Nu leh pate mizia fateah a lang e!
Kan ṭhalaite chanchin kan hriat leh hmuh tam ber hian eng nge min hrilha min hmuhtir kan tih chuan an chhûngkaw chanchin leh an nu leh pate mizia leh khawsak phung tiin sawi ila, kan sawi sual tam hauh lo ang.
Nu leh pa rinawm, Pathian ṭih mi kan nei tih hockey khelh thiam Nl Lalremsiami kaltlangin kan hmu thei a. NE Innovative Farmers Award 2019 dawngtu E. Lungdar pa, Pu C. Lalhrangate ang kaltlangin kut hna thawktu hlawhtling leh taima an awmzia pawh kan hre bawk.
Tin, thiamna lamah ni se, TV Krista Roluahpuiate anga thluak ṭha pawh kan ram zimteah hian an la awm a, India ram, mi tluklehdingawn chenna ramah hian a ber kan nih theihzia Jeje-ate ang kaltlang pawhin kan hmu mek a nih hi.
Anni bakah hian ṭhalai hlawhtling tam tak kan hmu bawk ang. Heng mite phenah hian nu leh pa, dikna leh rinawmna nena thawkrim ṭhin, Pathian thu awih an awm ṭhin tihna a nih hi. Chutiang bawkin veng leh khaw hmingchhiatna thlentu thalai pawh an tam narawh e!
Fa enkawl puitlin kawnga champion kan pi leh pute khan fa enkawl kawnga hlawhchham lailet der fa an hring ta tlat hi mak ti takin ka ngaihtuah ka ngaihtuah ṭhin. Sumdawnna kawnga kan mi hlawhtling hmasate'n an fate, an hnungzui kawnga an enkawl hlawhchhamziate hi!
Kan politician hming langsâr tak takte'n an ne pawh ek pha lo fa an hrin mawlh mawlh dan te, India ram inelna sâng bera mi hlawhtling kan mi thiamte'n anmahni ang fa an hrin tlemzia mawlh mai te hian ka ngaihtuahna an tibuai fo a nih hi.
Sawi tur dang tam tak an awm ngei a. Kan tunlai ṭhangthar, kum 18-25 inkârte nungchang chhiat takzia hi eng vang nge ni ta ang? An han kalkhawm a, an ruih hleka mi pawisawi an châk ta hliah hliah mai leh mi kutthlak hrehna reng an neih lohziate hi tu mawh nge ni ta ang?
Kan hmeichhe tleirawl rual, beer leh zu in thei mai han tam takzia leh khaw laia zahna reng nei lova an inlâr ngam chhante hi khawi aṭang maha an neih ni lovin an in chhûngkhûr inenkawlna aṭang leh an nu leh pate aṭanga an rawn neih ngei niin a lang.
Kan pi pute chuan zanriah kilna hmunah thu ṭha leh awmdan mawi, vantlang zinga awmdan tur leh aia ûte zinga chettlat dan tur te, nupui pasal zawn dan dik leh ṭhiante zinga awmdan tur te, nunphung zahthlak leh mawi lo, midangte laka awmdan tur thlengin fate hnenah zirtirna an pe ṭhin a.
Heng zirtirna an pêk hi an tawpna ni mai lovin a theih ang angin heng zirtirnate hi anmahni ngeiin an nunpui tel tlat bawk ṭhin. Kan tunlai nu leh pa tam zawk chuan heng hi hre reng mah se, an fate an thunun theih tawh miau loh avang leh anmahni pawhin an tih peih miau loh avangin thatchhe tak leh dawngdah takin an fate an tlattir mai mai ta a nih hi.
Nu leh pa tam chuan fate duhzawng ang zawng zawk zelin fate an enkawl ta mek a. An thawmhnaw, ei leh in, sikul kalna leh intihhlimna thlengin fate tân a ṭha ang tih ngaihtuah aiin fate lungawina apiang zawk le, an ti ta a nih hi.
An fate an lerh lem loha ruih an chin bawk hek loh a, kohhran leh khawtlanga an inhmana lungawi ta mai an tamzia hriatna chu vantlang thiltih leh khawtlang anga chet chhuahnaa an fate chezia leh nundan aṭang hian a lang chiang ngang mai.
Nu leh pa tam tak chhuanlam chu fa enkawl harzia hmanga thiam inchantir tumna hi a ni. Nu leh pa tam tak chuan fate aia tleipui leh ngaihven an ngah ta hle mai. Pathian malsawmna fate hian nu leh pa hi a rûk taka an entawn, an nundan khalhtu lian ber an ni tlat a.
Mi pawi sawi hreh miah lohna te, mi kutthlak timna reng reng neih lohna te, ka nun a nia in lo sawi tur pakhatmah a awm lo an tihna te, pi pute kan ni tawh lo, tunlai mi kan nih tawh hi tihna te, midang zahpahna reng reng neih miah lohna, mahni inthiam chawp zelna nun zawng zawngte hi ṭhangtharte'n an nu leh pate aṭanga an zir chhuah leh nunpui a nihzia kan ngaihven a hun ta.
Kuthnathawk kan ngaihsan hleih theih miah lohna te, eirûk hmang huatna tak tak kan neih theih miah lohna te, mi hausa tawh phawt kan chung enna te, ofisar tawh phawt en sânna te, politician ngaihhlutna te zawng zawng hi nu leh pate'n fate nunah anmahni nun kaltlanga an tuh nun tlat a nih avangin heti hi kan ni ta a nih hi!
Mizo tlangval chu mi huaisen, râl hmaa zam ngai lo, mahni aia dawih leh nep zawk sawisak chu thil zahthlak tawpkhawk, mi rethei leh piangsual endawng chu nun malsawm lo tih zawng zawng fate hrilh ngai reng reng lo nu leh pa an tam tak êm avangin thil pawi leh zahthlak ber ber kan hriain kan hmu ta mawlh mawlh mai a nih hi! Nu leh pate u, harh mawlh teh u!
Lalremliana Pachuau