Written by
Rev. Darchungnunga
Kan inthlanna result lawmawmzia lam hi aw!
Kum 2018 inthlan result kha hetiang hian a lawmawm zawngin ka lo ngaihtuah ve a.
1. Party kulh hlauhawm ata Zoram chhanchhuah a ni.
Kum 31 lai ro inrel chh^wkin, Congress leh MNF party-ten Zoram min awp tawh a. Hemi chh<ng hian mipui sawrkar dik tak hmel kan la hmu ngai lo. A tling zawk apiangin ram mipuite sawrkar tling lo, ruling party mite hamṭhatna b$k tur sawrkar ang hrimin an kalpui a, inthlan leh huna an tlin leh zel theihna tur hawi z^wng z>lin thil an kalpui ṭhin.
Ram mipui rawng an bawl hauh lo tihna ni lovin, hmasawnna hna thawh tur reng reng anmahni pawlho leh a mimala an duhsak zawng lam an hawitir ṭhin. Tin mipuite mahni thawh chhuah ngeia intodelh a, changk^ng thei z^wngin min hruai lo va, ram an hruaina hnuaiah mi rethei chhungkaw tam tak t^n pawisa thawh chhuah d^n a v^ng em em a, mi tam tak pawisa ch^kin kan tuihal a ni.
Chutih laiin mipui, pawisaa tuihal taka an dahte chu a tam thei ang ber an party-a khalh l<t a, anmahni an vote tlin leh theihna tur leh chutah chuan kulh ngheh an nih theihna turin sem policy hmangin mipui min enkawl ta a. B^wngpa chu a neituin chhawr a tum chuan a duh duha a thunun theih nan a s^wi a, a hn^r an verh a, hruihrual vuahin a tukkhum lamah an suih tlat a. A hnar hruiah chuan naupangt> pawhin a duh duhin a kaikawi tawh mai ṭhin ang hian, Zoram mi rethei tam tak, pawisa ṭ^ma ṭ^m leh tuih^lte chuan, kan mihring puitlinna te pawh ti tlahniam vekin, ‘engtikah nge an sem leh ang,’ tih ngaihtuah leh nghakin kan d^k kan d^k a ni ber a. Kan hnar verha hrui vuah (sem policy) chu hmangin Mizoram hi min thunun leh min kulh ngheh tlat an tum a ni.
Mizoram mipui zinga kuthnathawktu mi rethei zaa sawmsarih (70%) lai tling, pawisaa rilṭam leh tuih^lte tan an kulh chhunga tan hlen ava hlauhawm em. An kulh bang chhah tak leh s^ng taka an sak chu :-
(1) A chunga kan sawi tawh ang khian NLUP leh mipui khawih thil, development hna thawhna te chu, an party mite tihlawmna leh tih nghehna hawi zawng zela hman a ni ṭhin.
(2) Inthlan dawn ṭepah khan, congress MLA 34-te leh an party candidate ṭhenkhatte hnenah NLUP sum sem tur cheng nuai zali zet an h<mt$r ṭheuh tih kha a ni a. NLUP sum dawng turte trade pawimawh chu, Congress vote ngei tura beisei theih nih kha a nih hmel e.
(3) Tin, congress MLA 34 zet-ten an party inkulh nghehna tur z^wnga an remsiam theih MLA Fund kan tih mai (Area Development Fund) inthlan kum atan hian an bial chh<nga hman zawh tur cheng nuai za an h<m ṭheuh bawk a ni. Hei hi chu MLA-ten an biala hmasawnna hna an thawhna tur a ni. Mahse development sum hi an hmang thiam ṭhin si a. Congress hian 34 lai MLA an neih avangin an tan party ṭhatpui theihna a sang em em a ni. Heng bakah hian anmahni pawh sum nei tawk tak an ni vek bawk a. Intlanna atana her rem theih sum an hman theih hi an mimal sum bak ami pawh a tam lulai em mai ka ti! Hetiang party kulh chh<ng aṭanga Zoram kan chhuak thei hi Pathian hnathawh kan ti lo thei lo. Hetingin tlem han sawi zui ila.
1. Zoram mipui hi tundin theih kan la ni tih tihlanna a ni.
He kan inthlanna result hian Zoram mipuite hi pawisa duh huam huamna ringawtah kan la tlu bet lo, sawrkar ṭha siam tura kaihthawh theih kan la ni tih min tarlang chiang hle.
2. MPF leh Kohhran thawh rah a ni thui hle bawk ang.
Kohhrante leh NGO-te thawhhona MPF hnathawh ṭangkai tak avang leh kohhran hrang hrangte ṭawngṭaia an ṭanna avang te leh Presbyterian kohhranin Revival teamte hmanga ‘Ram chu Lalpa ta a ni,’ tih thupui hmanga, Bible thu behchhana politics dik leh ram rorelna dik zirtirna beihpui a thlakte hlawhtlinna a ni thui hle bawk ang.
3. ZPM hlawhtlinna a ni thui hle bawk ang.
Party pahnihte inlalchhawk, kalphung thuhmun bawk site kalphung ang ni ringawt lo, Tangrual Pawl (ZPM) lo ding tharin ‘kalphung thar’ a rawn zawrh chuan mipuite-ah beiseina thar a rawn siam a. Amaherawhchu, anmahni an la thar em avangin an zirtirnain Zoram a la chiahhneh hman lova, a chiahhneh hman deuh Aizawl khawpuiah chuan ZPM a chak nghal mai a. Thingtlang ram zau zawk ZPM-in a la chiahhneh hman lohte pawh eng emaw chen a chawk thovin, MNF-te pawh hian an harhchhuahpui deuh niin a lang a, an vanneihpui-ah a ngaih theih bawk.
4. MNF sawrkarah hian rinna nghat ila.
Tuna MNF sawrkar thar lo piang hi an tha a thovin, thil ṭha tih an tum em em mai niin a langa, a lawmawm hle mai. Hmana MNF sawrkar hmasa, term hnihna (2003-2008) a mi, mipuiin ning em em a kan paih ang kha chu an nih loh hmel hle a nia. ZPM-in Kalphung Thar a auchhuahpui hi an rawn harh chhuahpuiin chu chuan a hruai deuhvin a lang bawka, an ṭha hle mai thei a ni. Mipuiin support ila, sawrkar ṭha tak siam i tum ang u. An tawlhtlukna pangngai, sum leh lal zel khelna an ruihchilh leh chuan, mipuiten kan tihtur kan hre tawh alawm! ZPM an lo inchhawp hnai nasa tawh mai si a!
5. Congress party pawh hi a ṭha ber ber an la ni leh thei.
Political party tinte hian mahni chhungkaw nihna invawrh sanna leh hausak tumna lam hi intihhmuh lo ila, ram leh hnam politics dikah hian intlansiak hram hram zawk ila. Politics dika kan politiciante an ṭhanharh a, mipui min tih
ṭhan harh bawk hunah chuan, tuna congress party ngei pawh hi party ṭha ber a lo la ni leh thei ang tih i beisei ang u.