Written by
Lalrinliana Colney

INBUMNA

Tlai thim thet thetah pa pakhat lo kalin, "Ka pu buhfai chhuak thar, ARHAM aia tui zawk, in lei duh em, inah kan rawn dah nghal thei" a ti a, ARHAM aiin Rs.100/- in an ti to. Ina rawn dah thei an nih chuan tiin, "Rawn dah ta che", ka ti a. A rawn pu lut ve mai bawk a. A va tui lo chiang tak em. Hmuina reng reng a nei lo, min bum a ni.

Taste of Mizoram ti a, buhfai ipa chhutkai meuh rawn thawn luttu hian, Mizo min hmusit ka ti hial, a tui loh loh nen. He thu hi buhfai ip thlalak nen meuh ti langin, social media lamah ka post a, comment a rawn lut tam khawp mai. Keini chang lo pawh bumna tawk an lo awm teuh mai a, a thinrimthlak tulh tulh mai.

Bum hmangho: Mi bum reng renga eizawn tum, ka hlawk phawt chuan a pawi lo, meng leh meng chu inbum mai tur, ti thei hi kan tam hle a ni awm asin. Petrol pawlh dalna siam pawl te, Gas ti chingpen thiam te, Changpat ek lei ṭha tia Bawng ek leh lei chhia pawlh a, thim thet theta mi buma zuar kual te, aieng leh maida chawhpawlh, aieng zawrha zuar ṭhin te, bukna dik lo hmanga sumdawng ṭhinte kan kat nuk a.

Kan ram hruaitute lahin, bumna hmangin vote an zawng emaw tih turin, a tak thleng lo tur hi min tiam zut mai a, lalna an chan tawh chuan, "Manifesto te chu kan insawi ṭhatsiak mai mai alawm" an ti zui leh a. A lu ber aṭanga a te ber thlengin, meng leh meng chu kan inbum suau suau mai a nih hi.

Compensation kha mawle: Sorkarin project lian deuh hma a lak tawh chuan, ram neitute ram a lak ṭhen a ngai a, compensation a pe ṭhin. Mahse compensation la tam ho hi chu, sorkarin hma a la dawn tih lo hre hmasatu, mi thiltithei bawk an ni tlangpui, mi ram hlutna tur hre lawkin tlawmte in an lo leisak a, an leina aia let tam tak, compensation an la hlauh zel mai a ni. Mi retheite an bum a ni.

Tuirial Hydel Project kha  compen­sation a tam em vangin, hma an la tlang thei lova, Pi Sonia Gandhi blessing avang khan, hna an thawk chhunzawm leh ta chauh va, a lo puitling thei ta nia kan lo hriat laiin, hei tunah court thu chhuakin, compensation pek tur a lo la kuh ṭul mai a lo nia.

Kei ni pawh kan pute aṭanga kan Serthlum huan, kan tet laia, a rah pawh kan lawhna hmun Tuirial phai ngei kha, compensation dawng thei lo pawlah min dah bawk si a, ram tan thil hlu chhuahna tur a nih chuan tiin kan nawr ve vak vak lo a, mahse a hmun pawh an hmu ang em tih tur ho khan, compensation an la daih mai a. Tuna la la lo, court aṭanga nawr ho hian, an ram leilung pawh an hmu ang em le? tihte hi rilruah a awm veng veng mai.

Compensation pek ngai lah a tam ropui mai si a, ni 20.3.21, Vanglaini chhuaka kan lo hmuh dan chuan Rs. nuai 3000 pek a ngai dawn a,  sorkarin a pek har chuan a pung a tam tleh telh dawn bawk. Assembly session neih zawh takah khan, Pu C. Ngunlianchunga zawhnaah, sorkarin compensation chungchangah Court sang zawka thlen tumna awm lo angin chhan a ni zui a. Compensation la tur zingah court sang zawka thlen chakawm lohna tur an awm em ni ang? 

Compensation la turte hi, Com­pensation lak theih a ni tih hriat hmaa ram neitu dik tak an ni vek ang em? Patta lehkha, meia ur un chawp an tihte kha a tel nuk ang em? Hmanlai ata tawh, ka ram a ni ti tan chuan, mahni ram dik tak chu, a hlutna sorkar aṭanga an dawn ngei an duhsakawm lutuk. Mahse phuahchawp hi a tam ṭhin em a, mipui sum hi kawng dik lovah a kal hi kan lo hlau ve ṭhin a ni. Rs. nuai 3000 chu tam deuh asin.

Kawng chhawng kan hmu dawn em?: Aizawl hi traffic jam awm lohna khawpui a nih theih nan, kawng chhawng siamte kha kan tum kha a ni a, a siamna hmun tur pawh zingkarah kan en ṭhin tihte kan lo hre ve a. Mumang ram kan thlir kual mai mai nge, inbumna bawk kan kalpui zawk? Kawng chhawng siam tur chuan a ban a lian tawk thei dawn lo, ti zawnga sawi a awm leh ṭan tawh ni awmtea sawi thawm kan hre leh ta.

Engtiklai pawha traffic jam awmna, Bawngkawn leh Zodin square tal hi chu, kawng chhawng siam tum chuan kawng a awm ang mawle. Kawng chhawng tih hian, motor lian pawh tlan theihna kher kha siam tum lo ila,   phai lama kawng chhawng ṭhenkhat pawh, hmun chep deuha mi chu, a chhawng zawk kha, motor te tlan nan an hmang a. Chutiang deuh chu kan Aizawl kawng chhawng atan chuan, kan tih theih tawk a ni ang.

Bum fin theih loh hnam: Ram hruaitu aṭanga a te ber thlengin kan inbum suau suau mai a. Party hmuihmer uma bum theih mai mai lah hi kan tam phian a. Mi an dik lohna hai lan chian ngei pawh, ensan tak aruanga, an chaw mal thlauh chang duh kan phu suau suau bawk si a. I fing tawh ang u, tia awrawl tawp tawpa au te lah, mi thiltithei an nih loh chuan, kan theng thawngah an au hlate chu a thawk meuh  bawk si lova.

Bumna hmanga eizawn tum tlat te, bum theih nei intithei zawk tlat te, bumna hmanraw hmang thiam em em te, an awm tih hi hria ila. Vawikhat an bum tawh che chuan, inbum nawn tir loh tum tawh la, he ram hian hma a sawn phah ngei ang le.

Lalrinliana Colney