zawng zawng vaihma veka mi sual bâwma khung vek chi chu an ni hauh lo!
Vaiho chuan Twitter-ah Mizohoin in 20 vêl an hâl an ti a; Modi te, Sonowal te, Himanta Biswa Sarma te, Kejriwal te an tag leh hman tawh. Ṭuan ranah kan tluk lo hle! Keimahni zingah hian kan inhrosa kûk kûk a ni deuh ber.
Ramri humhalh leh buai chungchânga hma hruai ber ṭhin MZP General Headquarters hruaitute chu nizàn la la khân Inter High School Quiz Competition zawh hnûah Zophai panin an chhuak nghâl a; Kolasib-ah Gharmura-a hliam tuarte an kan thla nghâl a. Chumi hnûah Bairabi an pan zui ta a ni. Bairabi MZP Sub-Headquarters hruaitute an buaiin an hah hle a, sûl sutu berah an ṭang.
Kolasib-a MZP hruaitute pawhin Zophai an pan nghâl bawk niin an sawi. CYMA hruaitute pawh Zophai lamah an kal ve nghâl a; rang taka an che chhuak hi a làwmawm hle. Sawi leh sawi hnû, ramri chungchângah hian kan sawrkar hi a ngûrchuai deuh tlat reng mai a; ṭhenkhat lahin, mipui duh dànin chin fel a ni tawh, an lo ti sam êt lawi bawk si a. Ramri hi kan vei tak tak lo niin a lang. Mau leh chakâi farm te âi chuan ramri humhalh hi ngaihsak hmasak a ngâi daih záwk a ni. Mizoram sawrkar hruaitute hi ramri a buai hi chuan Brig. T. Sailo ang khân buaina hmun pan nghâl vat ṭhin sela; buaina avànga kut tuarte pawhin an thlamuan phah deuh ngei ang. Chutiang ti ta loa awm hmuna lo thlìr ringawt hi chu a tâwk lo; mipui hian kan kham táwk lo tak zet a ni.
Ramri buai chungchâng kan sawi hi chuan sawi leh sawi hnû, Mizoram chhûng lama Assam sawrkârin kawngpui an rawm siam hi a pawi tak zet a ni. Tûn ṭuma buaina chhuah chhan ber ni-a lang pawh Assam lamin JCB hmanga kawng an rawn laih chu a ni. Tûn hmâa kawng an siam dâwn laia Mizoram sawrkarin an lo phal mai kha an tih sual lian tak a ni. Assam tân, 'kan kawng siam a ni' tia ṭawng chhan tùr a awm tlat. Kan ram chinah na ná ná chuan kawng siam hi Mizoram sawrkar tih tùr a ni. Ramri humhalhna atâna pawimawh tak chu ramri bul vêl tihhmasâwn a ni a; hemi kawngah hian Mizoram sawrkar a muthlu lui tlat reng bawk hi a fuh lo.
Tûnah pawh hian ramria Mizoram Police duty post nge changtlung záwk anga Assam Police duty post? Vàntlángin hnatlânga Police duty post an sak kha Mizoram sawrkar hian a la ring zui ta reng mai em ni? Assam lam chuan pucca deuh taka duty post sâ-in an tichangtlung leh khup tawh lo’ng maw? Vairêngte thlanga duty post te khân hmasâwnna a nei tawh em? Hnatlâng sak chiah kha em ni an la rintîr reng? Kan police-te awmna chu a nêp záwk a nih chuan lehlam tân chuan hmuhsitawm tak kan ni ngei ang!
Cachar kawngpui dan chah ni leh ta se, Manipur leh Tripura lam kawngte hian hmasâwnna a nei tawh em? Tripura lam phei chu rin leh duap kai a ni a; Tuikuk-ho vàngin buaina nei ve thei reng kan ni. Myanmar lah tûnah sipai sawrkar a ni leh tawh a; tûn hma ang khân a zalèn tawh dawn lo tih chu ‘ka vaibêl’ tih tluka chiang a ni.
Hetiang ngaihtuah hi chuan muang leia kum 30 chuang ram lo enkawl tawhte hnathawhah hian, “làwmna tùr rêng a lo ni e” tih hi chu a harsa a ni.
Revd Chuauṭhuama (Revd CHṬ - 10.2.2021)