Written by
- Chhana Ralte
TRAFFIC JAM, INTLANCHHAWK PAHOSS LEH A BEHBAWM
Kan hriat ṭheuh angin Aizawl-ah traffic a jam nasat ṭhin avangin kawng hrang hrangin sorkarin hma a la a, traffic jam chhan ber chu motor tam vang leh kawngin a dawl zawh loh vang a ni mai a, traffic jam kaihhnawih hrang hrangte i lo bih thuak thuak ang u hmiang.
Intlanchhawk: Mawlmang taka ngaihtuah pawhin intlanchhawk hian khawlaia motor chu a titlem duak dawn tih a hriat reng mai.
Mahse uluk zawka ngaihtuah chuan hun reilote atan chauha hman tur chi a ni. A chhan chu intlanchhawk avanga chhuahna nei lote khan intlanchhawk a nih vangin an chhuah loh phah bawk si lo a, an neih chuangliam pawh ni bik lo hmangin an lei belh a ngai ṭhin a ni. Chuvangin intlanchhawk hian traffic jam a ti ziaawm zuai a, kum 2 a vei meuh chuan mipuiin 'tlan loh nia hman tur' kan lei leh tho.
Mipui kan dem maithei a, mahse a rawn chhuahna rilru zawk hi a demawm angreng. Mipui chhuak tur venna mai a ni a, a lei belh theite a ven loh laiin a nghawng nat berte chu lei belh ve thei lote an ni. A lei belh thei ṭawk ṭawkte chhungkaw dinhmun pawh a tihhniam phah ang, bank-ah dah se pung tur kha a hlutna hniam zel tur leinan an hman a ngai tlat.
PUBLIC TRANSPORT: Mipuiin mahni puala motor neih ve hram kan tumna chhan hrang hrang awm thei zinga pawimawh tak mai chu public transport kan nei ṭha lo a ni. Taxi leh bus tam tak, kan mamawh aia tam kan nei a, indinchhawk a ngaih phah. Mipui mamawh phuhrukna anga miin an hman laiin keini chuan eizawnna kan dah hmasa a, chuvangin an hlawh tur aṭangin chuan man kan duang a, a to ta em em mai a ni. Sorkarin a rate siam ve ṭhin bawk mahse a rate angin a kal theih loh tluk a ni. Ramdangte hi keini aia fel bik angah ka ngai lo chungin a rate anga an tlan theih chhan bik erawh ka hre lo.
Sorkarin mipui a dem a, mipuiin sorkar, mahse a fel thei rih chuang lo tih kan hria. Public transport rintlak hi nei ila, duh hun hunah koh harsa lo se, a chuan man rate pangngaiin hmang reng thei ila, motor neih ve kher ṭul ti lo kan tamin ka ring.
PAHOSS:
Motor intlanchhawkin a hrin chu motor a tam phah a, chuvangin motor ding mai mai turte dahna tur kan mamawh leh ta a ni. Sorkar sum hi mipuite ta a ni a, chuvangin sem ral mai mai tur a ni lo, hlawkna tel let tur a awm loh phei chuan. A tira he scheme an duan laia ka beisei danah chuan a pung tlemtein an puk tir ang a, muangchanga rulh turin emaw, pawisa an pe ang a, sorkarin an parking siam chu kum 10 chhung te emaw a enkawl ang a, parking man a khawn ang a, a hmuhchhuah hunah a neitute a pe let leh turah ka ngai deuh. Mahse a pe tawp mai a nih hmel. Hetiang scheme hi a ṭha lo viau.
Motor intlanchhawkin a hrin chu motor a tam phah a, chuvangin motor ding mai mai turte dahna tur kan mamawh leh ta a ni. Sorkar sum hi mipuite ta a ni a, chuvangin sem ral mai mai tur a ni lo, hlawkna tel let tur a awm loh phei chuan. A tira he scheme an duan laia ka beisei danah chuan a pung tlemtein an puk tir ang a, muangchanga rulh turin emaw, pawisa an pe ang a, sorkarin an parking siam chu kum 10 chhung te emaw a enkawl ang a, parking man a khawn ang a, a hmuhchhuah hunah a neitute a pe let leh turah ka ngai deuh. Mahse a pe tawp mai a nih hmel. Hetiang scheme hi a ṭha lo viau.
