Written by
Lalmuanzova Khiangte
Lunglei
A langa thil ṭha tih
Ṭum khat chu J. Malsawma (Thanpuii pa) hian RK Lianzuala hnenah “Damlo tana thisen pe hi in va puang zing ve? In va hre thei ve?” a va ti a. Ani RK Lianzuala chuan, “Min hrilh ṭhin alawm,” a ti mai a. Mak a ti hle mai. “An hrilh che u a maw!?” a ti leh ṭhin. A ngawi vang vang a, mak a ti thlu a ni. A tawpah chuan “An thil tih chu a chhuanawm hle na a, puanzar an duh tlat chu mak ka ti deuh,” a ti charh charh a. Mihring rilru hi a lo inang lo thei em bawk a ni.
Tlawmngai pawlin thisen an pe a, an puangzar chiam zel. Mi dangte fuih nan damdawi ina thawktuten puan zar chin chu an nei tur pawh a ni. Mite ṭanpui nan te, hriatreng nan te ṭhutthlengsei, khuang, an mamawh bungraw hrang hrang kan pe (donate) a, kan pek a ni tih miin an hre lo palh ang tih hlau niawm takin lian tak takin kan hming kan ziak lang kulh zel. Damdawi inah kal ila, an bungrua eng ilo-ah petu - chu mi kha mi, donated by chu mi kha mi tih fiah tak takin an ziak deuh zel. Thil ṭha tih hi a ṭha. Chutiang tura siam chu kan ni. Amaherawhchu, kan thil ṭha tih kan puang zar nasa lutuk hi a mak a, a Mizo lo bawk.
Mizo tlawmngai hmingthang Taitesena te lui an kal khan Taitesena hmaa mi chuan a lung hmuh chu lungtat atan a awh thu leh a hawn peih loh thu a sawi a. Ani Taitesena tlawmngai ta ngang chuan a rukin a ah hawsak a, in thlen veleh a pe ta a nih kha. A lungtat hawnsak thu kha a puangzar chiam chiam lo va. ‘Ka’n hawnsak ang che chu” a ti lem lo. A hawnsakpa khan a sawi chhuak zawk niawm tak a ni. Mizona piahah Baibul min zirtir dan leh Isua min zirtir dan chuan “in thil ṭha tih te mi hmuh atan, an hmaa ti lo turin fimkhur rawh u” tih a ni. A ruka thil ṭha ti turin Isua hian min zirtir a ni. Pathian thu kan zirlaiin zirlaiten a huhoin thisen kan pe a. Zirlai hruaitu pakhat khan a ṭhianpa hnenah “LPS leh ZONET pawh ka hrilh tawh kha,” tia a hrilh lai ka hria. Pathian thu zir lai thil tihah chuan a awm lo hle; Baibul a kalh bawk.
Kohhran hi Baibul zirtir dan anga nung tura mipui fuihtu tur ber a ni. Kohhran tana thil pete hi kan puang nasa mah mah ṭhin em? Camping, crusade, eng emaw han nei dawn ila, rawngbawlnaa ngaia thil petu an awm ṭhin. Mipui tam laia thilpetu kan puang leh kan tar lang chiam ṭhin hi Isuan a dem em em Farisai leh mi vervekte thil tih nen khan a inhlat miah lo. Felfai taka lo chhinchhiah thlap tur chu a ni. Mahse, kan tarlang nasa mah mah fo. Aizawl kohhran lian deuh pakhatah ka inkhawm a. Bible Society of India-a member chi hrang hrang ni tura pawisa pete lawmman (cetificate) sem nan darkar khat dawn hun an han hmang mai chu(h)! Lawmman dawngtute ngei pawh khan an ning tlang niin a lang. Pathian be turin kan kal a, a thu ngaithlaa Amah fak leh chawimawi tur kan ni. Mi thawhlawm thawh lawmman sem nghah nana darkar khat dawn inkhawm hun an han la hek kha chu a fuh chiah lo.
Heng Bible society lawmman thawhtute pawh hian a langa lawmman (certificate) dawn hi an duh kher lo ang. Thawhlawm khawntute khan an inah sem kual leh mai tur a nia. Khawvel thila tlawmngai pawlte mai bakah kohhran leh kohhrana ṭhalai pawl te ngei pawh hian thilpek petute kan puangzar nasa lutuk ve tho. Thawhlawm thawh tam lehzual beisei te a nih phei chuan kan sim a ṭha. Kohhran ber hi hmahruaitu tur kan ni a. Baibul zirtirna vawng him tur ber hi thilpek petu puanzara kan ngal a chak viau chuan mi dang chu Isua zirtirna anga ti tura beisei ngam an ni tawh lo vang.
Rawngbawltu ṭhenkhat pawh hian an rawngbawlna hi an tlangaupui fo. Anmahni ṭawngṭaisak tur ngei hnenah ṭha takin hrilh mai ṭhin se ṭha tur a nih laiin, mi zawng zawng hnenah ‘chutah khatah kan kal… chu mi kha mi chu kan ti dawn a,’ tiin a tawpah ṭawngṭaipui an ngaihzia an sawi lang keuh a. Mipuiin an ṭawngṭaipuina lam beisei tak tak ai chuan an rawngbawlna leh rawngbawlna tur tlangzarh kha an tum zawk a ni ve fo. An lawmman chu an hmu tawh reng a ni. Isuan na taka a zilh Farisai te kha kan dem ve ngawt thei dawn hauh lo a ni.
Kan thil ṭha tih pakhat kan puanzar chuan thil ṭha tih dang, la puanzar loh pakua tal kan la nei tur a ni. Kan thil ṭha tih kan puangzar chiam chiam hi a Mizo lo, a Baibul thu lo. Chuvangin, Zoram mipui, tlawmngai pawl leh kohhran te hi kan insum tlan a ṭha a. A ruka thil ṭha tih hi thiam tur, thiam theih, inzirtir chi a ni e.
Lalmuanzova Khiangte, Lunglei