Written by
Reuben Thara
Aizawl khawpui hmasawnna atana ka suangtuahna
Mizoram pawnah kum thum lai kan han awm ve takah leh, India ram khawpui hrang hrangte leh London thlenga ka han hmuh ve tak nualah chuan, mite anga fang zau leh experience nei ni mah suh ila duhthu ka han sam ve teh ang. Ka suangtuahna leh duhthusam a nih avangin tumahin ngaih huatah in lo lak loh ka beisei.
Kan Aizawl khawpui hi a tira dintuten tun ang renga ropui chho tur hian an lo suangtuah bik lo pawh a ni mahna, khawpui plan mumal a awm lova, a ni telin kan ṭhang chho zel a. Vehicle a tam tulh tulh a, In lah a pung. Thingtlang lam aṭanga lo pem lut lah an pung tual tual a, thaw a ti ipik ta a ni ber. Sorkar chuan ruahmanna han siam ṭhin mahsela, a ni tela a ṭhanna hi a chak em avangin eng ruai a ang thei lo a ni ber mai.
Motor parking
Tuna kan buaina tam ber chu motor parking thuah hian a ni. Sorkar hian parking-na tur In hi sa deuh nual mai sela, kawngsira motor dah hi awm miah lose, kan Aizawl khawpui hi chep lutuk tur a ni lo. Mizote hi in hre chiang leh in nel tak kan ni a. Mahse, sorkarin dan a siamte hi chu Dan kengkawhtute hi chuan huai takin kengkawh ngam se, inhmel hriatna leh ṭhianṭhatna aiin, Dan hi lal se kan khawpui hi a lo nawm zawk a rinawm.
Transport department-in parking nei lo chu motor register theih loh tih te hi huai takin kalpui mai sela ṭha mai tur a nih laiin, a nih anga kalpui chiah loh a nihna hian kan khawpui hi a ti chep a ni. Kan ram hi sik leh sa nuam tak a ni a, kan khawpui hi a nih tur anga taka nuam taka siam a nih chuan tourist pawh kan hip khawp ang.
Motor lianho hi khawpui chhungah hian chhunah chuan tlan lut lo mai sela, Bawngkawn lai vela traffic jam nasa lutuk saw a ninawm khawp mai. Bus terminal te pawh hi khawpui pawn lamah siam mai ni se. City bus service mumal tak awm mai sela, kan ziaawm zawk ka ring.
Zan reiah kan khawpui a him em?
Zan rei tak tak zinglam dar 1- 2 inkar velah te hian bike thawm ring tak tak leh chak thei tawpa tlan, au bengchheng tak tak hriat tur awm hi a ṭha lo. Kawngpui bula awmte tan phei chuan a ninawm khawp mai. Dan kengkawhtute hian hengte hi an khap thei lo ami ka ti. Tripura nawmna em em pakhat chu, police leh sipai duty khawi hmunah pawh tlaivar zaka an awm reng khu a ni. Kawngpui a neih nawm tehlul nen, tianga tlangval hawklak bengchheng hriat tur a awm meuh lo.
Zan khat chu ka fapa damlohna avangin zan dar 12 velah Civil hospital panin car-in ka phur a. Kan hmaah kan ṭhenawm nula a scooty-in a tlan bawk a, dar 1:00am velah kan haw a. Dawrpui aṭangin tlangval pahnih bike khalh hian an zui a, Treasury vel laiah sawn kan nula scooty a tlan chu an dang chep titih a. Va ko vak lo ila, amahin kal se chuan an khawih buai duh ngei ang. Police pakhatmah ka hmu lo.
Kan khawpui chhungah hian police te hi tlaivar zak hian duty mai sela, petrolling te hi awm reng se, kan khawpui hi zan rei lamah a him lo tlat.
Electrict line leh telephone line te mawihnai zawka siam a ṭul
Tuna kan khawpui tihnawktu leh tilang mawi lo em em chu kan electrict hrui leh telephone hrui te hi an ni. A mawi loh mai bakah a him lo bawk. Tunah hian lirnghing emaw, thil dang schock na tak lo awm ta se, mipuite tana hlauhawm deuh chu electrict line hi ni. Hniam te te-ah hian a in zawm hnawk nuaih mai a. Hei hian kan khawpui a tiṭawp a, ram dang aṭang lokal hian an hmu duh thei hle. Hei hi chinfel atan ka it khawp mai.
Tunah chuan kan khawpui chhung hi electrict hrui, telephone, star cable hruiin a khat a ni ber. Ramdan mi lokalte pawh hian mak an tih thu an sawi ka hre fo mai. Londona kan kal khan. Street light te, electrict a ṭha em em, mahse, electric hrui in zam hmuh tur a awm lo. Kan khawpui hi sik leh sa nuam si a, India ram khawpui number pawla siam a harin ka hre lo.
