Written by
R.Lalrinkima

AIZAWL TRAFFIC JAM TIHTLEM THEIH DAN TURA RAWTNA

Lengzem chanchinbuin Aizawl traffic jam tih nep dan tur essay inziahsiak a buatsaih a. Statistical data ṭha tak nena rawn ziak an awm a, lawman pawh an la reng a, an phu a ni. He Essay intihsiaknaa ka rawtna te hi thuneitute hian an ngaihtuahna ti zau atan ka han tarlang ve ang e.

Traffic jam ti ziaawm tur hian lirthei khalhtute hi awmdan tur hrilh hriat a pawimawh ber a, a dawtah chuan lirthei khalh ve lo, mipui vantlang kan ni. Thuneitute hriat tur, chawp leh chilha hman theih chi, keima ngaihtuahnaa awmte chu hengte hi an ni:-

1. Local Council : Local Council mem­ber-te hian veng chhungah mawhphurhna an nei sang hle. Darkar 24 chhung veng chhungah lirthei an ching fel thei tur a ni. Kawngpui dunga lirthei hung hnawk ṭhinte leh kawngpui tihnawk zawnga bungraw chhek te (luikawr siamtute leh In sa te pawh a huam) chu an thianfai tur a ni a; an thuneihna baka hrem ngai an nih pawhin Aizawl Municipal Council te, Traffic Police te pun mai tur a ni. Kawngpui-ah lirthei leh mihring ke-a kalte him taka kan kal theihna turin mawhphurhna an nei a ni.

2. Lirtheih khaltute : Aizawl khawpui kawngpui dung leh kawngpui dung fintu kawnga lirthei khalhtute hian midang ngaichang chunga lirthei khalh kan chin a ṭul. ‘Road Safety Week’ tih lanna flag lo zuar ngawt lo hian driver tena driving manner dik tak nena motor kan khalh theihna tura lehkha ziak sem te hi a sawngsawhlawt zawkin a rinawm. Tunlai hian 2-Wheeler khalhtu tam zawk hi Traffic jam vanga motor din ṭhup laia in hnawh chep an ching a, hei hian Traffic lo jam tawh sa a tih jam belh ṭhin a, hetianga tih hi khap tur a ni. Road divider line kan ngaih pawimawh loh avanga traffic jam awm dan hi kan ngaihthah hle, chuvangin he line hi siam a nih chhan ang ngeia ngaih pawimawh a nih nan he line zah lotute hremna dan ṭha tak zam a ngai.

3. No parking area tih tlem a, dropping zone tih tam : Parking area hmuna lirthei dah turte leh tlanchhuak turte avang hian kawngpui dunga motor tlan tluang lai a ti khaihlak nasa a, chuvangin Parking area hi kawngpui lunlaiah chuan tih tlem ni se; dropping zone ti tam zawk ila, a ziaawm hle ang. VVIP an lokal dawn a, Zemabawk Helipad aṭanga Raj Bhavan thleng kawngpui dungah tumah lirthei dah phal loh thupek chhuah a ni a, kan zawm mai, engatinge he thupek zawm thei hian kawngpui dung, motor inpelh theihna (two-way) ang nei thei tur hian kawngpui kam kan thenfai theih loh le? VVIP te lokal dawn ang renga nitin kan awm chuan traffic jam hi pumpelh a ni ang.

4. Garrage nei loa motor neitute: Motor neituten garrage nei tura hun tiam chhung a zo tawh a, chutihlaiin bawhzuina mumal a awm chuang si lo. Chhun leh zanah kawng kamah motor a la in tlar del dul a, hengho hian motor tlan tluangtlam an ti buai ṭhin hle. Chuvangin sawrkar thuchhuak awm tawh sa hi chak zawka bawhzui ni se.

5. No turning point tih tam: Ka sawi tum tak chu ‘rush hour’ zing lam 9:00Am aṭanga 11:00am chhung leh tlai lam 4:00pm aṭanga 5:30pm chhunga traffic point bula tlan kual hi khap ni se ka tihna a ni. Chutiang hmun chu han thlang chhin ta ila:- Chanmari Presbyterian Biak In bula kual te, Dawrpui Presbyterian Biakin chhaka kual thlak te, Zodin Square Traffic point bula hmar lam aṭanga kual ang chi te hi khap nisela ko ri tu tak tur a ni ngei ang.