PRIVATE PARKING LEH
KAWNGPUI PARKING:
Sorkarin parking nei vek turin min ti a, ṭhenkhatin an ngaipawimawh a, midang an zah bawk a, man chawiin parking an siam a, mahse a siam ve lote an vannei rih aniang, kawngpuia dahin sum an hum tlat thung. Rorelna dikah chuan misualte an chep ang a, mifelte'n nuam an ti ang tih a ni a, a hnawksakte zawkin nuam an la ti zawk tlat niin a lang.
Kawngpui kan zauh a, mahse kan zauhna lai apiangah parking atana hmang duh an awm zel. Zohnuai kawng zauhte pawh motor lian park-na a ni leh mai. Kawngpui zau hi kan mamawh lo a nih chuan mipui sum hmanga siam a ṭul lo a, kan siam a nih chuan parking atana hman leh mai mai tur a ni lo, sum a uiawm.
Kawngpuia parking neih bik tlat hi a dik lo hrim hrim. Motor tlan tibuai lo pawh ni se a awl zau mai zawk tur a ni. Dah kha dika kan hriat tlat chuan midangte dah pawh a dik kan tih ve a ṭul a, kan dah ṭheuh chuan a chep dawn si, chuvangin motor kan nei duh a nih chuan parking hmun kan neih fel a dik phawt a nih chu.
SUMDAWNNA HMUN:
Kawngsira dawr remchang nei thei chuan a duh ang dawr a siam tawp a, parking mumal ruahmanna a neih loh avangin bungraw thiar chhung zawng mipui kawngpuiah motor lian a inhung rup a, kan buai char char zel chu a nih hi. A duhin workshop an siam a, an motor siam laite kawngpuiah an dah tawp mai zel bawk sia...
Phalna petu an awm turah ngai ila, phalna pek dan mumal a awm lo a ni chek ang a... Chutiang dan a awm lo a nih chuan siam mai a ṭhat ka ring, nitin kan buai tawh a ni si. A siam theitu chu kan thlan tlin sorkar ni awm tak a ni.
KAWNG CHHAWNG:
Hei hi thil ṭha tak, mahse han tih tak tak dawna harsa tak niin a lang. Kawng chhawng kan siam em a nih loh pawhin kawng intawhkhawmna leh remchang laia flyover/bypass siam erawh kan mamawh viau.
LONG TERM SOLUTION:
Traffic jam hi pumpelh vek theih a ni lo a, mahse tuna kan chinfel tum dan ho reng rengte hian thui tak min thlen dawn lo tih a lang reng mai. Chuvangin policy mumal tak kan mamawh ta a, chu policy hmang chuan thingtlang kan tihmasawn ang a, kawngpui ṭha, sikul, damdawiin ṭha tak kan pe vek ang a, Aizawla awm kher an mamawh dawn lo a ni.
Aizawla lut kher lo kawngpui lian tak tak chhim leh hmar zawngin thlur sung sela, a zia bawk ang. Tuna Aizawl bul vela ramte hi a la tlawm deuh lai hian kawngpui ṭha tak tak inphan chuk bawk se, mipuite pawh kan awm hreh lo ang a, khawpui bit lutuk pawh kan pawt darh thei ang.
Mipuiin an luah tawh hnua kawngpui siam chauh kan tum chuan a buaithlak tawh ṭhin. Pu Ṭhena policy angin Aizawla thil pawimawh tam lutuk hi pawn lamah sawnchhuah ni se, Aizawl pan khawm lovin kan chhuak darh sung sung mai dawn a lawm.