Written by
R.Lalfakawma
Seling

Sawi leh ruahman ang hian ti mai ṭhin ila

Officer pakhat hian min rawn tlawh dawn a, tour programme kan hmuh hma hmain tour programme ruahman anga a kal loh tur thu min rawn hrilh nghal a, min hrilh lo ni se kan inring sual nasa ang. 

Programme sheet chu min rawn thawn ta tho a, zawm loh tur ni si kha eng vanga min rawn thawn nge a nih tih erawh ka hre lo. Ka lo ngaihdanah chuan an zawm loh tur thil chu min rawn thawn kher lo se, phone hmanga min hrilh kha duhtawk mai se ka lo ti a. Zawm loh tur programme sheet in thawn kha a hlutna ka hre lo a, a chhuahtu officer kha a intizahawm lo mai maiin ka hre bawk.

Sawi leh ruahman lawk anga kan awm lohna langsar ber chu hun vawn dik chungchangah hian a ni awm e. Hmanah chuan kan minister leh MLA te hi chak deuh deuha tlan a, a huna thleng hman si lote kha an ni; hun bi tiam pelh hnua rei tak tak nghah ngai deuh vek an ni. Tunah chuan hma an sawnin hun vawn dik kawngah entawn turin an awm ta; chak tak taka tlan fua fua aiin a hun taka thlen an ching ta a, mipui min nghah chang pawh a awm ta zawk fo mai. Official ten hun an vawn dik na na na chuan mipui lam pawhin loh theih lohvin hun vawn dik kan zir chho mek a, hma kan sawn zel e. 

Lirthei neituten High Security Registration Plate (HSRP) kan hman tirh dawn khan, “Hetiang hi kan hman hnuah chuan kan lirthei hi lo bo ta se, a plate hmang hian a awmna chin kan hre thei dawn a ni” tihte kha keini hriat ve dan pakhat a ni, tu sawi nge lo ni reng reng le? Chips hmanga thil hmuh chhuah zung zung theih a nih tawh avangin plate chhungah khan eng chips emaw an dah ang a, an hmu chhuak zung zung mai turah kan ngai nghet hmiah a, mahse a lo ni hauh lo a nih hi! HSRP pawimawhna leh ṭangkaina hi a hria chuan han sawi fiah teh u. 

Sawi dan pakhatah chuan HSRP hi lirthei zawng zawngin vuah se chu lirthei bo a awmin a number plate thlak theih a ni dawn lo va, chumi hunah chuan zawn hmuh a awl deuh tura ngaih a lo ni a. Amaherawhchu, he plate hman hmaa lirthei zawng zawngte kha vuahtir an nih si loh avangin awmzia a awm thei chuang hauh lo a ni. HSRP in awmzia a neih theih dan ber tura hmalak a nih loh chuan eng nge sum tak tak senga kan vuah hram hram hi a ṭulna le? Ṭul vak lova kum 15 chhung road tax kan pe lawk ang kha a nih chuan a ropui bik lo hle ang. 

Mizoramah mipui hei zo zai kan awm ve a, HSRP a ‘secure’ si lohzia kha a hunlai khan sawi thei kan awm lo nge kan ngawi ṭhup nia! Mi fing tak tak kan tam ve tawh tehlul nen thil hi kan chik peih lo va, kan thlir liam vel mai mai a nih hi maw. Thil sawngsawhlawt lo, a buaipuitu tana hautak leh sum leh tha sen thlawnna mai mai bawk si titawp tura Central YMA ten sawrkhar an ngenna hi tihhlawhtlin thuai a ṭha ngawt mai. A nih lohva awmze neihtir kan duh a nih si chuan a rang lama lirthei zawng zawngte HSRP vuahtir vek ni thung se a ṭha ang e. 

P&E Department-te thawh­rimna pawh kan hmu fo a, an tlawmngaih zara eng nei ṭha thei kan ni. Hman deuh aṭang tawha an kalphung ṭha deuh chu hna an thawh dawna mipuite hnena chanchin thar, chanchinbu leh social media lama min hriattir lawk ṭhin hi a ni. Eng an pek theih lohna hmun tur veng/ khua te puanzar lawk a nih avangin a theih ang angin mipuite kan lo inhmakhua ve ṭhin. Hun bituk hi vawn dik ila kan ṭangkaipui lehzual ang. Chawhma lam dar 10 a off tur tih chu a hun dik takah an off mai a, chawhnu lama kan neih hun tura tar lan, darkar hnih leh a aia tam mah maha kan hlah fo hi chu tih fuh dan awm se a duhawm khawp mai. Ṭhahnemngaia hna an thawk rei duh a nih chuan an duh hun chhung kha dik takin sawi mai se, keini sawisel rual a ni lo. Mahse, darkar hnih chuang chuanga hunbi pelh hian mipuite harsatna min siam ve tho a ni. 

Contractor-te hna thawh chhung tur pawh hi kan chhut ṭhelh nasa zing mah mah ṭhin. Kum hnih chhunga zawh tur, kum hnih a zawh hnu pawha eng ual la thawk lo ang chite hi an tam hian ka ring, hengte hi hmasawnna tichak lotu an ni. Hna pawimawh, mipuite tana chhawr nahawm tak tur ang chi hetiang em em maia kan mi thiamten an chhut ṭhelh duai ṭhin hi chu a tunlai tawh lo. Kan sawrkhar pawh hi inthlan dawn khan mipui hmaah thil tam tak ti turin an insawi a, an thil sawi leh puan angin an kalpui ṭan mek bawk. “Kan ti ang” an tih tawhho kha chu a tawp thlengin huaisen takin ti tlang mai se, mipui rin an kaina tur pawh a ni. Dawt sawi hi a ṭha lo a, kan sawi leh puan anga awm hi a hmingṭhatthlak ber awm e. 

R.Lalfakawma, Seling