Written by
Dr. H.T.C. Lalrinchhana
Zamzik Siang Bethel Veng, Zemabawk
Vantlang kawngpui
Mizoram chhunga kan dan neihte:
1: The Mizoram Highway Act, 2002 leh the Mizoram Highway Rules, 2007 angin-
1: The Mizoram Highway Act, 2002 leh the Mizoram Highway Rules, 2007 angin-
(1)Mizoram chhunga kan kawngpui neihte (National Highway tiam lovin) hi hetiang hian thliar fel a ni [S. 3]: State Highway (SH); Major District Road (MDR); Other District Road (ODR); Village Road (VR).
(2)Highway Authority hian sorkar phalna la hmasain kawngpui zuahna turin in (building lines) leh ruahmanna dang (control lines) a duang thei ang.
(3) Ram dan dangah eng pawh chuang se Highway huam chin leh in sak phalna chin (building line) inkar te hi khuahkhirh a ni ang.
(4)Highway huam chhunga in leh bungraw awmte hi a neitute thu ngaihthlak phawt hnuah Highway Authority hian Police te ruaiin emaw an ṭhiat/ hnawt chhuak thei ang. Heta senso zawng zawng leh a behbawm ṭulte hi chutiang bungrua neitu tum tur a ni.
(5)Highway Authority hian lirthei tan emaw, kea kal tan a him tawk lo-a a hriat chuan Highway hi a khar thei a, a ṭul angin thu pek dang pawh a siam thei.
(6)Highway tibawrhbang zawnga lirthei chhe siamna din / ranvulh chu lei chawitir theih a ni.
(7)Phalna nei lova Highway a lo inkulh emaw, thu pek dang zawm lote pawh pawisa tam tak chawitira hrem theih a ni.
(8)Lirthei leh ranvulhte hre reng chunga Highway tichhe zawnga thlahthlam/ enkawltu pawh pawisa tam tak chawitira hrem theih a ni. Highway Authority hian pawisa chawi turte hi a lo chawitir thei (compounding of offences) bawk. Tin, Highway Authority emaw sorkar-in a ruat dang officer-ten ziaka thu buai an siam a nih loh chuan ‘court’ in thu buai hi a kalpui thei lo ang.
(9) Mi tu mahin thlai chingin emaw, kawng dang pawhin Highway an bawhthuah (encroach) tur a ni lo. Vantlang kawng (Highway)-ah tuihawk (in chung aṭangin) emaw pawh an luantir thei lo ang.
(10) Vantlang kawngpui, a kotlang aṭanga teha ft 40 huam chhungah ek in/ inthiarna uluk taka pin ṭhat tih loh chu siam phal a ni lo. Tin, hemi ft 40 huam chhungah bawk hian leivung eng chi mah chhek/ dah phal a ni lo. Vantlang tana hrisel lo thli bawlhhlawh paih/ luantir pawh phal a ni lo.
(11) Mi tumahin kawngpui aṭanga ft 20 huam chhungah ran talh phal a ni lo.
(12) Vantlang kawngpuiah lirthei thununtu awm loin tumahin lirthei an hnutchhiah tur a ni lo. Vantlang/ lirthei che vel tibuai zawngin mi tumahin vantlang kawngpuiah an lirthei an hung/ dah tur a ni lo.
Dr. H.T.C. Lalrinchhana, Zamzik Siang Bethel Veng, Zemabawk