Building sak chung chang
Kan khawpui chhunga building kan sakte hi a hmun nena inphu lo hian sang deuh deuhin kan sa a. Hei hi fimkhur a ngai khawp mai. Tun aiin municipal te hi khirh lehzual se, chhawng khat bak hi chu sak phal lo tawp mai se kan khawpui hi a him zawk deuh ang? Agartala-ah chuan inchhawng khat bak sak phal a ni lo a, a sa duh an awm chuan sum tam tak an chawi a ngai a, tax a sang em em bawk a ni. Kan khawpui him zawk nan mipuite pawh hian hriatthiamna thui tak kan neih a ngai a ni.
Kan khawpui hi han thlir hian a him lo a ni. Lirnghing na tak te lo thleng palh se, ngaihtuah phak bakin a chhe nasa dawn. Kan insak a sang hlawm si, a hmun a awih bawk si a, tuna ṭanga theihtawpa kan inven ṭhat loh chuan chhiatna nasa zawk kan tawk ang tih a hlauhawm ta a ni.
Kan ram hi a lei a nghet lo a, Aizawl khawpui phei hi chu In a tam tawh si a. A lei nghet si lova, chhaw sang tak takin kan sa a, a him lo a ni. Ruah sur rei deuh se min mai thei tur hi a tam lutuk. Tui luanna mumal kan nei ṭha si lo. Kan kopang te hi lungrem ṭha tawka rem vek atan a itawm ka ti. Durtlang leimin avangte pawh hian kan harh chhuah a ngai. Khampang leh awih tak takah foundation mumal awm bawk si lova In ka sa te pawh hi a him em tih kan in enlet a ṭul khawp mai. Thuneitute pawh hi tun ai hian khirh leh zual sela ava ṭha em!
Tui luankawr ṭha zawk siam
Kan khawpui chhiatna lo thleng leh leimin tam chhan pakhat chu tuichhe paihna luankawr ṭha tawk lo hi a ni. Tun aṭanga kan fimkhur hle loh chuan chhiatna nasa zawk kan hmabak. Mi tinin tuichhe paihna felfai leh ṭha zawk siam ṭheuh ila, hun lokal zel turah kan him zawk nan. Motor kawng leh kawng sirah hian side drain felfai tak siam ṭheuh ila chuan kan felfaiin, kan kawng pawh a tlo zawk ngeiin ka ring. Tuichhe paihna leh side drain
ṭha kan neih loh chuan, kum tinin leimin a nasa tual tual dawn a ni.
Khawpui a lo thawl zawk theih nan...
Kan khawpui hi a lo thawl zawk theih nan chhun lamah private car hi tlan phal lo rih mai sel a. Two wheeler leh taxi leh city bus te hi tlan mai ta se. Official leh mipui tana pawimawh tih lo chu. City Bus te pawh hi tun aia changkang zawka ruahman a, mumal zawka service tir nisela. City bus, taxi leh two wheeler taxi te pawh rate dik taka tlan tir ni se; christian lo te tan pawha entawn tlak ni turin. Sorkar hian mipui dimdawi tak si, mah se khauh taka hma an lak thuai loh chuan kan khawpui hi chenna tlak lo a ni mai dawn. Nitin pem lut an pung zel a, lirthei a pung reng bawk si - a hahthlak lam deuh tawh a ni.
Mipui kan pawimawh
Sorkar ti sorkartu chu mipui kan ni. Mipui tel lo chuan sorkar a awm thei lo. Chuvangin, sorkar hi kan ta a ni. Tu pawh lo sorkar se, kan ram ṭhatna turah chuan kan thlawp tlat tur a ni. Mipui hian keimahni hlawkna tur ngawt ngaihtuah lovin, kan ram, kan khawpui ṭhatna tur thlir chunga sorkar kan thawhpui loh chuan ram leh khawpui nuam kan siam thei lovang.
Kan khawpui siamṭhatna tur leh hmasawnna tur angah chuan Kohhran, khawtlang, leh pawl hrang hra te pawh kan ṭanrual a, sorkar nen ṭha taka kan thawh ho a ngai. A theih ang anga sorkar nena ṭangruala ram hi kan siamṭhat a pawimawh. Mizoram angah chuan Kohhran leh khawtlang hian awmzia a nei thui em em a. Sorkar mi pawimawh leh ram hruaitute pawh Kohhrana member leh inhmang tak tak vek kan ni.
Reuben Thara