6. Road area marking humhalh : Zemabawk Helipad hnuai phei aṭanga Liando Motor works, Zemabawk veng tawp thleng sawn road marking din hliah tlat motor an tam thei hle. Hei hian abikin zing lama Aizawl lo lut tur motor a dang khawl a, an kal theih hunah a huhoin an lo lut huk a, chu chuan Bawngkawn Traffic Point (Durtlang lam chhohna bul) ah buaina namen lo a thlen ṭhin. Hetiang chiah hian Rangvamual RTP Warehouse leh Zothan Motor Works chhuk thlaah khuan kawngpui ti zim zawnga motor lian dah a tam em em a, Rangvamual lam aṭanga Aizawl lo lut tur tam tak a dang khawl a, an lo chhuah chhoh meuh chuan Vaivakawn aṭanga Hunthar pan thlakna kawngkawiah an rawn in hnawk khawm a, hei hian Vaivakawn lam leh Chanmari West lam motor tlan tluang lai nasa takin a ti buai ṭhin.

7. Footpath-a thil zawrh khap : Ke-a kal te’n motor kawngpui an tihchep loh nana siam footpath-a thil zawrh vangin ke-a kalte motor kawngah an kal a ngai a, motor tlan tluang lai tih buai chauh loh chu hmabak a awm lo; footpath-a thil zawrh hi khap tur a ni.

8. Mobile Patrolling squad : Kawng­pui kama lirthei dah phallohna hmuna lirthei dah te vil tur hian Mobile Patrolling Squad awm se, bike pali vel hmangin zing dar 8 aṭang hian Aizawl khawpui dung leh, kawngpui dung rawn fintu kawng penhleh ṭhenkhat kawngpui dung traffic tibuai thei (hei hi chu traffic lam hnathawkten an hre chiang ang) te hi fang thuak thuak ṭhin ni se chuan kawng kam hi a fai duakin a rinawm. Bike leina tur hi a harsa a nih pawhin Traffic Police tam zawk hian bike an nei tho a, petrol pek ni mai se la, a awlsam viau thei. (Chutihlaiin kan hna­thawh tur pawimawhzia hriat chuan bike 4 (pali) lei pawh chu har lo turah ngai ila)

9. Public transport vehicle hman tam: Mizo Idol-2018 an tih chhung khan he subject hi a ri zing hle a, tute hian nge zawm tih erawh chu zawhna lian tak a ni thung. Mahnia lirthei han lekchhuah te hi rualpawlnaah kan ngai emaw tih tur a ni a, midang tana harstana kan thlen theih lam chu kan ngaihtuah si lo. A ṭul tawpah lo chuan, a bik takin, ke pali nei chi hi chu lek chhuak lo ila, a ṭha hle. Tin, hetianga mahni lirthei kan ken chhuah tlem chuan taxi leh bus te hman a lo hluar ang a, midangte eizawnna kan pui tihna a ni leh dawn thung a ni.

10. Transport Department MV Wing leh Driving School neitute : Sumdawn nan Aizawl chhehvelah hian driving school a awm ta neuh neuh a, driving manner hi an zirtir a ngai hle. Indicator lamp/ signal light hi a dik loa hmang 99% vel kan ni a, hei hian indicator hmang dik lotu motor tlan pelh tur a ti khaihlak viau ṭhin. A nawlpuiin motor khalhtute hian Indicator lamp kan hman dan hi a dik loh avangin motor tlan tluang lai kan ti buai a, driving school mai bakah driving lisence pek chhuah hma hian uluk taka Transport Department thuneitute hian lirthei khalh thar turte chu an hrilh hriat a ṭul hle.

Thubelh: Kawngpui chhawng (fly-over): He thu hian traffic jam chuangchang chinfelnaah kan sawrkarna chelhtute a fan hneh hle a. Ruahmanna siam chak takin kalpui mek a nih thute pawh kan hria a, a lawmawm. Electric hrui te, TV hrui te leh phone hrui te hi kawngpui chhawng siam lai hian hlih an ngaiin a rinawm a, chutih chhunga kan khawsak buai tur chinfel dan tur pawh hi ngaihtuah a ngaiin ka hria. Kawngpui sira kawng nek mang loa In sa, mah se a chunglam boruaka kawngpui rawn zarhliah awm nual hi hlawi hek a ngai bawk dawn a ni.

Ka han tarlan khi a theihna apiangah kan zawm chuan Aizawl traffic jam nasa zual ṭhin hi chu a nep ngei ka beisei.

R.Lalrinkima, Hidden Lodge Camp : Khawbung