Written by
Lalremliana Pachuau

Zu hi khap bûr a nih leh hunah chuan...

Tangka sum nihna luahlana, a rochan ai chhuhsaka awm a, fahrawn ang maia vei ben tawk tur renga Aigupta hrî zinga pakhat ang maia kan chhuah khawloh zu hi khap bûr a ni leh ngat a nih chuan - America rama Total Prohibition hun lai angah kan ram chu a let leh ang a. Tun hma lama dân lova zu kaltlanga sum siam huau huautute chuan malsawmna tuichhunchhuah an thal leh huau huau tawh ang.

Kan ramri bul lawka vai­hote chuan an zu chhêk in siam tharin rawng an hnawih thar leh ang. Kan rama zu in mi tam takte tlan tur chu man leh vau tawh huam chungin an tha an siam thar leh ngei dawn a ni. Chutih hunah chuan khap bûr hnuaiah ualau taka zu lei tur awmin a in duh mi chuan zu vân vangin buaina a tawk mai mai ngai bawk hek lovang. Zokhawthar pawhin a hlutna a hmu let leh thuai ang a.

Rihdil pawhin tlawhtu a ngah leh zual sawt piahah Champhaia inkhawmpui nghah châkin ro kan inrelsiak leh tawh bawk ang. Mizopa zu chuan chhiat lam a pan zual sauh ang a, a hlutna erawh a kiam chuang si lovang. Zu vanga nunna chân pawh a pangngai ang rengin a awm leh ang a. Thamna a lêng nasa leh hle ang a, Vairengte check gate man ngam loh zu case tam tham tak kan ramah an lo luanglut leh nguai nguai tawh bawk ang.

Zu khap bûrna hnuaiah chuan mi thiltitheite thlazar hnuaia awmte hnenah hau­sakna pêk belhchhah a ni ang a. Zu chuan nasa takin hlûtna a nei thar leh tawh bawk ang.Chutih hunah chuan vai sipaite’n an pute hnenah Mizorama awm dilin an hmaah bawkkhupin chibai an bûk leh tawh ang a. Rs 120 mana tun dinhmuna zu lei theih chu Rs 500 chung lama lei a lo ngai leh tawh bawk ang.

A tawp berah chuan, chu zu khap bûrna avang chuan zu a vângin a rem phah bawk hek lovang. Chuti chung pawha zu hi khap chi a ni lo va, Pathianin he khawvela sual hmanraw pakhat ni kumhlun tura he leia a siam a ni tih kan pawm thei chuang bawk hek lovang. Heng thilte hi zu kan khap a nih chuan khêl lo va lo thleng ngei ngei tur an ni a tih hre reng chunga sawrkar pawhin hma a lak thiam a duhawm hle a ni.

A kuma kum zu kan zawrh tawh hnu hian tun dinhmunah eng ang chiahin nge zu hian kan nun a nghawng tih lo thlir dawn ta ila. Zu zawrhna dawr tinah hian zu zawrh tirh ata tun thlenga i mit i len thin a nih chuan zu zawrh tirh hun lai ai khan a let eng emaw zatin zu lei tura intlar thinte an kiam tawh tih hi mitdel lo tân chuan hmuhhmaih theih chi a ni lo.

Zu chungchang thu sawi a nih chang hian mahni rilru ang tak sawi lang ngam lo va, mi min ngaihdan tur dawn chunga thu leh hla nei thin hi mi tam zawk kan ni awm e. Pu Hawla kha zu chungchangah chuan a ngaihsanawm hlein ka hre thin. Zu hi kan khap emaw khap lo emaw, a in mi an awm reng dawn avang leh zu hi a rem ngai dawn loh avangin miin zu tha zawk an lo in theih nâna zu kha zuar mai a nih a inzep ngai lo a nih kha.

Assembly lo awm leh turah hian zu chungchang sawihona hi a awm dawn thu kan chhiar a. Zu hi suala kan chhuah duh tlat a nih chuan kan khap leh mai ang. Chutiang ni lo va thil pakhat ve maia kan ngai a nih theih chuan kan thlah zalen zawk tur a ni ang. Mizo tam zawk hi chu mahni nun inthunun tum aia mi nun thunun tum tlat kan ni a. Miin thil dang zawng aia zu a thlang a nih chuan a duhthlannaah lo inrawlh buai chiam hian hlawkna min pe ngai lem lo.

Tun kâr chhûng hian zu zawrhna dawrah kalin zu chungchanga kan dinhmun dik tak hre turin i kal chhuak ang u hmiang. Chapchar kût ni khan rui an tam hle, hun bik a nih vangin heng hun bikah hi chuan a mawl fal zual hi Zofate kan awm chhûng chuan an inlâr ve zel dawn tihte hi kan pawm ngam a hun ta. Chuvang tak chuan zu hi tun anga lei thei bik awm tawh lo hian thlah zalen law law zawk ila. Zu avanga kan buaina pawh a ni telin a kiam tial tial zawk ngei ang.

Ṭhangthar rualte hi an fel tial tial a, hriselna an ngai pawimawhin kawng engkimah an changkang chho mek zel a nih hi. A tam zawk hi chuan zu hi in enah an en lo reng reng tihte pawh kan hriat a hun ta. Thil reng reng kan hmuh dan azira kan nuna rawn inlâr ṭhin mai an ni a. Zu pawh hi Zofate hian a nih tur ang aia a let za chuang dawna kan sawi tam avang leh nihna pawimawh kan pêk tlat avang zawk hian miin zu hi a ngaihven mai mai tihte pawh i sawi ngam teh ang khai.

Lalremliana Pachuau