Written by
David Sailo

AMC INTHLAN TLHLIR LETNA

A lan dan leh Party tin ṭhatna tur zawngin i han thlir teh ang.

Postal Ballot
Sorkar hnathawk, inthlan kaih­hnawiha duty-te zingah ZPM - 520, MNF - 415 leh Congress - 374 hi vote hmuh dan a ni a, hengho zingah hian ZPM a beiseina nei hi an tam ber tih a lang a, Party dang pawh hi hniam tak chu an ni hauh lo. 

Vote hmuh dan
Party tin Vote hmuh dan (vote share) hetiang hi a ni. 
MNF -  51190 (40.30%)
ZPM -  44683 (35.18%)
INC  -  30359 (29.90%)

Vote insem tlan dan en hian in sawi thei viau tur khawp an awm lova, inthlauhna hnaivai te te an ni hlawm.

ZPM hian pahnihna hauhna Ward 8-ah an nei a, MNF hian pahnihna hauhna Ward 7-ah neiin INC hian Ward 4-ah an nei ve bawk. Pathumna hauh hi INC-ah tam berin Ward 13-ah an hauh a, ZPM-in Ward 5-ah hauhin MNF hian Ward 1-ah chiah pathumna an hauh thung. 

Party malin thlir tawh ang. Party lian pathum chauh. 

MNF - MNF hian 2018 MLA in­thlana an strategy pangngai an hmang a, Party chhunga mi ni lo mi chal­lang leh hmingṭha an sawm lut nasa a, an chakpui. An chak hnu a CM thusawi kha a ṭha in a tawk hle mai. Chapo rawng a kai lova, an dinhmun dik tak aṭangin lawmthu a sawi tâwk hle. Candidate an nei ṭha chungchuang hret a, hei hi an hmanraw ṭha ber a ni. 

Party dangin an tluklohna chu taimakna-ah a ni. Opposition ang maiin an sahuai serin an campaign taima a, tha an thlah lo. An MLA, MOS, Cabinet aṭanga CM thlengin taima takin an bei a, thawhrimna aṭanga teh chuan hlawhtling tlak ber an ni. Candidate set ṭhat leh taimakna an champion pui a tih theih ber awm e. An auhla fuh tawk lo erawh an tan mangkhawng a la ni thei. "State Sorkar thawhpui thei ngei tur" tih kha 2015 a an auhla letling thawk a ni - 2025 AMC inthlanah state-ah lo sorkar ta lo se, auhla tur a van phah thei ang. 

An chakpui ber strategy, pawnlam mi mi hmingṭha sawm luh hi Party tinin an in tih hmuh chho zel dawnin a lang a, kan ramin a ṭhatpui ngei ang. Chutih rualin Party GS rual beisei sang tak neite a tihnual ve thei a, mi thar naupang zawkin an lehkhalh fo dawn tih a lang - ram tan ṭha zawk mahse Party ah chuan vuihmui a siam telh telhin a rinawm. 

Ward 11 lak bakah Ward 7 a pahnihna dinhmun an hauh thei hi an chhe viau lova, a ṭha ber chu an la ni chiang, mipui pawhin rinna kan la nghat tih a lang reng mai. Vote share chhut erawh chuan ZPM hi mit ti mim tham an ni tih an chiang ang. Inthlan leh hma erawh hi chuan boruak danglam thei a la ni. 

ZPM - Ka beisei dan aiin seat khatin an la tlem. Hmeichhe Ward 6 awmah Ward 5 an la thei a, mipa Ward 13 ah Ward 1 chiah an la mai kha an zirchian ngei a ṭul ang. An hmeichhiate kha an ṭha filawr lo, mahse an solid lo chauh. Mipa 12 tla ta te kha chhui tham a ni. Khawi lai nge an chaklohna? Hmeichhe candidate-te kha eng party pawh an ṭha em em vek a, mahse ZPM hmeichhiate an dingchang nalh. Candidate ṭha tak tak karah mipa an NIL lo chauh kha candidate set ah duhthu a sam lo a ni thei a, taimaknaah an hmeichhiate an pha lo hle pawh a ni thei. In zir fin nan hmang se a ṭha ngawt ang. 

Inthlan hma deuhin MNF Vice President-in an MLA te a vau zam a tih theih a, campaign naah an hmel an lan ngam lo. Aizawl Bial 5 a ZPM MLA te an thawk chhuak ve ngam lo kha an chhiatpui ve bawk. Anni an reh ṭhup a, Pu Duhoma leh Pu TBC Lalvenchhunga chiah kha hah takin an tei kual a, thu an sawi nasa hle. Midang Headquarters hruaitu thlengin rinrawl an nei ve lo. Khati chung, Unit pawh nei mumal lo khan Ward 6 an la thei kha a ropui dangdai viau zawk. 

