Written by
Lalmuanpuia

Clinton & Lewinsky aṭanga zir tur

1998-a khawvel nghawr nghingtu chu American hmei­chhe pakhat, kum 22 mi, model pawh ni lo, hmichhe hmelṭha chungchuang pawh ni bik lo Monica Lewinsky leh khatihlaia US President Bill Clinton-te inkar boruak kha a ni. Kum 49 mi US President hmelṭha tak mai hian kum 22 mi nula hi a lo ngaizawng a, chu boruak chuan US leh khawvel a chiah hneh a, 'impeachment' an kalpui ta hial tih kha kan la theihnghilh lo ṭheuh ang chu.

Monica Lewinsky kha kha tih hunlai khan White House intern kha a ni a, mi thiam bik a ni lova, hmelṭha lara lar pawh a ni lova, lehkha zir zo hlim White House-a hna thawk tura inzir (intern) kha a ni a, mahse Clinton khan tunlai ṭawngin a lo hmu tai ta tlat mai a, tichuan khawvel ngaihtuah phak loh leh ngaihtuah ngam loh President leh White House-a hnathawk pakhat chu an inngaizawng ta tlat a ni.

Hei hi hetih laia US media te chaw tui ber a ni ta a, US media lamin a umin an um a, tunlai angin social media lam chu awm tawh phei se chu a boruak kha a alhin a alh mup mup dawn a ni. US President in leh hnathawhna White House hi chu mi nazawng luh phalna pawh a ni lova, Monica Lewinsky hi chu hnathawk a nih avangin a chhungah a lut thei a ni.

Clinton hian Monica Lewinsky nen an inkar thu hi nasa takin a pha zet a, "He hmeichhia Monica Lewinsky nen hian kan che sual lo," a tih bakah thu tam tak a sawi a, "I want to say one thing to the American people. I want you to listen to me. I'm going to say this again: I did not have sexual relations with that woman, Miss Lewinsky. I never told anybody to lie, not a single time; never. These allegations are false. And I need to go back to work for the American people. Thank you," tih a sawi a, President meuh thusawi a nih vangin a dik tura rin a ni.

Nimahsela an han chhui zel a, 'Voice record' te a awm ta zel a, Lewinsky inpuan­na nu ber, Linda Tripp chuan Lewinsky thusawi chu a rukin a lo record ta zel a, an President nena an inngaih­zawn dan boruak a sawi chu "voice record" a awm tak avangin a tawpah Clinton leh Lewinsky pawhin an pha thei ta lo ve ve a ni. Clinton-a tan tal chhuah ngaihna a awm loh chhan pakhat chu 'DNA evidence' hmang ngeiin an finfiah tawh a, August 17, 1998 ah chuan, Clinton a inpuang ta a, Lewinsky nen "Mawi lo takin kan khawsa dun" (improper physical relationship) tih chu a sawi ta a, ram pumin TV ah an thlir a, US mipui thin a ur hle a ni.

Ram roreltu tura an thlan chu a nupui leh an chhung­kaw chung ah mai ni lovin an ram mipui laka rinawm lovah an ngai ta a, Clinton-a inpuan aṭanga ni thumnaah hian US sorkar chuan Afghanistan rama Al Queda tawmna chu missile hmangin a bei zui a, media lam chuan Clinton hian sex scandal an sawi zui loh nan boruak dang siam a tum a, mipuiin amah ngaihven lova thil dang an ngaihven theih dan a zawng an ti hial a ni.

Clinton-a chet dan duh lovin US House of Repre­sentatives chuan 'impeach­ment' an kal pui ta a, chu mi awmzia chu Clinton-a rin tawk lohna an kalpui tihna ang a ni a, sex scandal-a inhnamhnawih leh dawt sawi zui President an duh loh avangin a thuneihna chu chhuh sak an tum ta a ni. Mahse US dan angin House of Representatives lam in an impeach hnu hian Clinton hi Senate lamin an chhan thei ta hram a, President aṭanga ban a ni ta lo a ni.

Lewinsky chuan, "A dinhmun ropui leh thiltithei tak humhimna turin kei kha a thiam lo zawkah min lantir chho ngar ngar a ni (I was made a scapegoat in order to protect his powerful position.)" tiin a sawi chhuak ve leh nghe nghe a ni.

American mipui thiang zau, sex lama nasa kan tih leh pawi sak nei lova kan ngaihte hian ram hruaitu tur chu an lo la duh uluk hle a, sex scandal nei chu ram hruaitu atan an duh lo a ni. Clinton hian a hnuah a thil tih chu a inchhir thu a sawi a, "Ka tisual der a ni. Mi ka hruai dik lo a, ka nupui ngei pawh ka hruai sual a, ka inchhir takzet a ni," a ti.

Clinton kha chuan a che sual tih a pawm a, mipuiah ngaihdam a dil a ni. Mipui zah lo takin vantlangah inlan in a in ham puar zui lova, a chet sual thu tlang than hnu kha chuan inchhirna tak tak a nei zui a, Congress hnenah leh American mipui hnenah ngaihdam a dil ta a, nimahsela US President thlan awm lehah Clinton-a party Democrats candidate Al Gore chak loh chhanah Clinton an puh a, rin loh deuhvin Republican lam George Bush kha a tling ta daih a ni.

USA-a kum 20 chuang kal taa thil thleng hi a ngaih­nawmin ram hruaitute tan nun fimkhur a ṭul zia zir chhuah­na atan i hmang ang u.

Lalmuanpuia