Written by
Zomawia Khiangte
EXAM HMACHHAWN DAN (Class X leh XII exam hmachhawn turte pualin)
Exam chu damdawi kha ang a ni
Zirlai nih hrehawmna ber pakhat chu exam hmachhawn ngai fo hi a ni awm e. Zirlai thiam thei deuhte tan chuan zirlai nih tinuamtu a ni ve thung a; chutih rualin zirlai tam zawk ngial hi chuan exam hi nuam an ti lem lo.
Amaherawhchu, exam tel lo zirna chu zirna kawrawng mai a ni fo ṭhin. Exam hi awm ta lo se thiam tak tak duhna thinlung pua lehkha zir chu ram pum huap pawhin chhiar tham lek an ni ngei ang. Damdawi kha hi kan dampui fo a, exam pawh hi kha hle mah se kan ramin a dampui ang.
Exam chu rangkachak tihthianghlim nana rawhtuina mei sa tak an hman ang hi a ni a. Rangkachak fîr tha leh thianghlim tak kan duh chuan a rawhtuina mei chu a sa tawk hle tur a ni. Chutiang bawkin Exam chuan zirlai tha leh tha lo a thliar dawn miau avangin a zawhnate chhan a harsa tur a ni a, zir mang lova pass mai theih tur khawpa awlsamin zawhna siam tur a ni lo. Answer paper check tu pawhin fîr takin a check ang a, duhsak bik a nei thiang lo.
David Bly chuan, "Thawkrim uk lova hlawhtlinna beisei ve ngawttu (entawna pass tumho) chu mahni tuh hah miah loh rah seng tum ve ngawt ang lek a ni," a ti. Rim taka lehkha zir uk si lova entawn ringawta pass tum ve ngawt nih hi a pawi hle. Thiam tak tak si lova certificate dawn ve ngawt hian zirna quality a pawt hniam hle a ni. Zir taimate tan a rilru nat thlak hle a, ramin a chhiatpui bawk a ni.
Mi taima leh tuarchhelte lallukhum hi mi thatchhia leh tuar zuauten an khum ve tur a ni lova, thîk pawh an thîk tur a ni bawk hek lo.
Exam tura inbuatsaih dan ṭha
Zirlai i ni a, exam turin i inbuatsaih mek a ni. Exam a hnai tawh hle a, chutih rualin zir tur ber pawh hre lovin i mang a ang ve hle ringawt thei bawk. Hengte hi hre reng rawh le -
1. Exam hmachhawn tura manganna (exam anxiety) hi i nei em? He manganna hi manganna ṭha a ni. Pasal nei tirte khawsika an dam lo hi 'damlohna ṭha mi' an lo ti ṭhin ang deuh hi a ni. Kha exam anxiety khan i lehkha zir lam ngaihtuah turin a tur che a, tichuan tih tak zeta zir turin i taksa a hruai lut dawn a ni.
2. Study Routine insiam rawh. Entir nan: Zing dar 4:00am- 8:00am - English.
9:30- 12:00 - Pol. Sc.
1:30pm- 3:30pm - Edu.
4:00pm-5:30 pm- Mizo
6:30pm-11:pm- Hist.
Hetiang hian lehkha i zir chuan lehkha zir dawhkan hmaa 'eng nge ka zir ang aw?' tia inngaihtuah buaina a bo tawh ang.
3. I lehkha zir hun chhung rei hrim hrim rawh se. Study routine ṭha tak neih chuan ni khata darkar 10 zir hi a har vak lo a nia.
4. I lehkha zir, i learn-by-heart sa i theihnghilh fo em? I theihnghilh ve fo a nih chuan mi ang pangngai i ni tihna a ni. Mangang lo la, revise ngun mai rawh; chu chu a damdawi ṭha ber a ni. I classmate te hming i theihnghilh ngai lovang, a chhan chu i koh ngun vang (an hming i revise ngun vang) a ni. I revise zin na na na chuan i theihnghilhna chance a tlem telh telh ang.
5. Lehkha thiam thei tak i nih chuan a textual knowledge ṭha tak nei la, own word a a tam thei ang ber chhang turin inbuatsaih rawh; chu chu a ṭha ber. Mark hmuh san hrim hrim i duh erawh chuan hrethiam chungin note learn-by-heart la, exam hall ah phuah belh zeuh zeuh rawh.
6. I learn-by-heart sa en lovin ziak chhuak ṭhin rawh. Taima hna a ni a, a ti peih tan chuan hlawk thlak tak a ni.
7. Exam laiin eitur ṭha leh vitamin ṭha ei ching rawh. Tin, chhungte titina leh TV ri hnai vai, rilru kai peng thei tur bulah lehkha zir lo hram bawk ang che.
8. Kohhran leh khawtlang lamah in hmang tam rih phawt rawh. I tel lovin an ti thei e. I exam zawh hunah thlamuang takin result nghak chungin i duh chuan i inhmang zawk dawn nia.
9. I mobile phone kha khawih lo tawp rawh. I bul hnaia a awm chuan khawih loh har i ti hle ang. I khawih phak lohna turah dah daih rawh. I ban phakah awm lo tawp rawh se.
10. Mahni inkhawngaih suh. Mi tam tak chuan nasa taka lehkha an han zir dawn hian hrehawm an ti a, anmahni leh anmahni an inkhawngaih ṭhin. Hei hi thil ṭha lo tak a ni.
Lehkha zir avanga thi an awm ka la hre lo. Khaw vawt lutuk takah leh khaw lum lutuk tak hnuaiah pawh mi tam takin lehkha an zir mek asin.