Ka lo vaukhan tawh ang deuh khan 2023 General Election thlir chuan ZPM hi AMC ah Sorkar lo se an tan chuan malsawmna a ni letling zawk. Lo sorkar se, state sorkarin theih chin chinah an hrêk dawn tih an thusawi duhdanah a lang vek a, 'Kalphung thar' tia beiseina sang tak nena kan thlir kha tawnhriat ngah Congress leh MNF in han bei tak tak se pressure an zo lo thuai ang a, engruai ni lovin 2023 a an boruak tur an vaw chhe vek thei zawk a ni. 
Tunah chuan Pressure Group ah ṭangin 2023 thleng duh duh sawi piap piap thei tur Councillor 6 an nei a, an vannei phian zawk a ni. Taimakna leh candidate (pawnlam mi thengin) neih ṭhatah ṭan an lak a ṭul hle ang. 

INC - Congress hi paihthlak an nihna a la rei lo tih a lang a, Zu zawrh tawh loh rawn thupui mahse "Kohhran ṭawngtai chhanna zu zawrh" tih kha bengah a la cham a, mipuiin kan kaitho thut mai dawnin a lang lo. Councillor tling pahnih an neihte erawh hi chu chhuanawm vêng vâwng tak an ni. Ward 2 chauh la mahse vote share-ah chuan an hniam lutuk hauh lo a, mi nghet, sanghet an nei ṭha a, hruaitu a zira tho leh mai thei, beih huphurhawm tak ni ve thei reng an ni. 

2023 ah hian hnah hlui ṭil a, hruaitu thar hruaina hnuaiah sem Policy bansana ram hmangaihna nen hma an la tak tak a nih chuan beihtham tak an ni ngeiin a rinawm a, hruaitu ah erawh CHANGE an mamawh lian ber niin a lang.

Mimal ṭha kan thlir
Congress pachhiat ber lai leh thli tleh loh vanglaia General Ward a Congress hmeichhe candidate a tling nawlh mai te, Term thum a zawna Pu Rosiamngheta, Congress aṭanga a tling te, Ward pawnlam mi daih Nl. Baryl tling nawlh te, Minister Robert-a bial, AMC Mayor chhuahsan bial aṭanga candidate naupang ber ZPM hmeichhe candidate tling nawlhte chhût chian hian Aizawlah hian Party thlir lovin mi ṭha kan thlir nasa a. MNF-in mi ṭha leh fel, khawtlang pa nih tling mi hmingṭha candidate an ngah ber tihnaah ka ngai. 

Thlirna hrang hrang
Aizawl bikah, mithiamte zirna Zonet Panel  te sawi hi a dikin ka hria. Candidate puan hma aṭanga Party rawng neisa, inhmangte hi 16% chauh an ni a, candidate puan hnu a mimal miṭha ena vote thlak hi tam ber niin 30% an ni. 26% hian Party leh an Manifesto thlira vote thlak an ni a, social media-in a chiah hneh vanga vote thlak hi 5% chauh nia chhut a ni. Hei hi a thleng dik a, a tam ber 30% te sukthlekin thlan tlin an ni a tih theih. 
Local Council hi tehfung dik a ni lo tih a lang a, LC ngah ber pahnihna INC-in Ward an la tlem ber. Aizawl puma LC pahnih chauh Form theiin Ward 6 an la thei a, chutiangin AMC hi MLA inthlan tehfung tling tak a nih a rinawm chuang lo. 

Tlipna: MNF hian tun ṭumah hian chak dan an thiam hle in ka hria, Party dang tan pawh entawn tlak an ni. Taimakna kawng leh candidate zawn kawngah an fimkhurin an set chhuak ṭha em em mai hi entawn tlak an ni bawk. 
Kum 60 chuanga upa Party-in Ward 11 an la a, AMC Term hmasa a an lak zat chiah a ni. Hma an sawn lova, an hniam lo bawk. Chutianga Party upa ve bawk INC-in chak lohah pawh Ward 2 chauh an la hi insiamṭhatna tur an nei ngei ang. Ward 4 tal la se, ZPM + INC Sorkar a pian ka ring a, mahse Ward 2 bak ka beisei pui lo a, ka ring dik.

ZPM anga AMC a an vawi khat dinnaah Ward 6 an la thei hi dah tet chi an ni hauh lova, mipa pakhat chauh an tling erawh an Party hian an zir chian a ṭul ang. AMC Term thar tura Board of Councillors zawng zawngte duh­sakna sang ber ka hlan e.

David Sailo