YMA - Ṭanpui ngaite ṭanpui maw?
“Kristian nun dan ṭha ngaihsan” pawh a la tel maw le. YMA hi chuan eng level-ah pawh a motto hi a keng zo asin aw. YMA hnathawh pawimawhzia sawi tam lo ang, sawi sen pawh a ni lo. Mitthi sawngbawl chungchang ringawt pawh hi chhiattawk chungkua hian ngaihah neihin kan lawm zo lo lek lek zawk a. Tuna mitthi sawngbawl hna Br. YMA-in a khawih ṭhin pawh a lawmawm tawh naka laiin, lawmawm lehzual ni theia ka ngaih kan rawt hluai teh ang. Kan branch hruaitute hian eng tin tak ngai ang maw?
Kum 2008 vel khan em ni aw Zarkawt/ ngekhawiveng Branch YMA - in nge Khawhar riah pui loh an rawt a. Kan hriat tirh chuan Zarkawt (?) Br. YMA chu tlawmngai ta lo, ṭanpui ngaite ṭanpui ta lo, zo zia ta lo angin, kan phawk deuh phawt a ni. Chhan hrang hrang vang a ni. A chhan pawh Branch hrang hrang, a bikin khawpui chhung Branch ho chuan dik leh ṭha kan ti a ni ang, kar lovah kan zawm ve nghal deuh vek mai a ni. Sawi tam ngai lovin - riah pui loh tawp tih chu a nih loh kha. A ṭhat zawkna chin chu kan hmu chho zel zawng a nih hi. Zarkawt Branch YMA an fakawm e.
Ka rawt duhah ka’n lut tawh ang e
Mitthi pangpar: Ruang chunga pangpar dah hi kan uar lutuk tain a lang. Mi ṭhenkhat chuan kan veng chungah ngei pawh hian dah tur emaw kan ti tawh em ni chu aw tih theih khawpin dah kan uar. Pangpar dah tur awma lang (MHIP, MUP, Pavalai, Association, Political Party, etc.) member a nih chuan an member sun nan Pawl chuan dah se a awm e.
Heng Pawl ho hi chuan Pangpar dah mahse Pawl hminga ral hun an nei leh tho ṭhin. Ral an ṭhulh chuang lo. An sawi danah chuan, mimal Pangpar dah ho hian a hran pain an ral leh lo khawp e an tih chu. Chhungkaw eizawngtu ber leh khawt; langa mi challang a thih phei chuan Pangpar hi 100 dawn dawn an dawng ṭhin an ti. Bialtu MLA phei chuan thil nih dan turah an ngai. A hran pain a ral kher em aw?
Nihna hi a inan hlawm loh avangin thih nia ruang chunga pangpar hmuh zat pawh hi a inthlau thei khawp mai. A awm vek e. Mitanaṭangkaichuanuitu leh suntupawh a ngahangchu le. Hei hi intluktlan dan ngaihtuahin Veng then khatah chuan Pangpar dah tur zat tuk te pawh an awm an tiin ka hria. Hetia pangpar dah tur zat tuk ngawt hi a ṭul lo khawp mai. A dawng theitu chuan dawng mawlh mawlh rawh se.
Ral khata chhungkhat lainate leh ṭhianṭhate’n an duh ang ngeiin rawn thlah ang hmiang. Chu’ng lo khap/ control zel chu khawi veng Br. YMA ten pawh a harsa khawp ang. Pangpar 10 bak Br. YMA-in a pawm loh laiin veng hrang hranga amah uitu pangpar nen 100 chuang lo kal ta se. Hei tak hi buaithlak chu a ni.
Nu pakhat uitu ngah deuh chuan a ruang chungah pangpar 100 tel teh meuh a dawng a. (1) A pasal chuan duat taka chu’ng pangparte chu dah a duh si a, a duat poh leh a rilruah an nu a lang lian tawh mai a. Almirah darthlalang in nalh takin a siam a, hmun langsar lai deuhah nalh taka remin a hung a. Amah a lo thih ve chuan a fate’n almirah chu an lo tifai ṭha lo mai pawh ni lovin, an nupui/ mote chuan ngaihsanna pawh an rawn nei tawh lova. An in sir kawmah, fur ruah theh theihah an dah ta mai mai a. (2) An ui ngawih ngawih thlanah chu pangpar a dawn mawi tak tak chuan a khat tawkin chei nan a hmang a. Mahse zan khat pawh a awm hman meuh lo, naupangin an lo la, a zuartute hnenah hralh turin tuin emaw a lo la daih, tuin emaw a lo khawih danglam a, nalh deuhvin a khawi. Chu chu an nu ruang thlahtute duhsakna dinhmun chu a ni. (3) Chhungkaw pakhat chuan an pangpar dawn zozai chu hnawk a nih nghal deuh mai avangin a ruk thei ang berin, ṭhenawm khawveng hriat lohin pangpar zuartute hnenah tlawm deuh deuhin an hralh leh tih te a awm ka ti.
