Written by
RC Lalchhuanthanga

NE a kan buainaah hian Ka ngaihdan Ka lo sawi ve

BJP Sorkar hnu hian mak deuh maiin ram leh hnam, chi bil rilru pu zawnga hmalakna hrang hrang NE ah hian a tam ta riau mai a. Ka hmuh dan chuan an politics game pakhat a ni chiang hle in ka hria. NE mite sentiment tihthawh theihna ṭha ber chu hnam rilru put tir hi a ni. He hmanrua hi an lo hmang nual tawh a ni tih entirna tlem nen ka'n tarlang ang e. 

2017 July thlaah khan kum kha leh chen Tripura tlangmi hoin an tih ngai zen zen loh kar hnih chhung zet Agartala bulah national highway an block a. Hetih lai hian tlangmi party Indigenuos People's Front of Tripura (IPFT) kha a la lian lo hle. Mi hriattham a la ni lo a, tlangmi tam ber pawhin an la nuihzat hial zawk a ni. 

Mahsela hnam anga a kal takah chuan tlangmi zawng zawng an ṭang khawm ta a. In tinah buhfaite khawnin ṭanrual a ṭulzia an tlangaupui ta chiam a. Heta ṭang hian Tripura state party kulhpui, nghing thei pawha ngaih loh CPIM chu tlangmi tam berin an chhuahsan ta chum chum mai a ni. A khua khuaa CPIM ni ṭhin kha IPFT-ah an in chhung lut ta ruih ruih a. Sorkhar berin an problem sutkian dan a hriat miau loh avangin he laiah tak hian BJP worker mi ṭhenkhatin Delhi-a sawipui tur leh hmalak pui turin an rawn inrawlh ta. Chuta chin chu road block pawh an titawp ta a ni. 

Delhi tlangah chuan eng he hu an zuk su kaw thei ta chuang lo na a, beiseina beisei tlak loh erawh an neihtir thung. Chutianga tribal movement an han tih chhoha BJP-in hma an han lakpui vel aṭang chuan a hnu lawk, 2018 February thlaa MLA inthlan dawnah meuh chuan IPFT leh BJP chu an thawk dun ta thek mai a ni. Mak deuh maiin inthlan hmasak, 2013 a MLA pkhat pawh nei lo, a ram chhung vote 5% lek hmu pha BJP khan sorkarna a siam ta tlat mai zu nia! Hei hi tlangmiho nen an thawhhona avang chauh a ni. Bengali ho zingah CPIM ning hrim hrim an lo awm ve tho bawk nen, hneh takin an tling ta a nih kha. 

Tun hnuah IPFT lam hian an duh ber an nawr chhuah chuan loh avangin bandh te han huaihawt mahsela sokar berin bârah a khawn duh tawh si lo. Politics game atan hnam issue a siam sak a ni ringawt, eng dang mah a ni lo, BJP tactic a ni tih loh theih a ni lo. Hemi kum vek, 2018  Nov., 28 hian Mizoramah MLA inthlan a awm leh a nih kha . BJP tactic ril deuh mai a lo irhchhuah leh ta tlat mai. March ni 8 & 10, 2018 ah Cachar mosolman hoin Zophai-a an Mosque sak, hun rei tak an chhunzawm tawh loh chu an rawn sak chhunzawm leh ta tlat mai. He boruak avang hian MZP ten Zophaiah Zofate Chawlhbuk sak zai an rel ve ta chûk chûk a, Sorkarah pawh ngenna an siam hial a. Boruak a ṭang chho tial tial a, kan tih ngai zen zen loh, a tawi zawngin 'Hnam Hnatlang' hial kan ko ka rùm rúm a nih kha. 

MZP-in hnam hnatlang Bairabi Zophaia koh a tum mek laiin ni 13 March 2018 a lokal, Union Home Secretary Shri Rajiv Gauba chuan, Assam leh Mizoram Home Secretary te inbiakpui a tum avangin hnatlang pawh ṭhulh leh a ni. Hetah hian ramri chungchang chinfel ni loin Zophai buaina chauh hi chinfelpui turin inbiakna an nei a ni. Hetih lai hian eptu party ten ṭanghoin sorkar-ah 'Boundary Commission' din tura ngenna te an siam bawk. Chu'ng eptu party, ramri chingfel tura sorkar nawrtu ngei mai chu tunah hian an sorkar mek ta bawk. 

Heng boruak karah hian central lama kan tlaktlum nan leh kan duh ang taka ramri min chinfel sak thei nia inngaiin thiam takin BJP in thawm an rawn nei ta tlat. Mipui tam takin ṭha tihna rilru an nei thui viau hman nghe nghe. Mahsela an tactic hi Mizo chuan kan man hlauh a, bakah Hindutva movement avangin Mizoin kan lung ten rih tlat a. Chuvangin, Mizoramah chuan BJP hian an thil tumah an hlawhchham a ni.  

Tunah hian Assam nen bawk ramriah kan buai leh ta. BJP lam hian an tactic ngai bawk an la bansan hlei thei lo. Assam state-a sorkarna chelh mektu an ni lehghal. Hnam anga thil a kal tawh chuan party game a nih ring tumah kan awm si lo. Mahsela hetiang lo irhchhuah chhan chu Thinghlunah a nih kha. 

Assam state sorkarin thiam takin Cachar vaiho rilru ti tharin, ni danga an chet ngai zen zen lohna hmunah vûng an rawn chhuah chiam a. Vairengte khaw dai leh Saihapui V ah nasa takin hma an rawn la bawk a. Hetih lai hian Zophai lam chu a dai deuh rih tlat thung. Khu lai, Bangladeshi ho khuan India mi nihna nghet neih an duh avangin ram zauhna tur thilah chuan an pâwng nasa mai si a. Thih ngam lu pú in an bei ve lo thei lo a ni. A tira anmahni issue ang leka lang kha state pum huap issue a tling lo thei bik lo. 


Hetiang boruak karah hian hmanni lawkah BJP central minister pakhat chu Cachar-ah lokalin, ramri chinfel sak a rawn tiam leh ta tlat mai nia. Chumi avang chuan khu'ng vaiho khu an pawng/ huaisar ta hle niin a hriat. BJP hoin an game-ah an hruai lut leh mek a tih loh theih loh. A chhan chu maw, kum thar tir March 2021 ah hian MLA election an nei leh dawn tlat a lawm. Chuvangin, BJP hian keini NE mi ho hi min bawl min bawl kual a. Ramri chinfel tak tak awm chuang loin heti hian min chingphar vel reng dawn chu a nih hi. 

Keini Mizote erawh min bum thei lo. Pathianin min hum tlat niin ka hria. Chutih rualin BJP politic game hi titlawlh a kan ramri hum turin sorkar hian nasa takin hma la teh se.