Written by
Bonny Lalrinliana

RATE CONTROL

Hman aṭanga vawiin thlenga ka hriatthiam theih loh thil man in bituk sak chungchang hi. 
1. Hlawhfa rate
2. Vawksa rate
3. Lumeh man
4. Taxi fare  
Heng rate hi san a nih apiangin mipui leh sawrkar leh Local Council leh Village Council hi an ri hluai ṭhin. An ri hluai a mahse tih loh hlen phahna a ni ngai chuang miah lo. Mahni zuam zawng leh ngam zawng chungah hian thuneihna hi lantir kan chakin kan duh mai a ni em? 
A hna hnuai­hnung thawkte hlawh san a nih a kan hmalak ang hian hna sang zawk thawkte hlawh san a nih hian eng vangin nge hma kan lak loh fo ṭhin? Chhung tin nghawng tui bill, electric bill a puna ngawi duk si; sawrkar hnathawk hlawh a pun a thehhmeh ang maia reh leh ṭhiap si hi rorelna dik a ni dawn em ni? 
Thil dang man a pung thur thur a, beng kan hup tlat a, in luah man chenin a pung a kan ngawi reng a. Eng vanga keini Local Council-te hian labour hlawh sang chu ngai thei lo bik viau nge kan nih? Keini pawhin kan lawmman hi sang ve tawh rawh se kan ti tho a ni lo'm ni? 
A thawk taima chuan hlawh hnem rawh se kan tia eng vanga thlabi hlawh pawh nei lo hlawh sang ve tur chu itsik ang hrima kan khap beh? Mi hausa hlawhfa chhawr ṭhinte fuihpawrh leh kaihbuah hian kan ṭang mai mai a ni lo maw? Heti khawpa kan sa duh bera kan in­todelh lo chung hian engatinge vawksa rate chu thunun kan tum tlat ni? 
A to ang a, kan intihhmuh ang a, a lo tam ang a, a tlahniam mai dawn alawm. Mamawh khawp kan thar loh miau chuan a thar chhuaktute nihlawhnaah hian engatinge kan dah thiam hauh loh? Thil dangah chuan mi tih loh tih nachang hriate fing kan tiin kan fak leh chiam ang lawi a! Eng chu nge a danglam tak na? Kan ngaihsan zawng a nih leh nih loh mai hi em ni kan tehna hrui chu? 
Eng kan ti zo ta nge ni mi harsa zawkte din khaw­chhuahna dip zawnga zau taka ke kan pen a, a neinungte neih belh­chhahna tur dipdal tura kan ek cheh ṭhut leh tlat ṭhin lawi si le? A bul ngaihtuah loa a ler leh zika ṭhuai kan ching hi Mizote hian kan inbihchian a va ngai tak em! 
Bonny Lalrinliana