Written by
Dr. Lallianchhunga

DATA A DAW THEI LO

Mizoram sum leh pai dinhmun hi kum 2008 – 2018 chhung khan a insawhnghet hman viau a. MNF sorkar leiba hnutchhiah tam tak an rochun avangin a tir lamah Congress sorkar khan harsatna neuh neuh a tawk ve tho va. 

Pu Lal Thanhawla kaihhruai Congress Ministry khan nasa takin Economy Measures (Sorkar Inrenchemna) lamtluang a zawh a, hei bakah kum 2015-16 khan Finance Minister ni thin Pu H. Liansailova rawtna angin Year of Consolidation (Insawhngheh Kum) an tan a. Kum 3 vel zet chu insumkar  leh renchem takin sum hman a ni a, hei hian sum lama Mizoram harsatna ṭhin a su kiang nasa hle a. Kum 2016-2017 Mizoram budget phei kha chu State kan nih hnua a vawikhat nan ‘Surplus Budget’ tia vuah hial a ni. 

Kum 2016 June ni 30 kha Pu Lal Thanhawla kaihhruai Congress Ministry  a Sorkar chhung zawnga Reserve Bank of India  aṭanga sum khaihlak changa hman ṭhin Ways and Means  Advances  an puk hnuhnun ber a ni a.  Kum 3 chhung lek (2012-2015) a Ways and Means a RBI aṭanga vawi 118 sum puk a ngaih lai dinhmun nen chuan danglam tak a ni ta. Kum 2016 June 30 hnuah Congress kaihhruai Mizoram sorkar khan RBI aṭangin Ways & Means hmangin pawisa a puk tawh lo.

Hetihlai hian RTI hmanga zawhna chhanna kan dawn aṭangin Pu Zoramthanga kaihhruai MNF sorkar lai mekin sum harsatna a tawk nasa hle tih a lang a. An sorkar tirh kum 2019-20 leh 2020-21 (kum hnih chhung lek) in ‘Ways and Means Advances’ aṭangin vawi sawmthum pakhat (31) RBI aṭangin sum a puk tawh a, chu chu cheng vaibelchhia 512.80 lai mai a ni a. Hei bakah hian RBI aṭang bawkin Special Drawing Facility an tih (a pung tam zawk) hmangin vawi sawm panga (15) lai mai a lo puk tawh bawk, chu chu cheng vaibelchhia 218.18 a ni.

RBI Treasury Bills Holdings hi state sorkar sum leh pai dinhmun ṭhat leh ṭhat loh hriatna pawimawh ber pakhat a ni a. Congress sorkar term tawp dawn lam kha chuan RBI a Mizoram sorkar sum neih khan cheng vaibelchhia 400 dawn te a han hawlh thin hial a ni. RTI chhanna aṭanga a lan danin MNF sorkar hian December,2020 sawrkar hnathawk hlawh a pek lai January Ni 6,2021 khan RBI-a Mizoram sorkar pawisa dah chu cheng 0.0/- (NIL) niin, engemaw titiin January Ni 13,2021-ah khan cheng vaibelchhia 73.60-ah a lo chho ve leh a; mahse, hei pawh hi January,2021 thla sorkar hnathawk hlawh pek a nih leh meuh chuan a zo leh vekin a rinawm. January thla hlawh hi Group A & B te chuan Feb.9/10 vel aṭangin an dawng thei chauh lehnghal.

RTI chhanna aṭanga alan danin Mizoram sorkar leiba pawh MNF sorkar kum 2 chhung lekin cheng vaibelchhe 1000 velin a pung hman a ni. Hetianga leiba pung chak hi tunhmain Mizoramah a la awm ngai lo. 

Mizoram sorkar leiba pun dan:
2019-2020    Vaibelchhe 7771.08
2020-2021    Vaibelchhe 8701.26

Dr. Lallianchhunga