Written by
C.Lal Thlamuana
Dawrpui Vengthar, Aizawl

LUNGLEI MIPUI AN NGAWI TLAT!

Tun hnaiah Lunglei khawpui tana municipal council din tura rawtna chu council of ministers thukhawmin an ngaihtuah a, ward awm zat tur pakua ni tura rawtna chu sawm leh pakhat aia tlem lo a ni tur a ni tih a nih avang leh thil dang engemaw neuh neuh avangin rel thluk a ni ta lo tih social media ah a lo lang a. Hei hi news naran mai a ni lo a, Lunglei mipuiten engemaw zawng takin aw an chhuah ringin ka lo chang deuh a. Tun thlengin an reh vung vung mai a. A mak viau a ni.

Chutih laiin ka lo ngaih thu tak lem loh, politics a intihlawm tumna ni maia ka lo ngaih thin, HPC (high power committee) riva kawng dang deuhin kan hre ve thung a. Football tournament pakhat, HPC cup inchuhin an lo phur viau a ni awm e. Team thenkhat thlalakte pawh social media-ah kan hmu hlawmin ka ring.Cabinet meeting-in a ngaihtuah zinga tel ve tho Mizoram sorkar hnuai a GAD leh SAD te suihkhawm tumna erawhchu secretariat staff te'n thahnem ngai takin an duh lohzia an lo lantir ve thung a. Ka rin loh zawk thawm a na zawk tlat mai .

Lunglei lam hi lehkha thiam hmasa, politics lama a hma tawng, thu leh hla lama kan mi hriat lar hmasakte an ni a. Thenkhat sawi fo dana 'Mizo hnam rilru chawk thotu tih te, lehlamah Mizoram chawk buaitu tihte leh Mizote mangan lai ber a min chhantu ' tia an sawite lo chhuahna lam an ni a. An zai thiamte, film siam mite pawhin an thawh hlawk ngang mai a,an tih lamah chuan belh chian an dawl kan ti theuh awm e.Saptawng tih rik danah pawh duh tui deuh zawka kan ngaihte an ni.Ti chung chuan Lunglei lam thawm hi hriat thiam har tih deuh chang ka nei thin.

An thahnem ngaihna a sangin, an huaisen a. Lunglei atanga Police officer sawn chhuah chung changa an thawm te, engineer pakhat chunga Lunglei Thalai pawlte chet dante kha kan bengah ala cham reng awm e. Thahnem ngaihna leh hma sawn tumna ' au aw' ah kan ngai hlawm theuhin ka ring. Kohhran nih phung hrim hrimah pawh Mizoram Baptish Kohhran hi kohhran hmun hma hming phuah danah te hian Presbyterian kohhran hian kan tluk loin ka hria a . An damdawi inte chu 'Christian Hospital, Serkawn' an ti a. An high sikul pawh 'Christian High School' an ti thlap mai a. Kei ni hmar lam chuan Durtlanga kan damdawi in hming ber pawh hi ka hre bel hman lo chu a ni e . Veng hming phuah thuah pawh Zotlang tih te, Venglai tih leh Zohnuai tihte hi Aizawl a hetiang veng hming pu vete aia hmain, hmanah khan an lo pu diam tawh a. BKHP te hlei hlei an huaisen a. An thurel zinga pakhat 'buhfaitham hi a thama tham ngei inzirtir thar leh ni rawh se' tihte hi Presbyterian Kohhran Hmeichhiate hian an rel ve ngam a nge maw chu le !

' Nang erawhchu demna che ka nei' tih ang deuhin dem deuhna erawhchu ka nei thin. Khawtlang rorelna tha zawk kan neih theih nan Lunglei lam hian an bei nasa a. An hriatna pawh a zau a. Tluk loh rim an nam khawp mai. Aizawl in municipal kan neih dawn hnaih lamah khan vawikhat chu office-a ka inleng, hetiang lama mi thahnem ngai Lunglei atanga lo kal nen kan inhnial vak mai a. Aizawl ho hi ' ngurchuai' min ti a. Keiin thahnem ngai viau siin, a sa seh huna ngawi leh veng veng si-ah ka puh ve thung a. Tun hnuah hian district dangte thal ve phak loh High Power Committee an neih vang te hian mahnia inrel bawlna 'khawpui sorkar' hi an hnu chhawn leh ta rih a ni awm mang e ka ti mai mai a ni.

