Written by
R.Lalhmangaiha
Bethlehem Veng
ṬHALAI, NU LEH PATE U, I HARH ANG U
May, 2019 thla tir lam khan Mizo Hnam Run chhung inkhawmah Pu R.Lalzirliana, Power Minister chuan thu a sawi a. Tunlai hian ṭhangthar leh ṭhalai zingah an nu leh pa, pi leh pute thawh chhuah sa ring a, engmah thawk peih lo an tam thu te, hnam dang leh Vai chimral ni lo, ṭhalaite thatchhiatna avanga kan hnam hi chimrala kan awm mai a hlauhthawn thu a sawi.
Minister thusawi khan ngaihtuah a ti thui hle mai. Ṭhalaite zingah tunlai hian hnathawh peih si lo leh thawhchhuah nei lo, smart phone changkang ber chi te, bike/ scooty leh car chhuak thar apiang neih tum tlat an tam a. Hengho, chhungte chawmhlawma khawsak sang taka khawsak tum tlat, an theih vena kawngah pawh hna thawk peih hauh lote hian, a tui tui ei an la tum zel bawk. Mizo ṭhalai lehkhathiam tak nih duh, lehkha zir peih leh lawi si lo kan kawl ṭeuh mai ang aw.
Lehkhathiam zingah sorkar hna sang tak thawh duh, mah se hna sang thawk thei tur khawpa in zir peih leh miah si lote hi kan va tam ta em! Tunah pi leh pute emaw, nu leh pate thlazar hnuaiah nuamsa taka khawsa mekte hian, an ṭhat lai hun nuamtawl nan ringawta an hman chuan dinhmun ngai rengah an ding lo ang, an chhungte hian an chawm thlawn kum khua reng thei bik dawn lo, dinhmun inthlak thlengna khawvel a ni. Ṭhalaite u, harh ang u.
Nang ni, nu leh pa te u, fate enkawl hman hauh lova sum leh pai, in leh lo ṭha ringawt din buaipui ṭhintu i ni maithei. 'Khawvela rohlu ber chu fanau rochante hi an ni' an tih ṭhin kha. In leh lo neih lohte hi zahpui tur a ni lo. "Ama in ngeiah a thi a, a ropui hle mai" an tih kan hre ngai lo. Mi in hnuaiah a thi tih avanga ngaihnep tumah an la awm hek lo. An thih nia kan mi ngaihsan leh ngaihnepte chu an damlaia an nungchang leh thil tih a zir a ni daih zel.
India Prime Minister pawh ama inah a cheng lo, a bangalow-ah a cheng a, India President pawh Rashtrapati Bhavan-ah a cheng daih. Mizoram Chief Minister pawh a lal vanglai berin ama inah a cheng lo a, CM Bangalow-ah a cheng daih.
US President pawh a ropui vanglai ber chuan 'White House' a luah ṭhin. Kan Pastor thawk lai mekte lah 'Pastor Quarters'-ah an cheng daih zel. Nangma in sakah i chen loh avang khan insit lo la, In satu an awm a ngai a, a luahtu an awm a ngai bawk.
Ei leh in ringawt buaipui reng mai, tu leh fate ngaihtuah hman reng reng loa awm hi thil ṭha a ni lo. In tur neih loh vanga tuihal dang chara thi Mizo zingah an la awm lo. Ei tur neih loh avanga dul thep ta veka thih phah lah kan la hre ngai hek lo. Ei leh in tuar loh avanga thi ta erawh an tam hle thung. Engkim ngaihtuah hi a chin tawk a awm ngai e.
Mahni in chhung leh office awp lum hman reng reng lova birthday lawmna a kal kur zut te, tute thih cham lawm ni awm taka mi thih chama lan ve ziah tum te, Sap hovin rim takin kar tluanin hna an thawk a, kar tawpah intihhlim nan 'weekend' an hman ṭhin anga hnathawh nei ve loten 'weekend' kan hman ṭhinte hi sim ang u. Mizote hi ṭul map lovah leh ṭangkaina tur awm hauh loah hun kan khawhral nasa lutuk. Hnam boral tur zia hi sim ila, kalsan ang u. Sum leh pai ngaihtuah nasat lutuk te hi mahni inhremna mai a ni. "A ni chu sum a ngaihtuah nasa a, sum a ngah tawk tawh a. Sum a mamawh belh tawh lo, a duhtawk tawh" tih khawvel mi hausa zingah an la awm lo.
Ṭhalai te u, vawi khat pian ve manah zu leh drug avanga thihte hi thil zahthlak tawp khawk a ni tih hria ula. Ṭhalai ṭhenkhat hnathawk peih si lo, pi leh pu, nu leh pate 'tar chawmna' (tar pension) lak hun nghakhlel taka lo thlir a, hman sak ṭhintute pawhin simna chang hriat a hun e.
R.Lalhmangaiha, Bethlehem Veng