Mitthi puan: Pangpar kan sawi ang tho khian veng khatah mitthi apiang ruang puana tuam ngei tur emaw ti tawk hi an awm tlatin a lang. Puana ruang tuam hi kan pi leh pute kha chuan tuam ngei tura ngaih hi an nei ṭhin. Mahse hei pawh pangpar kan sawi ang deuh khian a hmuh tam hleih theih khawp mai. Mahse Br. YMA-in emaw, pangpar pek tur zat tuk ang deuhva puan khuh tur zat tuk sawi a awm ve lo awm e.
Min tuarpuitu, min lainattu, kan chhung leh khat, ṭhian ṭhate khan punin an khuh fova. Ruang khuh tur emaw inti nazen, suma ral leh tawh chuang lo hi veng tinah hian an awm fur maithei. Ruang kan han thlah fel tih khan khawhar chhungte khan chhungkat laina, ṭhian ṭha ngaimawh zawngte kha ruang khuhna puan an chan tir ve den den ṭhin.
Hetiang nikhuaa puan dawn tam zawk hi chu inchei nana tlaka ngaih a ni hran lo a, a dawngtu pawh khan puan chhehchhawlah a hmang tlangpui. Sem bang awm ang ang pawh kha a tam emaw, a tlem emaw, chhehchhawl puan a tam ringawt mai a ni. Hetia puan han sem leh dan dan chiah hi chuan, a tak takah chuan ‘puan inthleng tawnna’ (exchange) a ni deuh mai.
Ṭhenkhat phei chuan, “Ka puan khuhna aiin ka dawn ve hi a quality a chhe zawk” ti te an la awm asin. A nuam lo ru tlang tlat. Hetia vanduaina tawh kaihhnawiha puan sem ham hamtu hian a neih vang ni lovin a ti a ni mai a, sawi tawh ang khian, ei-in tur chu dawra mi a lak a ngai tho a ni.
Chhiat/ thihna kan han tawh meuh hi chuan kan u leh nau, chhungkhat laina leh ṭhian ṭha min tuarpuitute nen zan 2/1 tal, a ṭhen phei chu a kara kar te min chenpui turin kan han sawm a. Mi pawh an hnem narawh e. Mahse heng hun chhung zawnga kan mamawh ber chu sum a ni. Chhiat tawha sum mamawhna sanzia hi Mizo pi leh pute chuan an lo hre khawp mai. Sum awm hma chuan an neih remchan ang ang an lo keng khawm liam liam ṭhin. Khawtlangin thing te an phurh sak a, hlo te an thlawhsak ṭhin, a dang pawh a la awm.
Tunah chuan tangka sum a remchan tak ber avang hian kan leklam ta ber a, mi pawh a chhawk ber awm e. Kan rul leh maithei ang em tih pawh dawn ngam lovin ngamtlak dawra mi kan la ba lo thei lova, rilru chu khawhar lunglen nen, a hah duh khawp mai. Min lainattute’n min ralna sum hian a daih tam duh lo khawp lehnghal.
Rawtna: Kan sawi eng aṭang khian hetia mitthi kan ngaihhruina pangpar leh ruang kan tuamna pangpar leh puan hi kal pui lo hian, Branch YMA hian khawhar chhungte nena inbe rawnin pangpar chu pangpar zuartute hnenah, puan chu puan zuartute hnenah a rang thei ang bera tihral dan ngaihtuahsak ta se. Puan Rs. 200/- man chu Rs. 120-150, pangpar Rs. 300 man chi chu Rs. 200-230/- te a zuartute kha tlawmngai turin nawr ta se. Khawhar chhungte phalna leh remtihzatah innghat se.
A vai vai chuan an lo remti lo thei a, phal miah lo pawh an awm thei; a vaia tihral vek mamawh zawk pawh an awm thei tho.
An hralhna sum hmuh ang ang chu khawhar chhungte hnenah pe se, khawhar chhungte tana thil tih nuam lo kha Br. YMA tan chuan ṭanpui ngaite ṭanpui huang chhungah a khung mai theih loh maw? Khawi Branch emaw ber hian han ṭan ula sul han su teh u le.
Ropiangliana, Nursery Veng