Ban phak maia awm tawh , municipal nei mai tura kan ngaih, a chhan leh vang nia an sawi lah technical thil hote nia ngaih theih si, a tlawlh leh tate pawh hi 'engti zia nge' ti a, thawm nei ring viau turah ka lo ngai a. Ka inhnial pui pa, Pu Zothuama kha mitthla-ah a lang rauh rauh mai. Eng chaw sain nge kang dai ta mai ka ti a. AMC inthlan dawnah kan sorkar thuneituten duhsak taka municipal an neih thuai theihna tura ngaihtuah mek a nih thu an sawite kha nimin mai a la ni si a.

Kan hotute thusawi kha saptawng takin ' commitment' an tih ang hi a ni a. Khang thu ka hriat khan Lunglei unaute ka lo lawmpui ve em em mai a. Council of ministers -in a ngaihtuah tura rawtna (cabinet memorandum), te hi meetingin tul leh tha a tih angin siam thata her rem theih a ni a. A reng thuin municipal dana member zat tur bituk awmsa en fel hmasa lo a, cabinet meeting thlenpui kha official-te tan a mualpho thlak tih loh theih a ni lo. Kha rawtna hnawl a nihna chhan kha, an sawi ang kha a nih chuan Lungleiin municipal an neihna tura lo ti khawtlaitu a nih avangin thil serious tak a ni a. Sorkarin chhuan lamah a hmang mai mai a ni zawk em tihte pawh mi thahnem ngaite'n en zui a tha lo'm ni ka ti hial a ni.

Council of Ministers meeting ( cabinet meeting tia kan sawi mai thin) a thu thlen tur meuh hi chu uluk taka puah chah a ngai a. Kan thu thlen tur pawimawh dan te, a tul dan te, sorkar leh mipuite tana hnemhnan pui tur thil a a ni em tih te, sorkar sum bawm a su hek dawn nge sorkar tan hlawkna tur zawk tih te, sum sen ngai tur ni ta se sum mamawh tur eng zat nge tihte thlengin en fel hmasak vek a ni thin a. Law and Judicial Deptt., Finance Deptt.,( sorkar hna leh service thil anih chuan DP & AR) leh Parliamentary Affairs department-te kal tlang a ngai thin bawk. A kawng ringawt pawh hi thui tak a ni. Social media ah Lungleia municipal dinna tur hian cheng nuaih zariat ruahman a nih thu a lo lang a. Dik tak maw! Dik ni ta se chung sumte chu hman lohin a awm rih dawn nge, thil dang atan hman leh rih phawt tur tihte pawh rilru-ah a awm lo thei lo a ni. Heng thil kan sawi hian Lunglei mipuite kan fuih pawrh a ni hauh lo a. Fuih pawrh mai mai theih tur pawh an nih a rinawm loh a; amaherawhchu thuneihna sem zai kan sawi thin a, tih duhna tak tak (political will) nen kan sawi thin em tih hi mipuite pawh hian kan thlir fo a tul hle a ni.

SEDP bu saptawnga ziah A-2.2 ah khan ti hian a inziak a, ' State government taking all powers and authority is a hindrace to proper growth and development, thus, the Government is committed to power decentralization and outsourcing policy as emphasized in the constitutional provisions. Powers will be decentralized for the benefit of the people' tih a inziak a. A sawi zelnaah chuan V/C leh L/C te pawh tih chak an ni ang a, an hlawh pawh tih san a ni ang tih ani a. India dan puia 12th schedule( municipal thuneihna) tlawh chhanin thuneihna sem zai a nih tur thu pawh thai lan tel a ni bawk. Hetiang hi sorkar intiamna a nih miau avangin tih tak tak tumna a awm em tih pawh kan thlir zel tur a ni ang.

C.Lal Thlamuana, Dawrpui Vengthar, Aizawl