Written by
Lalrozara
Citizenship amendment bill sawi a ṭul leh ṭhin
NESO - MZP, CM Pu Hawla, Pu Duhawma, Pu Lalhmangaiha Sailo, CM Pu Rama, Political Party ten duh lovin an dodal vek a. NESO - MZP huaihawtin a ruala Bandh leh kawngzawhna pawh kan nei a. Chuti chungin CAB issue leh Bill nghawng hi a lian em a, Lok Sabha chhunga NE State MP 25 chauh nei hi kan lian lo, CAB chungchangah state sorkar berte ngaihdan a chiri viau lehnghal a. NE tana CAB dodalna hi namailo tak a ni.
Politics election-ah chuan mipui ṭawiawmna, mipui vote a pawimawh ber, vaiho hian Mizo Politician-te hriatna let tam takin helai bawr hi an hai lo. Chumi atan chuan CAB hmangin Indian Nationalism - Secular bulṭhut phun ngheh an tum a. Ṭhenawm Muslim ram chhunga Minorities Religious Persecution - sakhaw tenaute nekchepna leh tihduhdah tuarte chu India rama lo tlanchhe lut a, humhimna atan awlsam taka Citizenship pek an tum a. He thil hi sakhua zawng zawng tan sawiselna tur ṭanhmun a vang. UNO - International Human Rights thlirna aṭang phei chuan India chu secular ram ropui leh duhthusam a ni ang.
Afghanistan, Pakistan leh Bangladesh rama sakhuana vanga tihduhdahna tuartu India rama rawn Refugee te chuan "Sikh, Jain, Hindu etc sakhua kan vawn vangin tihduhdahna nasa tak kan tuar a, India secular ramah kan lo tlanchhe lut a, Citizenship neih loh vangin kan nunna atana eizawnna tur hnathawhna hmuh a harsa. Sorkar leh opposition party zawng zawngten CAB hi min pass sak ngei kan beisei" tih hi an mangang auhla a ni.
HM Rajnath Singh pawhin Lok Sabha-ah khan "India ram ṭhenawma Minority Religious Persecution tuartute hian India ram bak himna leh tlanchhiatna tur dang an nei lo" a ti a. Opposition lam tan Parliament chhung debate-ah pawh hnial tlakna vang deuh a ni. Hindu - Hindutva Lalram din tumna lam puhna tur a vang.
Engatinge Muslim an telh loh tih lam hawi a leng lo, Muslim ram chhunga sakhaw dangte dinhmun a ni. Hnial thiam lohna pulpit tlang aṭanga "Kristiante tan BJP a hlauhawm" tia sermon chiam chiam te, newspaper lama communal bias deuh deuha ziah lam chu thuhran, NE State te, a bikin Mizote dinhmun hi a khirh hle.
CAB kan dodalna tur nia ka vei ṭhenkhat chu - Mizote hian Politics aṭangin Hnam bil anga vote pung chho sang vak vak, inthlah pung chak bik lutuk hi kan duh lo, hei hi Chakma te nena kan inkar harsatna thlentu a ni. Mizo mipui nawlpui eizawnna leh economy a chhia, India ram state-ah kan chhe ber a, ram pawn leh ram chhung
aṭanga mikhual thleng ṭeuh ṭeuh thei kan ni lo.
Floating population/ mixed population lutuk hi ram ropui leh hausa tan pawh chhiat phah theihna ‘downfall of the nation’ a ni chawk. Japanese ho hi inhungbikna kawnga fimkhur bera ngaih an ni, ram ropui USA, British pawh an fimkhur ta hle. British mipuiten EU chhuahsan an duhna pawh EU chhunga common economics - sem sem dam dam an tlin tawh loh vang a ni ber.
Hnam fing pawhin ram leh hnam dinchhuah nan social & culture an chawisang. Mixed Social & Culture, Mixed Population aṭanga ram ropuia kan hmuh Singapore, Dubai sorkar financial crisis a nasa hle. A ram neitute zawk economy dinhmun a hniam hle. Mizoram leh Mizote economy hmasawnna kawnga ding chhuak tur hian mixed vak vak a theih ngai lovang. Chuvang chuan Mizoten CAB kan dodalna tur leh kan invenna tur chu politically - economically - socially & culture hi niin a lang.
Bangladesh ramri depah W.Bengal, Assam, Meghalaya leh Mizoram kan awm.
Hmasang aṭangin East & West Bengal hi ram bung khat Bengali hnam, India Independent dawn pawha state khata awmho duh an ni. West Bengal lam hian politically aṭangin Bangladesh aṭanga Bengali Refugees lo lutte hi an Vawmbal huat tuk ngai lo. CM Mamata (TMC) pawh hian PM Modi leh BJP sorkar a beih nasat tehlul nen, CAB a dodalna erawh a chhak chhuak duh tlat lo. W Bengal MP Election Rally neih mekah Amit Shah pawhin "CAB hmang hian Bangladesh
aṭanga Bengali Refugee zawng zawng India Citizenship kan pe vek dawn" a ti a, BJP hian W Bengal MP seat 42-ah seat 20 lak a target a ni.
Assam CM Sonowal (BJP) leh NEDA hotu, Minister Himanta Biswas te ṭawngkam aṭang hian CAB an dodal ngam lo tih a lang. Meghalaya CM Conrad Sangma (NPP - NDA) leh BJP Minister pahnih hi chuan an dodal viau. Manipur CM N.Biren Singh (BJP), Tripura CM Biplab Kumar Deb (BJP) te hian CAB an thlawp niin a lang a, Biren Singh hian, "CAB-in Manipur state a nghawng lo, illegal migrant chungchang hrim hrim chu state assenbly-ah kan ngaihtuah ang" a ti.
Nagaland CM Neiphiu Rio (NDPP- NDA) leh Arunachal CM Prema Kandu (BJP) te hian, CAB hian min khawih phak lo, BEFR 1873 - ILP in kan inveng thei, an ti. Rio hian "Nagaland Special Provision Art 371 (A) hian kan him, Dimapur lamah ILP kenkawhna erawh kenkawh ṭhat a ni ang" a ti.
Mizoram chu Sorkar hmasa aṭangin CM Pu Lal Thanhawla’n a dodalna leh a duh loh thu central-ah a thlen a, Pu Lal Duhoma pawhin a thlen a, Zoramthanga pawhin a duh loh thu a sawi; cabinet meeting anga dodalna erawh a nei lo. Party dang MPC hotute pawhin an duh lo.
North East CM zingah CM Pu Rama leh CM Conrad Sangma hian an dodal nasa hle a, an mal ṭan a ni ber. Mizoram Political Party leh leader-te, kan sorkar liam ta CM leh CM tharin CAB an dodalnate hi Mizo hnam min tichaktu leh lungrualna atan a pawimawh thui khawp ang.
NE state sorkar lai CMs te hawiher aṭang pawh hian a chiri nghal tlat. Rajya Sabha chhungah opposition ṭangrual hi chuan an phar thla thei ngei, mahse, an dodal duh ang em? Opposition Party te lamah NESO angin hmalak a ni em? Bill hi tlang ta se, rang taka hman a nih zui hmel a. Chutah tak chuan MNF sorkar, NGOs leh Mizo mipuite kan fimkhur a, invenna tur kawnga ngaihtuahna kan sen uluk hle a ṭul ang. Helaia Mizo leh Mizo inkara indemna lam hian Mizo hnam tan ṭangkaina a nei thui lo ang.