KRAWS LIAN
SEC (Synod Executive Committee) leh Theological Education Board, ATC kal tlanga Synod meuhvin Asia khawmualpuia Kraws lian ber a phun tur hi ṭha ka ti a, ka thlawp e. Sawihawtna leh mimal sawina kha ka lo ngaithla ve a, a ropui hle a, sawitu zawng zawng khan an thlawp vekin ka hria a, a ṭha khawp mai.
Lian leh sang: Gospel Centenary kum 1994 kan lawm dawn khan 'Centenary khuang lian' kha a lar hle a, AIR-ah pawh vawi hnih ka sawi nghe nghe a, phur takin ka sawi a ni. 15/5/1993 khan Revd Chuauṭhuama Lunglei lama Pro Pastor-a a awm laiin a lo kal ve a, Rev Lalchhuanliana khatih laia Sr Executive Secretary te nen khan Ailawng khamtlang Thawmpawnga Puk bul an thlenin kan zu kal a, a chungah mi 16 lai kan chuang a ni. Video camera-in ka tin ran mai a, Revd Chuauṭhuama chu engnge a ngaihdan ka zawt a, “ Pu Chuau, khuangpui kan buaipui hi engnge i ngaihdan, saw lamah thawmte a awm em,?” ka ti a. A ni chuan, “Centenary Khuangpui in buaipui hi in ti fuh lutuk, Chhimlamah pawh Khuangpui hi a 'boruak' siamtu ber a ni,” a ti ta mai a, ka lawm hle mai.
A ni meuhvin Centenary Khuangpui kan buaipui a thlawp zawnga a sawi kha a ti lawmawm khawp mai, sawisel turah ka ngai deuh va!
Rev Dr Zairema khan a atchilh tlat mai a, “Khawvela Khuanglian ber (Thing pumkhat, remkhawm ni lo) kan siam tur a ni," a ti deuh reng mai a. A lian ber bawka a hun takah kan zo thei a ni. Khuangpui kan hnuh chhung hi thla sarih teh meuh (1.3.1993 - 17.9.1993) a ni. Gospel kum 150na kum 2044a kan lawm dawn chuan a ti hawttuah Kraws Lian (Giant Cross) hi a ṭha hle ang a, a inhmeh hle bawk ang.
Asia khawmualpuia lian ber tur ai chuan khawvel record tling turin Ft 500 a sang ti law law ila a duhawm hle mai. Kum 125na kan lawm tawh lo leh nghal a.
Kraws sang leh lian ber World Record chu Spain khawpui aṭanga Km 45 (Mel 25) Gudarrama tlanga ding khu a sang ber a, Metrs 150 (Ft 492) asang a ni. Guiness World Record bu phek 236 ah a awm; pawisa thawh belh hret ila World Record Kraws kan siam mai thei dawn a, a ropui khawp ang.
Gospel kum 150 na kan lawm dawn a nih chuan tuna mite tam tak hi chu kan awm tawh dawn lovang a, a ropui dangdai dawn em asin. Kum 10 emaw kum 15pawh sa ila engnge a pawina, midang pawhin bulding sang an sak dawn chuan kum 20/30 te an hmang reng a ni.
Sang dang: 1. Chief Crazy Horse, USA a mi chu khawvela thilsiam lian ber a ni. Metres 172, Ft 563 a sang a ni.
2. Sang ber mai chu 'The EIFFEL TOWER, Paris France a mi khu a ni a, France ram pawhin a hmingthan phah hle. Engineer Castave Eiffel-an kum 1930 vela a sak a ni, metres 300.5 ft 986 a sang a ni.
3. USA Newyork khuaa Sky Crapper khu khawvela in sang ber a ni ṭhin a, metres 115.2, ft 391 a sang a ni.
4. SPINX GIZA, Egypt a mi khu mtrs 73, ft 240 a sang a ni.
5. CHRIST THE REDEEMER, Statue of Jesus Christ (Banphar lai) Rio de Janeiro, Brazil khawpuia an din khu a lar hle mai bawk a, Kraws chu a ni lo na a, Isua Banphar a nih avangin a lar a ni. Mtres 38, ft 123 a sang a ni.
Mizoram Giant Kraws hi khawvela Kraws sang ber atan a itawm hle mai! Khuang lian ber kan nei tawh a, Kraws lian ber hi i buaipui law law teh ang u tiin ka rawn rawt e. Coference Centre in te hi a base in khuhhlup mai se, a hnuaiah Hall lian tak te Room engemaw zat te, Committee Room ṭhahnem tak te dah bawk ila. Synod pawhin Budget-ah te dah hial se la a ṭha dawn lawm ni? Kei chuan ka ti deuh, kan ti ta vek vek bawk a.
Gospel Centenary hnu deuh khan 'Khuang Museum' siam ila, khuangpui kha a laiah dah ila, Presbetery leh Bial leh Kohhran malin Centenary puala an siam ho te kha dil ila, ATC ramah dah ila enkawltu Chowkidar ruat bawk ila tiin ka rawt hle ṭhin a, mahse a tlang zo ta lo a, a pawi hle mai.
Gospel Centenary thil reng reng kha dil khawm ila a hmuhnawm viau ang. Tunah hian kum 150 na emaw 200na emaw lawm dawn ta ila kum 100na kan lawm dan kha kan enlet thei lo tluk a ni a, Museum kan lo siam lo kha a pawizia a lang tulh tulh.
Nula Lalengmawiin Ft 8 aia sang mah Dawhsan aṭanga Nu ho 4000 rual zai a kaihruai te kha a dinna dawhkan te leh photographer-ten thil kal thei dinchhana an hman te kha la khawm ila Museum-ah chuan dah tur a ni a, mahse tunah chuan a chhe vek tawh. 'Khuang Museum' hi khawvela la awm lo reng reng a ni a, World Record kan siam dawn a ni mai a, zin miten an en duh tak tur a ni ngei ang.
Synod meuhvin Kraws Lian a siam tur hi a ropui a, Kristianten Lal Isua Kraws hi kan rinna innghahna leh Kristiante chhinchhiahna ropui ber a nih avangin kan hlawkpui khawp ang a, Zin mite hiptu pawimawh tak a ni ngei bawk ang.
Dr H L Malsawma